Tỉnh Thanh Hóa kéo dài giải ngân hơn 87,4 tỷ đồng cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số sang năm 2026 để đầu tư phát triển vùng dân tộc thiểu số, miền núi. Ảnh: Quốc Toản.Từ thực tế đó, UBND tỉnh Thanh Hóa đã quyết định điều chỉnh hơn 87,4 tỷ đồng vốn sự nghiệp từ ngân sách Trung ương để tập trung cho những hạng mục được đánh giá là cấp thiết hơn đối với khu vực miền núi.
Theo quyết định điều chỉnh vốn sự nghiệp nguồn ngân sách Trung ương thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030, giai đoạn I (2021 - 2025) được kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân sang năm 2026.
Qua rà soát, tổng kinh phí hơn 87,418 tỷ đồng được xác định thuộc các dự án và tiểu dự án thành phần không còn đủ điều kiện triển khai hoặc không thể giải ngân hết theo kế hoạch. Thay vì để nguồn lực bị dàn trải hoặc chậm phát huy hiệu quả, tỉnh đã lựa chọn điều chuyển toàn bộ sang lĩnh vực đầu tư hạ tầng.
Nguồn vốn sau điều chỉnh được bố trí cho Tiểu dự án 1 của Dự án 4, tập trung đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ đời sống và sản xuất tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Trong số này, hơn 86,2 tỷ đồng được phân bổ cho 26 xã miền núi trên địa bàn tỉnh. Đây là những địa phương còn nhiều khó khăn về điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, trong đó không ít nơi có tỷ lệ hộ nghèo cao, địa hình chia cắt và hệ thống giao thông chưa đáp ứng nhu cầu đi lại, giao thương của người dân.
Các xã được bố trí vốn gồm Mường Lát, Pù Nhi, Nhi Sơn, Trung Lý, Phú Lệ, Trung Thành, Tam Lư, Sơn Điện, Mường Mìn, Bát Mọt, Trung Hạ, Pù Luông, Phú Xuân, Văn Phú, Giao An, Điền Quang, Nguyệt Ấn, Như Xuân, Hóa Quỳ, Xuân Thái, Lương Sơn, Luận Thành, Xuân Bình, Thắng Lộc, Vạn Xuân và Thọ Bình.
Việc phân bổ nguồn lực được thực hiện dựa trên nhiều tiêu chí như quy mô dân số, tỷ lệ hộ nghèo, số lượng thôn đặc biệt khó khăn, diện tích tự nhiên cũng như mức độ thiếu hụt về hạ tầng của từng địa phương. Những xã có điều kiện phát triển còn hạn chế sẽ được ưu tiên nguồn vốn tương ứng nhằm bảo đảm tính công bằng và hiệu quả đầu tư.
Ngoài nguồn vốn dành cho 26 xã miền núi, hơn 1,199 tỷ đồng được bố trí riêng cho xã Văn Phú để tiếp tục duy tu, bảo dưỡng công trình đập mương bản Lót. Đây là công trình có vai trò quan trọng trong bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp cho người dân khu vực trước đây thuộc xã Tam Văn, huyện Lang Chánh cũ (tỉnh Thanh Hóa).
Nhờ nguồn lực từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, bản Mạ (Thường Xuân) từng bước đổi thay diện mạo, trở thành điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch cộng đồng tỉnh Thanh HóaTheo định hướng của tỉnh, nguồn vốn điều chỉnh sẽ tập trung vào các hạng mục hạ tầng trực tiếp phục vụ nhu cầu dân sinh và phát triển kinh tế địa phương. Trong đó có hệ thống giao thông nông thôn, công trình thủy lợi, các hạng mục phục vụ sản xuất, cấp nước sinh hoạt và những công trình thiết yếu khác.
Trước khi được điều chuyển, phần lớn kinh phí này được bố trí cho các hoạt động thuộc lĩnh vực giáo dục, đào tạo, chăm sóc sức khỏe và tuyên truyền. Tuy nhiên, quá trình rà soát cho thấy nhiều nội dung không còn phù hợp với thực tế hoặc không bảo đảm điều kiện giải ngân, dẫn tới nguy cơ nguồn vốn không được sử dụng hết.
Việc chuyển hướng đầu tư sang hạ tầng được đánh giá là phù hợp với nhu cầu của các địa phương miền núi trong giai đoạn hiện nay. Bởi lẽ, hạ tầng không chỉ góp phần cải thiện điều kiện sống của người dân mà còn tạo nền tảng để mở rộng sản xuất, phát triển sinh kế và nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ công.
UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu việc sử dụng nguồn vốn phải tuân thủ đầy đủ các quy định hiện hành, bảo đảm công khai, minh bạch và đúng mục tiêu của chương trình. Các địa phương được giao vốn phải chủ động xây dựng kế hoạch triển khai, đồng thời chịu trách nhiệm về tiến độ và hiệu quả sử dụng nguồn kinh phí.
Bên cạnh đó, các sở, ngành liên quan sẽ tăng cường công tác kiểm tra, giám sát trong quá trình thực hiện nhằm bảo đảm các dự án được triển khai đúng quy định, tránh thất thoát, lãng phí và phát huy hiệu quả đầu tư.
Không chỉ góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong giải ngân vốn chương trình mục tiêu quốc gia, việc điều chỉnh hơn 87,4 tỷ đồng lần này còn cho thấy nỗ lực của Thanh Hóa trong việc đưa nguồn lực đến đúng nơi đang có nhu cầu cấp thiết. Đây được kỳ vọng sẽ là động lực quan trọng giúp các địa phương miền núi cải thiện hạ tầng, thúc đẩy phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập cho người dân và tạo nền tảng cho mục tiêu giảm nghèo bền vững trong những năm tới./.
