Sắc tím mận hậu Lóng Phiêng

Từ sáng sớm, những con đường dẫn chúng tôi vào bản Yên Thi, xã Lóng Phiêng (tỉnh Sơn La) đã rộn ràng tiếng cười nói. Từng tốp người đeo gùi lên nương hái mận. Những giỏ quả căng mọng, tím sẫm dần đầy lên dưới tán lá xanh non.

Giữa biển màu tím ấy, du khách khó có thể rời mắt khỏi những vườn mận trải dài bất tận trên sườn núi. Dưới ánh nắng đầu hè, từng chùm mận hậu lấp lánh như những viên ngọc tím giữa núi rừng Tây Bắc.

Người dân nơi đây vẫn thường nói vui rằng: “Mùa mận về là mùa núi rừng thức giấc”.

Quả thật, mỗi mùa mận chín, Lóng Phiêng như bước vào một lễ hội lớn của thiên nhiên và con người.

Sắc tím làm nên thương hiệu vùng cao

Lóng Phiêng từ lâu được biết đến là một trong những vùng trồng mận hậu nổi tiếng của tỉnh Sơn La. Với độ cao trên 1.000m so với mực nước biển, khí hậu quanh năm mát mẻ, biên độ nhiệt lớn giữa ngày và đêm đã tạo điều kiện lý tưởng để cây mận sinh trưởng.

Nếu trước đây người dân chủ yếu canh tác theo phương thức truyền thống, năng suất thấp, phụ thuộc nhiều vào thời tiết thì những năm gần đây, việc áp dụng khoa học kỹ thuật đã tạo nên bước chuyển mạnh mẽ.

Những vườn mận không còn đơn thuần là cây trồng xóa đói giảm nghèo mà đang trở thành nguồn thu nhập chính, giúp nhiều hộ gia đình vươn lên khá giả.

Trao đổi với báo chí, ông Hoàng Văn Khù, Chủ tịch UBND xã Lóng Phiêng (tỉnh Sơn La) cho biết: “Toàn xã hiện có hàng trăm héc-ta mận hậu, trong đó nhiều diện tích đã được áp dụng quy trình sản xuất an toàn, từng bước hướng tới xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị sản phẩm. Mận hậu không chỉ giúp người dân tăng thu nhập mà còn góp phần thúc đẩy du lịch trải nghiệm, tạo việc làm cho lao động địa phương”.

Những năm gần đây, địa phương đã vận động người dân chuyển đổi từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị; đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, kỹ thuật xử lý ra hoa sớm, chăm sóc theo hướng hữu cơ nhằm nâng cao chất lượng quả, ông Hoàng Văn Khù chia sẻ thêm.

Nhờ đó, nhiều vườn mận cho năng suất cao, giá bán ổn định và có sức cạnh tranh trên thị trường.

Từ gian khó đến giấc mơ bạc tỷ

Dẫn chúng tôi len qua những hàng mận sai trĩu quả, chị Đỗ Thị Vân, ở bản Yên Thi, xã Lóng Phiêng (tỉnh Sơn La) không giấu được niềm vui khi mùa thu hoạch năm nay tiếp tục được giá.

Ít ai biết rằng chỉ vài năm trước, gia đình chị từng gặp rất nhiều khó khăn.

“Ngày trước trồng mận theo kinh nghiệm cha ông để lại nên năng suất không cao. Có năm mất mùa, có năm được mùa lại rớt giá. Thu nhập cả gia đình chỉ đủ trang trải cuộc sống”, chị Đỗ Thị Vân nhớ lại.

Bước ngoặt đến cách đây khoảng bốn năm khi chị mạnh dạn đi tham quan, học hỏi mô hình trồng mận chín sớm ở nhiều địa phương trong và ngoài tỉnh.

Những chuyến đi ấy giúp chị thay đổi hoàn toàn tư duy sản xuất.

Chị bắt đầu đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm nước, áp dụng kỹ thuật cắt tỉa, tạo tán, xử lý ra hoa sớm và quản lý dịch hại theo hướng sinh học.

“Ban đầu cũng lo lắm vì chưa ai trong bản làm. Nhưng mình nghĩ nếu cứ làm như cũ thì khó khá lên được”, chị Đỗ Thị Vân kể.

Và sự mạnh dạn ấy đã được đền đáp. Hiện nay, vườn mận của gia đình chị có hàng nghìn gốc, trong đó phần lớn là mận chín sớm.

Nhờ thu hoạch trước chính vụ từ 20-30 ngày, giá bán luôn cao hơn nhiều lần… Có thời điểm đầu vụ, mận được thương lái thu mua với giá từ 60.000-80.000 đồng/kg.

Mỗi năm, sau khi trừ chi phí, gia đình chị thu lãi vài trăm triệu đồng.

“Cây mận đã thay đổi cuộc sống gia đình tôi. Con cái được học hành đầy đủ, nhà cửa khang trang hơn trước rất nhiều”, chị Đỗ Thị Vân chia sẻ.

Không chỉ riêng gia đình chị Vân, nhiều hộ dân ở bản Yên Thi (xã Lóng Phiêng, tỉnh Sơn La) cũng đang từng bước làm giàu từ cây mận.

Những căn nhà mới mọc lên giữa bản làng, những con đường bê tông nối dài vào tận nương đồi là minh chứng rõ nét cho sự đổi thay ấy.

Khi nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm

Điều đặc biệt ở Lóng Phiêng (tỉnh Sơn La) hiện nay không chỉ nằm ở giá trị kinh tế của cây mận.

Những mùa quả chín còn mở ra cơ hội phát triển du lịch cộng đồng đầy tiềm năng.

Vào chính vụ, hàng nghìn lượt du khách từ Thủ đô Hà Nội, thành phố Hải Phòng, Quảng Ninh và nhiều tỉnh, thành khác trong cả nước tìm đến đây để trải nghiệm hái mận tại vườn.

Họ thích thú khi được tự tay lựa những quả mận căng mọng còn đẫm sương mai, thưởng thức ngay dưới tán cây giữa không gian trong lành của núi rừng.

Những bức ảnh check-in giữa biển mận tím biếc cũng góp phần đưa hình ảnh Lóng Phiêng lan tỏa mạnh mẽ trên các nền tảng mạng xã hội.

Theo ông Hoàng Văn Khù, Chủ tịch UBND xã Lóng Phiêng (tỉnh Sơn La) chia sẻ: Đây là hướng đi mà địa phương đang khuyến khích.

“Chúng tôi xác định phát triển nông nghiệp phải gắn với du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm. Đây là cách nâng cao giá trị sản phẩm, tăng thu nhập cho người dân và quảng bá hình ảnh địa phương hiệu quả nhất”, ông Hoàng Văn Khù nhấn mạnh.

Hiện nhiều hộ dân đã chủ động đầu tư các điểm đón khách, khu trải nghiệm và dịch vụ ăn uống phục vụ du khách.

Mô hình này đang mang lại hiệu quả tích cực, nhất là vào mùa mận chín.

Trái ngọt từ sự đổi mới tư duy

Thực tế, tại Lóng Phiêng cho thấy, thành công của cây mận hậu không chỉ đến từ lợi thế tự nhiên mà còn bắt nguồn từ sự thay đổi trong tư duy sản xuất của người dân.

Từ chỗ trồng cây theo thói quen, bà con đã biết tính toán thị trường, ứng dụng khoa học kỹ thuật, xây dựng thương hiệu và liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Đó cũng chính là hướng phát triển nông nghiệp hiện đại mà nhiều địa phương vùng cao, miền núi đang theo đuổi.

Quan trọng hơn, cây mận hậu đã giúp đồng bào các dân tộc nơi đây có thêm niềm tin vào khả năng làm giàu trên chính mảnh đất quê hương mình.

Không cần rời bản làng đi làm ăn xa, nhiều gia đình đã có nguồn thu nhập ổn định ngay từ những sườn đồi từng chỉ toàn đá và cỏ dại.

Mùa tím của hy vọng

Chiều muộn, khi mặt trời dần khuất sau những dãy núi biên giới, sắc tím của những vườn mận hậu vẫn còn ánh lên trong nắng vàng cuối ngày.Tiếng cười nói của bà con thu hoạch mận vang vọng khắp bản làng.

Ở nơi từng được xem là vùng đất nhiều khó khăn, cây mận hậu hôm nay đã trở thành biểu tượng của sự đổi thay.Mỗi mùa quả chín không chỉ mang đến nguồn thu nhập đáng kể, đồng thời còn gieo thêm niềm tin về một tương lai tươi sáng hơn cho đồng bào vùng cao, miền núi.

Giữa không gian của núi rừng Sơn La, vì thế sắc tím mận hậu Lóng Phiêng không đơn thuần là màu sắc của thiên nhiên, nó còn là màu của no ấm, của khát vọng vươn lên và của những mùa vàng đang tiếp tục nảy nở trên miền đất biên cương Tổ quốc./.