Người Hà Nhì ở xã Sín Thầu, tỉnh Điện Biên vẫn gìn giữ nhiều tập quán, nghi lễ cổ truyền độc đáo (Ảnh minh họa)Theo kế hoạch của UBND xã Sín Thầu, Tết mùa mưa "Dế Khù Chà" năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 1 đến ngày 7/8 tại các bản có đồng bào Hà Nhì sinh sống trên địa bàn. Các bản sẽ chủ động lựa chọn thời điểm tổ chức phù hợp với phong tục truyền thống và điều kiện sản xuất của từng địa phương, bảo đảm gìn giữ nguyên vẹn các nghi lễ truyền thống.
"Dế Khù Chà" là lễ tết lớn nhất trong năm của đồng bào Hà Nhì, được tổ chức vào tháng 6 âm lịch, khi những cơn mưa đầu mùa bắt đầu tưới mát núi rừng và cây trồng bước vào giai đoạn sinh trưởng. Đối với người Hà Nhì, đây là thời điểm kết thúc mùa khô, mở đầu mùa sản xuất mới, đồng thời là dịp để con cháu tưởng nhớ Tổ tiên, tạ ơn các vị thần đã phù hộ cho bản làng bình yên, mùa màng tốt tươi và cầu mong một năm mưa thuận gió hòa, cuộc sống no đủ.
Trong những ngày Tết, mỗi gia đình đều chuẩn bị mâm lễ dâng cúng Tổ tiên và thần linh với các sản vật do chính mình làm ra như xôi nếp, thịt gà, thịt lợn, rượu ngô cùng nhiều món ăn truyền thống. Những lễ vật giản dị nhưng chứa đựng quan niệm sống hài hòa với thiên nhiên, thể hiện khát vọng về mùa màng bội thu, vật nuôi phát triển và cuộc sống ấm no của đồng bào Hà Nhì.
Sau phần nghi lễ, các gia đình trong bản sẽ đến thăm, chúc Tết nhau. Gia chủ tiếp đón khách bằng những món ăn truyền thống, chén rượu ngô thơm nồng và những câu chuyện thân tình. Nét đẹp này góp phần gắn kết cộng đồng, vun đắp tinh thần đoàn kết giữa các dòng họ và các gia đình trong bản.
Tết mùa mưa "Dế Khù Chà" là một trong những lễ hội truyền thống độc đáo, thiêng liêng và quan trọng nhất của người Hà Nhì (Ảnh minh họa)Không gian lễ hội còn là nơi diễn ra nhiều hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc. Trong sắc màu rực rỡ của trang phục thổ cẩm truyền thống, tiếng khèn, tiếng hát giao duyên, những điệu múa dân gian cùng các trò chơi truyền thống sẽ tạo nên không khí vui tươi, đậm đà bản sắc văn hóa Hà Nhì.
Sín Thầu là xã vùng biên giới cực Tây của tỉnh Điện Biên, nơi đồng bào Hà Nhì sinh sống tập trung và vẫn lưu giữ nhiều phong tục, tập quán truyền thống như lễ cúng Tổ tiên, cúng thần rừng, thần suối, nghề dệt thổ cẩm, nghệ thuật dân gian và kho tàng tri thức địa phương gắn với sản xuất nông nghiệp. Trong đời sống cộng đồng, Tết "Dế Khù Chà" được xem là dịp hội tụ đầy đủ những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể đặc sắc của dân tộc Hà Nhì.
Tết "Dế Khù Chà" cũng là dịp để người Hà Nhì ở Sín Thầu thể hiện lòng hiếu khách (Ảnh minh họa)Thông qua việc tổ chức Tết "Dế Khù Chà" năm 2026, chính quyền địa phương mong muốn tiếp tục gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào Hà Nhì, đồng thời giới thiệu đến du khách những giá trị văn hóa độc đáo của vùng biên giới cực Tây Tổ quốc. Đây cũng là hoạt động góp phần phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn di sản văn hóa, nâng cao đời sống người dân và lan tỏa hình ảnh Điện Biên giàu bản sắc đến bạn bè trong và ngoài nước./.
