Nghệ An: Lễ hội đình Sừng 2026 giữ hồn cốt văn hóa làng Quỳ Lăng

Giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc của đình Sừng

Lễ hội đình Sừng, xã Giai Lạc, tỉnh Nghệ An là dịp để cộng đồng cùng nhau tri ân tiền nhân, ôn lại truyền thống lịch sử, lan tỏa những giá trị văn hóa tốt đẹp của quê hương Quỳ Lăng.

Đình Sừng là một trong những ngôi đình cổ tiêu biểu của Nghệ An, nổi bật bởi quy mô kiến trúc lớn và nghệ thuật chạm khắc tinh xảo. Ngôi đình tọa lạc trên vùng đất Quỳ Lăng, một làng cổ có vị thế địa lý đặc biệt, nơi hội tụ những giá trị văn hóa lâu đời.

Trải qua hơn 500 năm tồn tại, đình Sừng vẫn giữ được dáng vẻ uy nghi, cổ kính giữa không gian làng quê thanh bình, bao quanh bởi ruộng đồng và cây xanh.

Theo các văn bia còn lưu giữ, đình được khởi dựng từ tháng 11/1583, là nơi hội họp và sinh hoạt văn hóa của cộng đồng dân cư. Không chỉ mang giá trị kiến trúc, nghệ thuật đặc sắc, Đình Sừng còn là chứng nhân của nhiều dấu mốc lịch sử quan trọng.

Trước Cách mạng Tháng Tám, Đình Sừng là nơi tổ chức các kỳ lễ trọng và hội họp của các chức sắc trong làng. Đặc biệt, trong phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh 1930-1931, nơi đây trở thành địa điểm hoạt động bí mật của chi bộ Quỳ Lăng. Giai đoạn 1932-1933, thực dân Pháp đã chiếm đóng đình, biến nơi này thành đồn bang tá, giam cầm và tra tấn hơn 100 cán bộ, đảng viên cách mạng. 

Đình Sừng cũng gắn liền với những sự kiện lịch sử hào hùng của dân tộc. Ngày 12/8/1945, quần chúng nhân dân Quỳ Lăng đã tập trung tại đây để tổ chức cướp chính quyền từ tay phong kiến. Trong các cuộc kháng chiến sau đó, đình tiếp tục đóng vai trò là nơi tổ chức các phong trào lớn như: Tuần lễ vàng, quyên góp vũ khí, phát hành công phiếu kháng chiến, đồng thời là trường học và kho chứa lương thực phục vụ chiến đấu. Năm 2003, đình Sừng đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di lịch lịch sử cấp quốc gia.

Bà Nguyễn Thị Hoa, ở xóm 4, xã Giai Lạc cho biết: “Lễ hội Đình Sừng không chỉ là dịp để người dân dâng hương tưởng nhớ Tổ tiên mà còn là cơ hội để con cháu hiểu hơn về lịch sử quê hương, về những gì cha ông đã trải qua để giữ gìn mảnh đất này”.

Lễ hội đình Sừng, kết nối cộng đồng, lan tỏa truyền thống

Trải qua nhiều biến thiên của lịch sử, đình Sừng đã được trùng tu, tôn tạo qua nhiều giai đoạn nhưng vẫn giữ được nét cổ kính, linh thiêng vốn có. Bởi vậy, lễ hội đình Sừng không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng mà còn là biểu tượng của sự bền bỉ, gắn kết cộng đồng.

Lễ tế năm 2026, được tổ chức bài bản, trang nghiêm với các nghi thức truyền thống như dâng hương, tế lễ, đọc văn tế… thể hiện lòng thành kính đối với các bậc tiền nhân. Bên cạnh phần lễ, phần hội cũng diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, tạo không khí vui tươi, phấn khởi cho Nhân dân.

Thông qua lễ hội, chính quyền địa phương mong muốn khơi dậy niềm tự hào về truyền thống lịch sử, đồng thời tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân. Đây cũng là dịp để quảng bá hình ảnh quê hương xã Giai Lạc, thu hút du khách đến tham quan, tìm hiểu về di tích lịch sử đặc sắc này.

Ông Nguyễn Viết Thu, ở xóm 2, xã Giai lạc cho biết: “Mỗi dịp lễ hội đình Sừng, dù đi làm ăn xa, bà con vẫn thu xếp trở về quê hương. Đây không chỉ là ngày lễ truyền thống mà còn là dịp để mọi người sum họp, cùng nhau hướng về cội nguồn, gìn giữ những giá trị tốt đẹp của cha ông để lại”.

Lễ hội Đình Sừng không chỉ là một sự kiện văn hóa mang tính địa phương mà còn là biểu tượng của bản sắc, của sự tiếp nối truyền thống qua nhiều thế hệ. Trong dòng chảy hiện đại, những giá trị ấy càng trở nên quý giá, góp phần làm giàu thêm đời sống tinh thần của người dân và gìn giữ hồn cốt văn hóa dân tộc.

Việc bảo tồn và phát huy di tích Đình Sừng gắn với tổ chức lễ hội thường niên sẽ tiếp tục là cầu nối giữa quá khứ, hiện tại, giữa truyền thống và tương lai, để mỗi mùa lễ hội về, tinh thần đoàn kết và niềm tự hào quê hương lại được lan tỏa mạnh mẽ hơn bao giờ hết.