Hội thảo lấy ý kiến đối với hồ sơ dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo

Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung và Tỉnh Ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình Nguyễn Cao Sơn cùng chủ trì Hội thảo.

Tham dự Hội thảo có lãnh đạo Ban Tôn giáo Chính phủ, Bộ Dân tộc và Tôn giáo; đại diện lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nội vụ 34 tỉnh, thành phố; các thành viên Tổ soạn thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung cho biết, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo số 07/2026/QH16 đã được Quốc hội Khóa XVI thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất và sẽ có hiệu lực từ ngày 01/01/2027. Theo quy định của Luật, Chính phủ được giao ban hành Nghị định quy định chi tiết nội dung của 34 điều cùng các biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành.

Thực hiện nhiệm vụ được Chính phủ giao, thời gian qua Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã khẩn trương xây dựng hồ sơ dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo. Tuy nhiên, việc xây dựng dự thảo Nghị định đặt ra khối lượng công việc lớn, nhiều nội dung mới trong khi thời gian thực hiện rất gấp, phải hoàn thiện để trình Chính phủ trước ngày 15/10/2026.

Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung nhấn mạnh, Hội thảo là dịp quan trọng để Bộ Dân tộc và Tôn giáo lắng nghe ý kiến góp ý trực tiếp từ các địa phương đối với toàn bộ hồ sơ dự thảo Nghị định, tập trung vào ba nhóm nội dung chính gồm: Hoạt động tín ngưỡng, trọng tâm là hoạt động tín ngưỡng ngoài cơ sở tín ngưỡng; hoạt động tôn giáo; cắt giảm, đơn giản hóa và tái cấu trúc thủ tục hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo.

Thứ trưởng đề nghị các đại biểu tham dự Hội thảo phát huy tinh thần trách nhiệm, tập trung trao đổi, thảo luận, góp ý thẳng thắn, khách quan đối với các quy định của dự thảo Nghị định. Những ý kiến tâm huyết, sát thực tiễn của các địa phương sẽ là cơ sở quan trọng để Bộ Dân tộc và Tôn giáo tiếp tục hoàn thiện dự thảo Nghị định, bảo đảm chất lượng, tính khả thi, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo trong tình hình mới trước khi trình Chính phủ xem xét, ban hành.

Phát biểu tại Hội thảo, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình Nguyễn Cao Sơn, bày tỏ vinh dự khi tỉnh Ninh Bình được Bộ Dân tộc và Tôn giáo lựa chọn là địa phương phối hợp tổ chức Hội thảo lấy ý kiến đối với hồ sơ dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình Nguyễn Cao Sơn cho biết, sau hợp nhất, tỉnh Ninh Bình có diện tích gần 3.943km², dân số hơn 4,4 triệu người, với 129 đơn vị hành chính cấp xã. Trong 6 tháng đầu năm 2026, mặc dù còn nhiều khó khăn, tỉnh Ninh Bình vẫn đạt nhiều kết quả tích cực về phát triển kinh tế - xã hội, tốc độ tăng trưởng GRDP ước đạt 11,44%, đứng thứ hai cả nước.

Là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, tỉnh Ninh Bình hiện có đời sống tín ngưỡng, tôn giáo phong phú với khoảng 29,5% dân số theo các tôn giáo; gần 3.000 cơ sở tôn giáo và hơn 5.000 chức sắc, chức việc, nhà tu hành. Công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo thời gian qua được quan tâm thực hiện, song thực tiễn cũng đặt ra nhiều vấn đề mới cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện, nhất là đối với hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng, hoạt động ngoài cơ sở tín ngưỡng, các hiện tượng tôn giáo mới và những vấn đề liên quan đến đất đai, xây dựng cơ sở tôn giáo, cơ sở tín ngưỡng và những vấn đề phát sinh từ thực tiễn ở cơ sở.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình Nguyễn Cao Sơn khẳng định, việc Quốc hội ban hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2026, là dấu mốc quan trọng trong hoàn thiện hệ thống pháp luật về lĩnh vực này. Để Luật sớm đi vào cuộc sống, việc xây dựng Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo cần bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, khả thi, phù hợp với điều kiện thực tiễn của các địa phương, đồng thời kịp thời điều chỉnh những vấn đề mới phát sinh trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Theo báo cáo đề dẫn, dự thảo Nghị định được xây dựng nhằm quy định chi tiết các điều, khoản được giao tại 34 điều của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2026; đồng thời khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện các quy định hiện hành. Dự thảo hướng tới tiếp tục đơn giản hóa trình tự, thủ tục hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo; phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số; nâng cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước và tạo điều kiện để cá nhân, tổ chức thực hiện ngày càng tốt hơn quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo.

Dự thảo Nghị định gồm 8 chương, 77 điều. Trong đó, Chương II quy định về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; Chương III quy định về người đại diện, ban quản lý cơ sở tín ngưỡng, thông báo và đăng ký hoạt động tín ngưỡng; Chương IV quy định về đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung và cấp chứng nhận đăng ký hoạt động tôn giáo. Các chương tiếp theo quy định về tổ chức tôn giáo; hoạt động tôn giáo; quyên góp, tài trợ; cải tạo, nâng cấp, bảo quản, tu bổ, phục hồi, xây dựng mới công trình tín ngưỡng, công trình tôn giáo và công trình phụ trợ; trách nhiệm tổ chức thực hiện.

Dự thảo cũng quy định 79 biểu mẫu sử dụng trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo, gồm 15 mẫu quyết định, 14 mẫu đăng ký, 21 mẫu đề nghị, một giấy chứng nhận, 27 mẫu thông báo và một mẫu báo cáo.

Tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa và tái cấu trúc thủ tục hành chính là một trong ba nhóm nội dung trọng tâm được đưa ra thảo luận tại Hội thảo. Theo dự thảo, số lượng thủ tục hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo dự kiến giảm từ 60 xuống còn 50 thủ tục, gồm 15 thủ tục thuộc thẩm quyền giải quyết ở Trung ương, 28 thủ tục thuộc cấp tỉnh và 7 thủ tục thuộc cấp xã. Tổng thời gian giải quyết 50 thủ tục hành chính dự kiến là 1.002 ngày, giảm 1.148 ngày, tương đương 53,39% so với quy định hiện hành. Dự thảo quy định, đối với thủ tục có thời hạn giải quyết dưới 10 ngày, thời gian được tính theo ngày làm việc; đối với thủ tục có thời hạn trên 10 ngày, thời gian giải quyết bao gồm cả thứ Bảy, Chủ nhật và ngày nghỉ lễ.

Đối với các thành phần hồ sơ đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc cơ sở dữ liệu dùng chung, tổ chức, cá nhân có thể sử dụng dữ liệu để thay thế giấy tờ trong hồ sơ. Cơ quan có thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính có trách nhiệm khai thác, tra cứu, đối soát thông tin trên các cơ sở dữ liệu, không yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp lại những thông tin đã có.

Tại Hội thảo, các đại biểu đã tập trung trao đổi, thảo luận nhiều nội dung quan trọng của dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo, nhất là những vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo. Nhiều ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về hoạt động tín ngưỡng ngoài cơ sở tín ngưỡng; hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; người đại diện, ban quản lý cơ sở tín ngưỡng; trình tự, thủ tục thông báo, đăng ký hoạt động tín ngưỡng, đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung, cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động tôn giáo; quy định về tổ chức tôn giáo, hoạt động tôn giáo, quyên góp và tiếp nhận tài trợ.

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng đóng góp nhiều ý kiến đối với quy định về cải tạo, nâng cấp, xây dựng công trình tín ngưỡng, công trình tôn giáo và công trình phụ trợ; hệ thống biểu mẫu sử dụng trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo; đồng thời đề xuất tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, đơn giản hóa, tái cấu trúc thủ tục hành chính nhằm tạo thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân trong quá trình thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo.

Cụ thể, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Hưng Yên Đinh Thị Hoàn đề nghị dự thảo Nghị định cần quy định rõ hơn việc thông báo danh mục hoạt động tín ngưỡng và danh mục hoạt động tín ngưỡng bổ sung tại cơ sở tín ngưỡng, nhất là đối với các hoạt động có phạm vi tổ chức trên địa bàn nhiều xã. Từ thực tiễn địa phương có nhiều loại hình hoạt động tín ngưỡng phong phú, đại biểu cho rằng cần nghiên cứu cơ chế quản lý phù hợp, đồng thời hướng dẫn cụ thể việc đăng ký hoạt động tín ngưỡng ngoài cơ sở tín ngưỡng. Việc hoàn thiện các quy định này cần bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống với nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo.

Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Đồng Nai Nguyễn Đình Kiên đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục làm rõ một số khái niệm và nội dung mới trong dự thảo, như hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; việc sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID trong thực hiện thủ tục hành chính; hoạt động tín ngưỡng ngoài cơ sở tín ngưỡng. Theo đại biểu, các quy định cần được diễn đạt cụ thể, dễ hiểu, thống nhất để thuận lợi cho cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức, cá nhân trong quá trình áp dụng.

Nhìn chung, các ý kiến tại Hội thảo đều thống nhất cho rằng việc cụ thể hóa các quy định của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2026 cần bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng về quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; kế thừa những quy định còn phù hợp của các nghị định hiện hành, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong bối cảnh chuyển đổi số và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. 

Phát biểu bế mạc Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung đánh giá cao những ý kiến tâm huyết, sâu sắc, cụ thể và sát thực tiễn của các đại biểu. Đây là nguồn thông tin quan trọng để cơ quan soạn thảo tiếp tục phân tích, đánh giá và hoàn thiện các quy định trong dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo, bảo đảm đồng bộ, khả thi và sớm đưa các quy định của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo đi vào cuộc sống. Bộ Dân tộc và Tôn giáo sẽ tiếp tục thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng về bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; bám sát các nội dung được Luật giao quy định chi tiết; kế thừa những quy định hiện hành còn phù hợp; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đơn giản hóa thủ tục hành chính và bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Thứ trưởng đề nghị Ban Tôn giáo Chính phủ, Tổ soạn thảo Nghị định tổng hợp đầy đủ các ý kiến tại Hội thảo, nghiên cứu tiếp thu trong quá trình chỉnh lý, hoàn thiện hồ sơ dự thảo Nghị định theo đúng kế hoạch.