Thái Nguyên: Đổi mới tư duy, nâng cao hiệu quả công tác dân tộc và tôn giáo trong tình hình mới

Khẳng định vai trò trụ cột của công tác dân tộc, tôn giáo

Nhìn lại chặng đường đã qua, có thể thấy công tác dân tộc và tôn giáo không chỉ đơn thuần là lĩnh vực quản lý nhà nước, đồng thời còn là một trong những yếu tố quyết định đối với sự ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.

Theo báo cáo tại hội nghị, toàn tỉnh hiện có 82/92 xã, phường thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đây là khu vực chiếm tỷ lệ lớn về diện tích tự nhiên, dân số và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với chiến lược phát triển bền vững của địa phương.

Trong đó, toàn tỉnh hiện có 2.109 người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là lực lượng nòng cốt, là cầu nối quan trọng giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân, góp phần đưa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đi vào cuộc sống.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, các chế độ, chính sách đối với người có uy tín được triển khai đầy đủ, kịp thời. Không chỉ phát huy vai trò tuyên truyền, vận động, đội ngũ người có uy tín còn tích cực tham gia giải quyết các vấn đề phát sinh từ cơ sở, góp phần giữ gìn an ninh trật tự, xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế cộng đồng.

Đây chính là minh chứng sinh động cho hiệu quả của chính sách dân tộc khi sức mạnh nội sinh của cộng đồng được phát huy đúng hướng.

Nguồn lực lớn hướng về vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Một trong những nội dung được các đại biểu đặc biệt quan tâm tại hội nghị là tiến độ triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giarm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Theo rà soát của các cơ quan chuyên môn, toàn tỉnh hiện có nhu cầu đầu tư tới 374 công trình thiết yếu phục vụ đời sống và sản xuất của người dân với tổng nhu cầu vốn trên 1.046 tỷ đồng… Con số này phản ánh rõ những yêu cầu cấp thiết về hạ tầng giao thông, điện, nước sinh hoạt, trường học, cơ sở y tế và các công trình phục vụ phát triển sản xuất.

Thực tế cho thấy, mỗi công trình được đầu tư không chỉ là những con đường, cây cầu hay hệ thống thủy lợi đơn thuần, đặc biệt còn là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản và nâng cao chất lượng cuộc sống cho đồng bào.

Trong nhiều năm qua, các chính sách dân tộc đã góp phần làm thay đổi diện mạo vùng cao. Từ những bản làng xa xôi, cách trở, nhiều địa phương đã có đường ô tô đến trung tâm, hệ thống điện lưới quốc gia phủ rộng, tỷ lệ học sinh đến trường ngày càng tăng và điều kiện chăm sóc sức khỏe được cải thiện rõ rệt.

Tuy nhiên, khoảng cách phát triển giữa vùng đồng bào dân tộc thiểu số với khu vực thuận lợi vẫn còn hiện hữu. Chính vì vậy, việc tiếp tục ưu tiên nguồn lực đầu tư là yêu cầu mang tính chiến lược nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển bao trùm, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Phát huy giá trị tích cực của tôn giáo trong đời sống xã hội

Cùng với công tác dân tộc, lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo tiếp tục ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có 788 cơ sở tín ngưỡng, 252 cơ sở tôn giáo với gần 200.000 tín đồ.

Các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo diễn ra ổn định, đúng quy định pháp luật; quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người dân được bảo đảm.

Đặc biệt là các tổ chức tôn giáo ngày càng tích cực đồng hành cùng chính quyền trong các phong trào thi đua yêu nước, bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn mới, chăm lo an sinh xã hội và hỗ trợ người nghèo.

Nhiều chức sắc, chức việc, nhà tu hành đã trở thành những nhân tố tích cực trong công tác vận động quần chúng, xây dựng đời sống văn hóa và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo không chỉ dừng lại ở việc giải quyết các thủ tục hành chính mà còn phải hướng tới xây dựng môi trường sinh hoạt tôn giáo lành mạnh, văn minh, đúng pháp luật.

Đó cũng là nền tảng để phát huy các giá trị đạo đức tốt đẹp của tôn giáo, đóng góp cho sự phát triển chung của địa phương.

Đổi mới tư duy, nâng cao hiệu quả công tác dân tộc, tôn giáo trong tình hình mới

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Bí thư Tỉnh ủy Trịnh Xuân Trường ghi nhận và đánh giá cao những kết quả mà Sở Dân tộc và Tôn giáo đã đạt được trong thời gian qua.

Bí thư Tỉnh ủy nhấn mạnh rằng công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc giữ vững ổn định chính trị, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Trong bối cảnh bộ máy hành chính đang được sắp xếp, tinh gọn theo hướng hiệu lực, hiệu quả, Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu Sở Dân tộc và Tôn giáo nhanh chóng ổn định tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng công tác tham mưu và xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đồng bộ về dân tộc, tôn giáo.

Đây được xem là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm phục vụ công tác quản lý hiện đại, khoa học và chính xác hơn trong thời kỳ chuyển đổi số.

Đồng thời, Sở cần tăng cường phối hợp với các sở, ngành, địa phương triển khai hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia; ưu tiên nguồn lực cho các lĩnh vực thiết yếu như hạ tầng, giáo dục, y tế, nhà ở và hỗ trợ phát triển sinh kế.

Đặc biệt, một nội dung được Bí thư Tỉnh ủy nhấn mạnh là mục tiêu giảm nghèo bền vững. Theo đó, cần đánh giá đúng thực trạng hộ nghèo, hộ cận nghèo để xây dựng giải pháp phù hợp với từng địa bàn, từng nhóm đối tượng. Thay vì chỉ hỗ trợ mang tính ngắn hạn, các chính sách cần tập trung tạo sinh kế ổn định, nâng cao năng lực sản xuất và khả năng tự vươn lên của người dân.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy đề nghị đẩy mạnh phát triển kinh tế nông, lâm nghiệp theo hướng hàng hóa; xây dựng vùng nguyên liệu tập trung; phát huy lợi thế của các sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP và các giá trị văn hóa địa phương.

Đây là hướng đi có ý nghĩa lâu dài, giúp đồng bào vừa bảo tồn bản sắc văn hóa, vừa tạo nguồn thu nhập ổn định từ chính tiềm năng, lợi thế của địa phương.

Song song với đó, chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát cần được đẩy nhanh tiến độ; rà soát đầy đủ nhu cầu về đất ở, nhà ở để kịp thời hỗ trợ người dân khó khăn.

Xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng vững chắc

Điểm nhấn xuyên suốt trong chỉ đạo của Bí thư Tỉnh ủy là yêu cầu tiếp tục phát huy vai trò của người có uy tín, chức sắc, chức việc tôn giáo trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Thực tiễn cho thấy, ở bất kỳ địa phương nào, khi người có uy tín và các chức sắc tôn giáo đồng hành cùng cấp ủy, chính quyền thì các chủ trương, chính sách đều được triển khai thuận lợi hơn, các vấn đề phát sinh từ cơ sở được giải quyết hiệu quả hơn.

Trong bối cảnh mới, nhiệm vụ này càng trở nên quan trọng khi yêu cầu giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm an ninh trật tự và xây dựng đồng thuận xã hội ngày càng cao.

Có thể khẳng định rằng, những kết quả đạt được trong thời gian qua là nền tảng quan trọng để công tác dân tộc, tín ngưỡng tôn giáo của tỉnh bước sang giai đoạn phát triển mới với tư duy hiện đại hơn, hiệu quả hơn và sát thực tiễn hơn.

Từ việc chăm lo đời sống đồng bào dân tộc thiểu số, phát huy giá trị tốt đẹp của tôn giáo đến xây dựng hệ thống dữ liệu số và nâng cao chất lượng quản lý nhà nước, tất cả đều hướng tới mục tiêu chung: xây dựng một xã hội đoàn kết, ổn định và phát triển bền vững.

Đó cũng chính là con đường để khối đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục được củng cố, trở thành nguồn lực nội sinh to lớn, tạo động lực cho địa phương bứt phá trong giai đoạn phát triển mới của đất nước./.