Nguồn lực từ Chương trình MTQG 1719 tạo đà cho Yên Châu tăng tốc phát triển trong giai đoạn mới

Xã Yên Châu được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Yên Châu cùng các xã Chiềng Đông, Chiềng Sàng, Chiềng Pằn, Chiềng Khoi và Sặp Vạt. Toàn xã hiện có 29 bản, tiểu khu; đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 82,6% dân số, chủ yếu là dân tộc Thái, Mông, Khơ Mú và Kinh. Đến cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo của xã còn 5,62%, hộ cận nghèo 4,75%, tỷ lệ nghèo đa chiều 10,37%; thu nhập bình quân của đồng bào dân tộc thiểu số đạt 35,8 triệu đồng/người/năm.

Trong giai đoạn 2021 - 2025, Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (Chương trình MTQG 1719) đã đầu tư, hỗ trợ cho xã Yên Châu nguồn lực không nhỏ để thúc đẩy địa phương phát triển. Giai đoạn này, tổng nguồn vốn đầu tư phát triển của xã là hơn 26,1 tỷ đồng. Đến nay, tỷ lệ giải ngân đã đạt trên 97%; vốn sự nghiệp giải ngân đạt gần 99%.

Tỷ lệ giải ngân cao đã giúp xã hoàn thành nhiều chỉ tiêu quan trọng như: 100% tuyến đường đến trung tâm xã được cứng hóa, toàn bộ hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia, gần 100% đồng bào dân tộc thiểu số tham gia bảo hiểm y tế, các bản đều có nhà sinh hoạt cộng đồng và duy trì hoạt động văn hóa, văn nghệ. 

Đối với nguồn vốn chưa giải ngân hết và được phép kéo dài sang thực hiện năm 2026, địa phương đã giải ngân toàn bộ hơn 8,5 tỷ đồng vốn đầu tư phát triển; phần vốn sự nghiệp đang tiếp tục được rà soát để triển khai theo quy định. Trong quý I/2026, thêm 12 công trình thuộc Chương trình MTQG 1719 đã hoàn thành, đưa vào sử dụng, góp phần nâng cấp hệ thống giao thông, thủy lợi, trường học, nước sinh hoạt và hạ tầng phục vụ sản xuất. Những kết quả đạt được đã góp phần tạo chuyển biến rõ nét về kết cấu hạ tầng và đời sống người dân trên địa bàn xã.

Bên cạnh những kết quả đạt được, xã Yên Châu cũng gặp một số khó khăn trong quá trình thực hiện Chương trình MTQG 1719. Các chỉ tiêu về giảm nghèo, tỷ lệ hộ được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh, đào tạo nghề, giảm suy dinh dưỡng trẻ em và hỗ trợ đất ở, nhà ở, đất sản xuất chưa đạt kế hoạch đề ra.

Theo lãnh đạo UBND xã Yên Châu cho biết, nguyên nhân chủ yếu là do địa bàn rộng, địa hình phức tạp, chi phí đầu tư cao, thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai và biến động giá vật liệu xây dựng. Việc chuyển tiếp sang giai đoạn mới sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cũng khiến công tác cập nhật dữ liệu, hoàn thiện hướng dẫn và bố trí nguồn lực còn chậm; năng lực cán bộ cơ sở và việc xây dựng các mô hình phát triển sinh kế gắn với thị trường vẫn cần tiếp tục được nâng cao...

Để chuẩn bị cho triển khai Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I từ 2026 - 2030 (Chương trình MTQG 417), xã Yên Châu đã rà soát 167 danh mục dự án, với tổng nhu cầu vốn trên 631 tỷ đồng, tập trung đầu tư vào các lĩnh vực giao thông, nước sinh hoạt, giáo dục, văn hóa, thể thao, các dự án ổn định dân cư, phòng chống thiên tai, sạt lở, các dự án phát triển sinh kế bền vững nhằm giảm nghèo đa chiều, nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương. 

Xã Yên Châu kiến nghị các bộ, ngành Trung ương và Chính phủ điều chỉnh mức hỗ trợ đối với nhà ở, nước sinh hoạt, phát triển sản xuất và đào tạo nghề cho phù hợp với điều kiện vùng miền núi. Ưu tiên bố trí nguồn lực cho các công trình hạ tầng thiết yếu, đồng thời tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ cơ sở.

Trong buổi làm việc với UBND xã Yên Châu kiểm tra kết quả thực hiện Chương trình MTQG 1719, đồng thời khảo sát công tác chuẩn bị triển khai Chương trình MTQG 417 (ngày 24/7/2026), ông Phùng Quốc Huy - Phó Chánh Văn phòng Quốc gia về Dân tộc và Miền núi, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đánh giá cao những kết quả xã Yên Châu đạt được, nhất là hiệu quả sử dụng nguồn vốn và những chuyển biến về hạ tầng, an sinh xã hội; đồng thời đề nghị địa phương tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, đẩy nhanh giải ngân các nguồn vốn còn lại, chủ động xây dựng kế hoạch triển khai Chương trình giai đoạn 2026 - 2030 theo hướng tập trung phát triển sinh kế bền vững, giảm nghèo đa chiều, nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Sau buổi làm việc, Đoàn công tác đã khảo sát thực tế một số công trình, dự án thuộc Chương trình MTQG trên địa bàn xã nhằm đánh giá hiệu quả đầu tư và làm cơ sở hoàn thiện phương án triển khai trong giai đoạn tiếp theo./.