Lào Cai: Tập trung triển khai thực hiện hiệu quả chính sách dân tộc

Đối với một tỉnh vùng cao biên giới như Lào Cai, việc triển khai hiệu quả các chủ trương, đường lối, của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước sẽ là giải pháp chiến lược để giải quyết những vấn đề cốt lõi của vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Lào Cai.

Theo Quyết định số 2752/QĐ-UBND ngày 31/12/2025 của UBND tỉnh Lào Cai, toàn tỉnh có 95 xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, gồm 12 xã khu vực I, 36 xã khu vực II và 47 xã khu vực III. Toàn tỉnh có 2.438 thôn thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó 1.033 thôn đặc biệt khó khăn. Đây là địa bàn rộng lớn, điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, kết cấu hạ tầng còn nhiều hạn chế, tỷ lệ hộ nghèo cao. Chính vì vậy, công tác dân tộc luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược phát triển của địa phương.

Những năm qua, tỉnh đã tập trung chỉ đạo thống nhất, đồng bộ, gắn với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội và hệ thống chính sách dành cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đặc biệt, trọng tâm là Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 (Chương trình MTQG 1719). Chỉ riêng giai đoạn 2021-2025, tổng nguồn lực đầu tư cho Lào Cai từ Chương trình đạt trên 6.300 tỷ đồng, trong đó vốn đầu tư phát triển hơn 3.459 tỷ đồng và vốn sự nghiệp trên 2.843 tỷ đồng.

Đây là nguồn lực đặc biệt quan trọng giúp tỉnh giải quyết đồng thời nhiều vấn đề về hạ tầng, sinh kế, giáo dục, y tế, giảm nghèo và phát triển nguồn nhân lực.

Hiệu quả của chính sách dân tộc không chỉ được thể hiện qua các văn bản hay các dự án được triển khai mà được phản ánh rõ nét qua sự thay đổi trong đời sống người dân.

Theo thống kê của tỉnh Lào Cai, tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số bình quân giảm 6,36%/năm, vượt mục tiêu Chính phủ giao là 6%/năm. Thu nhập bình quân đầu người vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tăng gần gấp đôi so với đầu giai đoạn, đạt trên 33 triệu đồng/người/năm. 100% số xã có đường ô tô đến trung tâm được rải nhựa hoặc bê tông. Tỷ lệ thôn, bản có đường ô tô được cứng hóa đạt trên 95%... Những con số ấy không đơn thuần là thành tích thống kê, đồng thời còn phản ánh sự chuyển biến thực chất trong chất lượng cuộc sống của người dân vùng dân tộc thiểu số.

Ở nhiều nơi từng là điểm trắng về hạ tầng, nay đã có điện lưới quốc gia, trường học kiên cố, trạm y tế đạt chuẩn và hệ thống giao thông thuận lợi. Từ đó mở ra cơ hội giao thương, phát triển sản xuất và tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản cho đồng bào.

Những minh chứng sinh động cho hiệu quả của chính sách dân tộc ở tỉnh Lào Cai có thể dễ dàng tìm thấy, chẳng hạn, xã A Mú Sung - địa bàn biên giới vùng III với hơn 98% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Toàn xã hiện có 1.579 hộ với hơn 6.000 nhân khẩu… Cách đây không lâu, A Mú Sung vẫn là một trong những địa bàn còn nhiều khó khăn của tỉnh. Hệ thống giao thông hạn chế, tỷ lệ hộ nghèo cao, sinh kế của người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp truyền thống.

Tuy nhiên, nhờ nguồn lực đầu tư từ các chương trình mục tiêu quốc gia, nhất là Chương trình Mục tiêu quốc gia Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, giai đoạn I: từ năm 2021 đến năm 2025 (gọi tắt là Chương trình 1719), diện mạo của địa phương đang thay đổi từng ngày.

Theo báo cáo chính trị Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025-2030, tỷ lệ hộ nghèo của xã từ trên 40% vào năm 2024 đã giảm xuống còn 28,23% vào cuối năm 2025. Và thu nhập bình quân đầu người đạt gần 33 triệu đồng/năm… Điện, đường, trường học, trạm y tế được đầu tư đồng bộ, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội.

Trao đổi với báo chí, ông Lê Đức Minh, Phó Chủ tịch UBND xã A Mú Sung cho biết: “Chỉ riêng năm 2025, xã được phân bổ trên 50 tỷ đồng từ các chương trình mục tiêu quốc gia. Trong đó, vốn đầu tư công hơn 26 tỷ đồng và vốn sự nghiệp gần 24 tỷ đồng. Đây là nguồn lực có ý nghĩa quyết định giúp địa phương đầu tư hạ tầng, hỗ trợ sản xuất và nâng cao đời sống người dân”.

Kết quả đáng ghi nhận ở tỉnh Lào Cai là việc triển khai chính sách dân tộc đang được chuyển mạnh theo hướng tạo ra sinh kế bền vững cho người dân.

Các địa phương đã tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng. Bên cạnh cây lúa, cây ngô truyền thống, nhiều vùng đã phát triển mạnh các loại cây có giá trị kinh tế cao, như: quế, chè, chuối, cây dược liệu và cây ăn quả ôn đới…

Nhiều mô hình sản xuất hàng hóa tập trung đã hình thành, giúp nâng cao thu nhập cho người dân. Không ít hộ đồng bào dân tộc thiểu số từ chỗ thiếu ăn đã trở thành những hộ sản xuất, kinh doanh giỏi với thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm.

Cùng với phát triển kinh tế, các chính sách về giáo dục, y tế, bình đẳng giới, đào tạo nguồn nhân lực và phát huy vai trò người có uy tín cũng được triển khai đồng bộ.

Theo ông Đỗ Quang Vịnh, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lào Cai chia sẻ: Nhiều đề án quan trọng đã phát huy hiệu quả rõ nét, như: Đề án giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống; Đề án hỗ trợ hoạt động bình đẳng giới vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; công tác phòng, chống ma túy; chính sách đối với người có uy tín; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ người dân tộc thiểu số.

“Những chính sách này đã góp phần nâng cao dân trí, thay đổi nhận thức xã hội và từng bước giải quyết các vấn đề tồn tại lâu nay ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi”, ông Đỗ Quang Vịnh chia sẻ thêm.

Bên cạnh những kết quả tích cực, việc triển khai, thực hiện chính sách dân tộc trong giai đoạn mới cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới. 

Trong đó, một trong những yêu cầu cấp thiết hiện nay là đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực công tác dân tộc. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về công tác dân tộc sẽ giúp theo dõi, quản lý và đánh giá hiệu quả chính sách một cách khoa học, minh bạch và kịp thời. Từ đó, tạo nền tảng cho việc hoạch định chính sách chính xác hơn, phù hợp hơn với thực tiễn từng địa phương.

Từ những kết quả đạt được, tỉnh Lào Cai đang tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những điểm sáng của cả nước trong thực hiện công tác dân tộc, góp phần xây dựng vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi phát triển toàn diện, bền vững và giàu bản sắc trong giai đoạn mới./