Lễ hội khai năm tạ ơn rừng của đồng bào Cơ-tu ở Đà Nẵng

Già làng Hốih Mia cho biết, bà con luôn quan niệm rừng là nơi nuôi sống con người, là “mái nhà lớn” của dân làng. Vì vậy, vào đầu năm, cộng đồng cùng tổ chức lễ để bày tỏ lòng thành kính, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, gia đình yên ấm, con cháu khỏe mạnh. Giá trị lớn nhất của lễ hội không chỉ nằm ở nghi thức tín ngưỡng, mà còn ở bài học về cách sống hài hòa với thiên nhiên. Thông qua lễ cúng, người lớn nhắc nhở lớp trẻ biết quý rừng, giữ rừng, không khai thác bừa bãi, bởi nếu rừng mất đi thì bản làng cũng sẽ mất đi “nguồn sống”.

Trên khoảng sân rộng tại Khu du lịch sinh thái rừng pơ mu, cây nêu được dựng lên ở vị trí trung tâm như biểu tượng kết nối con người với đất trời, mở đầu mùa lễ hội của năm mới nơi miền sơn cước.

Tại Lễ hội, phần lễ diễn ra trang nghiêm với các nghi thức dâng lễ vật, khấn nguyện, tạ ơn rừng theo phong tục lâu đời. Với người dân xã Hùng Sơn, rừng không chỉ cung cấp nguồn nước, lâm sản và sinh kế, mà còn là không gian văn hóa, tâm linh gắn bó qua nhiều thế hệ.

Sau phần lễ, phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động mang đậm bản sắc văn hóa như: biểu diễn cồng chiêng, múa truyền thống, giao lưu dân ca, thi trò chơi dân gian và giới thiệu ẩm thực địa phương. Không khí lễ hội rộn ràng nhưng vẫn giữ nét mộc mạc, gần gũi, phản ánh rõ đời sống văn hóa của cư dân miền núi.

Điểm nhấn của lễ hội là không gian rừng pơ mu cổ thụ - tài nguyên sinh thái quý giá của địa phương. Nhiều cây trong quần thể có tuổi đời hàng trăm năm, thân lớn, tán rộng, phân bố trên địa hình đồi núi đặc trưng, tạo nên cảnh quan nguyên sơ và giá trị đa dạng sinh học nổi bật. Không ít cây cổ thụ được người dân đặt tên theo đặc điểm hình dáng, vị trí hoặc những câu chuyện gắn với ký ức cộng đồng. Cách gọi này thể hiện sự gắn bó, trân trọng với rừng, đồng thời phản ánh tri thức bản địa vẫn được gìn giữ trong đời sống văn hóa.

Chị Nguyễn Mai Trinh, du khách từ Quảng Trị, cho biết điều ấn tượng không chỉ là vẻ đẹp nguyên sơ của núi rừng, mà còn là cách người dân gìn giữ thiên nhiên bằng sự tôn kính, xem rừng như một phần máu thịt trong đời sống hằng ngày. Đây cũng là lợi thế để địa phương phát triển du lịch theo hướng trải nghiệm, khám phá thiên nhiên và tìm hiểu văn hóa truyền thống.

Ông Nguyễn An, Bí thư Đảng ủy xã Hùng Sơn, nhấn mạnh việc phục dựng và duy trì lễ hội khai năm tạ ơn rừng là nỗ lực nhằm bảo tồn bản sắc văn hóa, đồng thời từng bước hình thành sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với thiên nhiên và cộng đồng. Mục tiêu không chỉ thu hút du khách mà còn tạo sinh kế bền vững cho người dân tại địa phương. Thông qua lễ hội, cộng đồng người Cơ-tu ở xã Hùng Sơn có dịp nhìn lại giá trị của thiên nhiên, truyền thống và củng cố tinh thần đoàn kết. Việc gìn giữ văn hóa gắn với quản lý, bảo vệ rừng đang tạo nền tảng để địa phương phát triển bền vững, hài hòa và lâu dài.

Lễ tạ ơn rừng của đồng bào dân tộc thiểu số Cơ-tu ở xã Hùng Sơn không chỉ là nghi lễ đầu năm, mà còn là biểu tượng của sự cân bằng giữa phát triển và bảo tồn. Chính quyền và người dân vùng cao Đà Nẵng bền bỉ quyết tâm bảo vệ rừng, bảo vệ văn hóa truyền thống để góp phần phát triển kinh tế, du lịch cho địa phương./.