Quế Trà BồngTừ bao đời nay, Quảng Ngãi đã nổi tiếng với thương hiệu quế Trà Bồng. Cây quế được trồng nhiều tại các xã miền núi như Tây Trà Bồng, Trà Bồng, Thanh Bồng, Cà Đam... Không chỉ là cây trồng truyền thống, cây quế đã trở thành nguồn sinh kế quan trọng, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống của người dân vùng cao.
Hầu hết các gia đình nơi đây đều trồng quế, nhà ít có hơn 1.000 cây, nhà nhiều sở hữu tới vài héc ta. Mỗi mùa thu hoạch về, vùng quế nổi danh trong sử sách này lại bước vào mùa vui nhất. Từ sáng sớm, bà con đã tất bật lên rẫy bóc vỏ, vận chuyển rồi phơi quế. Trên các sườn dốc, người đứng, người cúi tách từng lớp vỏ quế khỏi thân cây, tạo nên nhịp lao động đều đặn giữa núi rừng.
Để có được những vườn quế xanh tốt và cho thu hoạch, người dân phải trải qua nhiều năm chăm sóc, bắt đầu từ khâu chọn giống. Hạt giống được lấy từ quả của những cây sinh trưởng tốt, sau đó phơi khô và bảo quản trong các ống tre, nứa treo trên giàn bếp.
Đầu năm sau, bà con gieo hạt xuống đất ươm thành cây con. Khi mùa mưa đến, cây được đưa lên trồng trên các triền đồi, rẫy cao. Quá trình chăm sóc cũng đòi hỏi sự kiên trì, tuân thủ từng công đoạn để cây phát triển tốt và hạn chế sâu bệnh. Sau khoảng năm đến mười năm, quế mới bắt đầu được khai thác. Người dân không khai thác ồ ạt mà chủ động lựa chọn thời điểm phù hợp, gắn khai thác với bảo tồn. Với nhiều hộ, quế là “của để dành”.
Mỗi năm, người Co có hai vụ thu hoạch, trong đó vụ chính - được gọi là “mùa tiên” diễn ra từ cuối tháng 2 đến hết tháng 4. Chị Hồ Thị Trúc, xã Thanh Bồng cho biết: “Trong khoảng thời gian này, vỏ quế dễ bóc và có nhiều tinh dầu, vì vậy công việc thu hoạch quế cần khẩn trương, bởi trái vụ, vỏ quế sẽ dính chặt vào thân rất khó bóc”.
Đồng bào Co đi hoạch quếGiá vỏ quế tươi đầu vụ năm nay dao động khoảng 16.000-18.000 đồng/kg, thấp hơn một số năm trước. Anh Hồ Văn Sang, xã Tây Trà Bồng chia sẻ, gia đình anh có hơn 5.000 cây quế, trong đó có khoảng 600 cây đã đủ tuổi thu hoạch. Với giá quế như hiện nay, vụ này gia đình anh dự kiến thu về vài chục triệu đồng.
Theo anh Sang, những năm trước, giá quế tươi có thời điểm đạt 20.000-25.000 đồng/kg nên người trồng quế có nguồn thu khá hơn. Năm nay, giá giảm khiến lợi nhuận chưa đạt như kỳ vọng, song quế vẫn là nguồn thu quan trọng đối với nhiều gia đình.
Dù giá quế năm nay chưa cao, người dân vẫn kỳ vọng vào nguồn thu từ loại cây đã gắn bó lâu đời với vùng đất này. Chị Hồ Thị Trúc chia sẻ: “Từ đầu mùa đến nay, tôi đã thu hoạch vỏ quế bán cho thương lái được gần 10 triệu đồng. Nhờ có tiền bán quế mà gia đình có thêm nguồn trang trải cuộc sống. Hiện gia đình tôi còn hơn 600 cây quế đến tuổi thu hoạch. Hy vọng thời gian tới giá quế tăng để người dân có thu nhập tốt hơn”.
Các bộ phận của cây quế đều được người dân tận dụng tối đa để gia tăng giá trị kinh tế. Vỏ sau khi bóc được phơi khô để bán, còn cành và lá trở thành nguyên liệu chưng cất tinh dầu.
Cùng với việc tiêu thụ quế nguyên liệu, tỉnh Quảng Ngãi cũng đang từng bước phát triển các sản phẩm chế biến sâu như tinh dầu quế, nhang quế và hàng thủ công mỹ nghệ. Không chỉ được tiêu thụ tại nhiều tỉnh, thành trong nước, các sản phẩm từ quế Trà Bồng đã tiếp cận những thị trường như Trung Quốc, Pháp, Ấn Độ, Hàn Quốc… Một số sản phẩm đã đạt chuẩn OCOP 3 - 4 sao, góp phần mở rộng đầu ra và nâng tầm thương hiệu quế Trà Bồng trên thị trường./.
