Các bộ, ngành, địa phương đang tích cực rà soát, hoàn thiện thủ tục và duy trì theo dõi thường xuyên làm cơ sở để tiếp tục đẩy nhanh tiến độ giải ngân trong những tháng cuối năm 2026Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ thường xuyên phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Dân tộc và Tôn giáo hướng dẫn, đôn đốc; thống nhất phương pháp thu thập, tổng hợp và theo dõi số liệu hằng tháng, từng bước nâng cao tính đầy đủ, thống nhất của thông tin phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành. Việc rà soát, hoàn thiện thủ tục và duy trì theo dõi thường xuyên đã tạo chuyển biến bước đầu trong thực hiện, thanh toán và quyết toán vốn, làm cơ sở để tiếp tục đẩy nhanh tiến độ giải ngân trong những tháng cuối năm 2026.
Tính đến ngày 30/6/2026, số vốn ngân sách Trung ương đã làm thủ tục kéo dài theo quy định tại Nghị quyết số 265/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội được Bộ Tài chính theo dõi là 17.671,75 tỷ đồng; trong đó, vốn đầu tư công là 6.814,03 tỷ đồng, kinh phí thường xuyên là 10.857,72 tỷ đồng. Phân chia theo từng Chương trình như sau: Chương trình MTQG Xây dựng nông thôn mới khoảng 2.047 tỷ đồng (bao gồm 1.138 tỷ đồng vốn đầu tư công, 908 tỷ đồng kinh phí thường xuyên); Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững khoảng 5.122 tỷ đồng (bao gồm 1.610 tỷ đồng vốn đầu tư công, 3.512 tỷ đồng kinh phí thường xuyên); Chương trình MTQG Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi 10.502 tỷ đồng (bao gồm: 4.065 tỷ đồng vốn đầu tư công, 6.436 tỷ đồng kinh phí thường xuyên).
Như vậy, số vốn ngân sách Trung ương đã làm thủ tục kéo dài sang năm 2026 nhiều nhất thuộc về Chương trình MTQG Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Tuy nhiên, cả giải ngân vốn đầu tư công và kinh phí thường xuyên thì Chương trình MTQG Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi hiện đang đạt tỷ lệ cao hơn hai Chương trình MTQG Xây dựng nông thôn mới và Giảm nghèo bền vững.
Cụ thể: giải ngân vốn đầu tư công của Chương trình MTQG Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tính đến 30/6/2026 khoảng 987,88 tỷ đồng, đạt 24,3% kế hoạch (Chương trình MTQG Xây dựng nông thôn mới đạt 18,9% kế hoạch; Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững đạt 18,9% kế hoạch).
Đối với kinh phí thường xuyên, Chương trình MTQG Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giải ngân khoảng 1.119,80 tỷ đồng, đạt 17,4% kế hoạch (Chương trình MTQG Xây dựng nông thôn mới đạt 11,6% kế hoạch và Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững đạt 13,5% kế hoạch).
Theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kết quả giải ngân nguồn vốn của giai đoạn 2021-2025 được kéo dài sang năm 2026 còn thấp, trong khi khối lượng vốn, dự án và nhiệm vụ chuyển tiếp lớn.
Nguyên nhân là do một số địa phương còn lúng túng trong xử lý các khoản kinh phí đã hết nhiệm vụ chi, không còn nhiệm vụ chi hoặc còn nhiệm vụ chi nhưng không thể tiếp tục thực hiện. Bên cạnh đó, việc xác định đối tượng thụ hưởng đối với một số nội dung hỗ trợ sinh kế, đào tạo nghề và phát triển sản xuất còn chậm. Các vướng mắc về đất đai, tái định cư, biến động giá vật liệu, hạch toán, đối chiếu số liệu, thanh toán và quyết toán tiếp tục ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện, giải ngân.
