Người dân xã Khe Sanh, tỉnh Quảng Trị phấn khởi thu hoạch chè xanh sạch, góp phần nâng cao thu nhập và ổn định đời sống.Khai thác lợi thế tự nhiên để phát triển kinh tế
Khe Sanh có điều kiện tự nhiên khá đặc thù với độ cao tương đối lớn, khí hậu mát mẻ quanh năm, sương mù xuất hiện thường xuyên cùng nền đất bazan giàu dinh dưỡng. Đây là những yếu tố thuận lợi để phát triển các loại cây công nghiệp và cây đặc sản có giá trị kinh tế.
Nếu cà phê đã tạo dựng thương hiệu từ nhiều năm trước thì chè xanh hiện được xem là loại cây trồng giàu tiềm năng. Theo người dân địa phương, chè ở khu vực xã Húc cũ và các vùng lân cận có hương vị riêng nhờ sinh trưởng trong điều kiện khí hậu đặc trưng của vùng cao. Búp chè dày, nước trà xanh trong, vị thanh nhẹ và hậu ngọt kéo dài.
Ông Dương Công Chính, Giám đốc HTX Húc Green cho biết: HTX hiện phát triển gần 10ha vùng nguyên liệu chè xanh, chủ yếu là giống chè Shan tuyết địa phương có khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu vùng cao Khe Sanh, ít sâu bệnh và phù hợp với định hướng sản xuất nông nghiệp sạch. Chè Khe Sanh có hương vị đặc trưng khó trộn lẫn với các vùng chè khác. Để giữ được chất lượng sản phẩm, người dân phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình từ chăm sóc, thu hái đến chế biến. Điều HTX hướng tới không chỉ là tiêu thụ sản phẩm trà mà còn xây dựng chuỗi giá trị cho nông sản vùng cao, tạo thu nhập bền vững cho người dân.
Thay đổi tư duy sản xuất của người dân
Trước đây, việc trồng và tiêu thụ chè của người dân chủ yếu mang tính tự phát. Người dân hái chè theo kinh nghiệm, sản phẩm bán nhỏ lẻ tại chợ hoặc ven các tuyến đường trung tâm nên đầu ra thiếu ổn định.
Từ khi tham gia liên kết với HTX Húc Green, nhiều hộ dân đã thay đổi cách sản xuất, chú trọng hơn đến kỹ thuật và chất lượng nguyên liệu.
Bà Hồ Thị Bảy, thôn Húc Ván Ry, xã Khe Sanh, thành viên HTX chè xanh hữu cơ, đang cẩn thận hái từng búp chè bằng phương pháp thủ công để bảo đảm chất lượng nguyên liệu sạch, góp phần giữ gìn hương vị đặc trưng của chè vùng đất đỏ bazan Khe Sanh và nâng cao thu nhập cho đồng bào địa phương.Bà Hồ Thị Bảy, ở thôn Húc Ván Ry chia sẻ: gia đình hiện canh tác khoảng 5.000m² chè xanh. Trước đây, người dân chưa quan tâm nhiều đến kỹ thuật thu hái, nhưng hiện nay quy trình được thực hiện chặt chẽ hơn. Búp chè phải được hái đúng độ non, còn đọng sương sớm và thu hái hoàn toàn bằng tay để tránh dập nát, giữ nguyên hương vị tự nhiên.
Dù việc chăm sóc và thu hái công phu hơn trước, nhưng đổi lại sản phẩm được HTX thu mua với giá ổn định nên người dân rất yên tâm sản xuất.
Cùng với đó, chị Hồ Thị Nuôi ở thôn 6, xã Khe Sanh cho biết: trước đây gia đình thường phải tự mang chè đi bán lẻ nên rất vất vả, giá cả bấp bênh. Từ khi có HTX đứng ra thu mua tận nơi, người dân không còn lo bị ép giá và có điều kiện đầu tư chăm sóc vườn chè tốt hơn.
Không chỉ tạo đầu ra cho sản phẩm, HTX còn tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn người dân quy trình chăm sóc chè theo hướng sạch, hạn chế sử dụng hóa chất, bảo đảm chất lượng nguyên liệu đồng đều.
Việc thay đổi tư duy sản xuất từ nhỏ lẻ sang liên kết theo chuỗi đang giúp nhiều hộ dân vùng cao từng bước nâng cao thu nhập và ổn định đời sống.
Vùng nguyên liệu chè xanh hữu cơ tại xã Khe Sanh được chăm sóc theo hướng tự nhiên, góp phần tạo ra những sản phẩm trà sạch mang hương vị đặc trưng của vùng cao phía Tây Nam Quảng Trị.Hướng đến xây dựng thương hiệu nông sản địa phương
Theo đại diện HTX Húc Green, để có được sản phẩm đạt chuẩn “Húc Green”, quy trình chế biến được kiểm soát chặt chẽ từ khâu thu hái đến đóng gói. Chè sau khi hái sớm từ nương rẫy phải được đưa về xưởng chế biến trong vòng 2 đến 4 giờ để giữ trọn vẹn hương vị tự nhiên.
Các công đoạn từ làm héo, sao chè đến đóng gói đều được kiểm soát chặt chẽ để bảo đảm chất lượng đồng nhất. Ngoài chè búp truyền thống, HTX còn phát triển thêm các sản phẩm chè túi lọc để phù hợp với nhu cầu tiêu dùng hiện đại.
Bên cạnh chè xanh, HTX cũng liên kết sản xuất nhiều sản phẩm khác như cà phê, mật ong, gừng và nghệ theo tiêu chí sạch, minh bạch nguồn gốc và ưu tiên giá trị của địa phương.
Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sản phẩm an toàn, có xuất xứ rõ ràng, hướng đi này được xem là phù hợp với xu hướng thị trường. Đây cũng là cơ hội để các sản phẩm nông nghiệp vùng cao Khe Sanh từng bước xây dựng thương hiệu riêng.
Hiện nay, tỉnh Quảng Trị đang đẩy mạnh phát triển các sản phẩm OCOP, kinh tế hợp tác và nông nghiệp đặc trưng tại khu vực miền núi. Trong định hướng đó, mô hình chè sạch của HTX Húc Green được xem là tín hiệu tích cực trong quá trình tái cơ cấu nông nghiệp địa phương.
Thực tế cho thấy, để sản phẩm vùng cao phát triển bền vững, ngoài nỗ lực của người dân và HTX, rất cần sự hỗ trợ về vốn vay ưu đãi, máy móc chế biến hiện đại cũng như kết nối thị trường tiêu thụ.
Từ những đồi chè xanh còn khiêm tốn giữa đại ngàn Khe Sanh, một hướng phát triển kinh tế mới đang dần mở ra cho đồng bào Tà Ôi và người dân vùng cao. Khi sản xuất được tổ chức bài bản, sản phẩm được xây dựng thương hiệu và thị trường ngày càng ưu tiên nông sản sạch, chè xanh Khe Sanh có cơ hội trở thành sản phẩm đặc trưng, góp phần nâng cao thu nhập và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương./.
