Hạ tầng giao thông nông thôn thuận lợi sẽ là yếu tố quan trọng để người dân đi lại, phát triển sản xuất kinh doanhTừ con đường đến sinh kế
Một trong những dấu ấn dễ nhận thấy nhất của Chương trình là diện mạo hạ tầng vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi ngày càng khởi sắc. Đến hết năm 2025, 100% xã trên địa bàn tỉnh đã có đường ô tô đến trung tâm được rải nhựa hoặc bê tông; 91% thôn có đường ô tô đến trung tâm được cứng hóa... Những con số ấy, nếu nhìn từ thực tiễn bản làng chính là những chuyến xe đi lại thuận lợi hơn, nông sản dễ dàng ra khỏi núi hơn, trẻ em đến trường bớt nhọc nhằn hơn và người dân tiếp cận các dịch vụ thiết yếu thuận tiện hơn.
Không chỉ giao thông phát triển, giai đoạn 2021-2025, 572 công trình hạ tầng thiết yếu đã được đầu tư phục vụ sản xuất và đời sống. Tỉnh đã cứng hóa mới 315,36/193 km đường đến trung tâm xã, đường liên xã (vượt 63% mục tiêu kế hoạch giai đoạn); xây mới 02 trạm y tế xã (vượt 100%); cải tạo, sửa chữa 16/16 trạm y tế xã (đạt 100%); cải tạo, sửa chữa, nâng cấp 08/08 chợ (đạt 100%); duy tu bảo dưỡng 217 công trình các loại; 200 công trình thực hiện theo cơ chế đặc thù; 500 công trình được đầu tư các loại… Những công trình ấy không chỉ làm thay đổi cảnh quan mà còn giúp người dân có nơi ở ổn định để yên tâm lao động sản xuất, xây dựng cuộc sống mới và bám trụ nơi phên dậu, giữ gìn biên cương Tổ quốc.
Bên cạnh góp phần hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng thiết yếu, Chương trình còn từng bước tạo điều kiện để đồng bào tự tạo sinh kế và tăng thu nhập. Lạng Sơn đã triển khai 47 dự án phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị với 1.381 hộ tham gia; 309 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế với 8.892 hộ tham gia. Đó là bước chuyển từ hỗ trợ trước mắt sang tạo nền tảng để người dân phát huy tiềm năng đất đai và kinh nghiệm gắn với ứng dụng khoa học công nghệ để phát triển sản xuất.
Cán bộ y tế xã Quốc Việt, tỉnh Lạng Sơn tư vấn về chăm sóc sức khỏe cho bà mẹ - trẻ em Đầu tư cho con chữ, sức khỏe và tương lai
Nếu đường sá giúp bản làng gần hơn với bên ngoài thì trường học, trạm y tế và tri thức lại mở rộng cánh cửa tương lai cho mỗi người, mỗi gia đình. Chương trình MTQG 1719 đã đầu tư cơ sở vật chất cho 85 trường học, trong đó có 6 trường phổ thông dân tộc nội trú, 54 trường phổ thông dân tộc bán trú và 25 trường phổ thông có học sinh bán trú; hàng trăm phòng công vụ giáo viên, phòng ở cho học sinh, các hạng mục nhà ăn, nhà bếp, nhà kho chứa lương thực, nhà sinh hoạt, giáo dục văn hóa, phòng học thông thường và phòng học bộ môn được xây mới. Bên cạnh đó, Chương trình còn giúp mở các lớp bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên và 121 lớp học xóa mù chữ với 3.175 người tham gia
Trong lĩnh vực y tế, Trung tâm Y tế huyện Bình Gia (cũ) được cải tạo, sửa chữa; 100% trạm y tế xã trước sáp nhập đủ điều kiện khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế. Khoảng 95% người dân tại các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được tiêm chủng hằng năm; gần 3.700 người được tư vấn, khám sức khỏe trước hôn nhân… Các hoạt động nâng cao chất lượng dân số, chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng nhằm giảm thiểu tử vong bà mẹ, tử vong trẻ em, nâng cao tầm vóc, thể lực người dân tộc thiểu số được tổ chức triển khai đồng bộ, dưới nhiều hình thức phong phú, đa dạng.
Sự phát triển về giáo dục, y tế từ Chương trình MTQG 1719 trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn mang ý nghĩa chiến lược lâu dài. Một học sinh được học tập trong điều kiện tốt hơn, một bà mẹ mang thai được chăm sóc sức khỏe tốt hơn, một thanh niên được trang bị kiến thức về sức khỏe tiền hôn nhân đều là những khoản đầu tư cho tương lai của bản làng.
Người Mông Đen ở xã Đoàn Kết, tỉnh Lạng Sơn truyền dạy nghề thêu truyền thống Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc
Lạng Sơn là tỉnh đa dân tộc và khi những giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc được nhìn nhận không chỉ là di sản cần bảo tồn mà còn là nguồn lực để phát triển kinh tế, Chương trình MTQG 1719 đã tập trung khôi phục, bảo tồn hai lễ hội truyền thống; hỗ trợ 26 nghệ nhân; xây dựng 23 câu lạc bộ sinh hoạt văn hóa dân gian; hỗ trợ 303 đội văn nghệ truyền thống tại các thôn; xây dựng, bảo tồn 3 làng, bản văn hóa truyền thống tiêu biểu; hỗ trợ đầu tư 85/115 thiết chế văn hóa, thể thao tại các thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số; hỗ trợ các hoạt động quảng bá, xúc tiến du lịch… Đó là cách để văn hóa các dân tộc thiểu số tiếp tục sống trong cộng đồng, trở thành niềm tự hào và là động lực thu hút ngày càng nhiều khách tham quan đến với Lạng Sơn; là nền tảng quan trọng để phát triển kinh tế du lịch; là sản phẩm văn hóa tiêu biểu trong việc định vị hình ảnh, xây dựng thương hiệu du lịch Lạng Sơn.
Khi nhận thức thay đổi
Chương trình MTQG 1719 còn tạo ra sự chuyển biến sâu sắc trong nhận thức của người dân xứ Lạng. Thông qua các hoạt động truyền thông, hàng chục nghìn lượt người dân đã được tiếp cận kiến thức pháp luật. Riêng các hoạt động tuyên truyền giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống đã thu hút 57.933 lượt người tham gia; 17 mô hình ngăn ngừa được xây dựng tại những địa bàn có tỷ lệ cao.
Đặc biệt, vai trò của người có uy tín tiếp tục được phát huy. Tỉnh đã tổ chức 202 hội nghị tập huấn với 12.758 lượt người có uy tín tham gia; 533 người có uy tín tiêu biểu được biểu dương. Họ trở thành những “cầu nối” đưa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, của địa phương đến với cộng đồng và vận động bà con cùng phát triển kinh tế, giữ gìn an ninh, trật tự bản làng.
Cùng với đó, chuyển đổi số từng bước đến gần hơn với vùng khó. 100% xã khu vực III đã được thiết lập hệ thống ứng dụng công nghệ thông tin, giúp người dân ứng dụng công nghệ để phát triển thương mại điện tử, nâng cao kiến thức xã hội, tìm hiểu kiến thức làm ăn…
Từ con đường, mái trường, nguồn nước đến sinh kế, sức khỏe, văn hóa, tri thức số... những kết quả đạt được cho thấy Chương trình MTQG 1719 đã tạo ra một chuyển động rộng khắp trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi Lạng Sơn, tạo nền móng để xứ Lạng tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn trong những năm tới.
