Hàng nghìn đôi cánh trắng xám của chim cò nhạn đang tìm nơi cư trú.Không ồn ào như những điểm du lịch nổi tiếng, vùng đất này giữ chân người bằng vẻ đẹp nguyên sơ và nhịp sống chậm rãi của miền bán sơn địa. Và giữa không gian ấy, cò nhạn trở thành một phần đặc biệt của bức tranh thiên nhiên phía Đông Gia Lai.
Từ nhiều năm nay, khu vực lòng chảo Ayun Pa được xem là vùng đất trù phú của tỉnh Gia Lai. Hệ thống thủy lợi Ayun Hạ giúp nơi đây hình thành những cánh đồng lúa rộng lớn, tạo nguồn thức ăn dồi dào cho các loài chim.
Mỗi mùa nước lên hay vào vụ lúa chín, từng đàn cò nhạn lại kéo về. Chúng xuất hiện từ sáng sớm trên những thửa ruộng còn đẫm sương, rồi đến chiều muộn lại trắng xóa cả khoảng trời khi bay về nơi trú ngụ. Người dân địa phương quen với hình ảnh ấy và xem cò nhạn như “bạn đồng hành” của mùa màng.
Hàng trăm con cò quý hiếm bay trên cánh đồngCó những buổi chiều ở ven hồ Ayun Hạ, mặt trời đỏ rực dần khuất sau dãy núi xa, từng đàn chim nối nhau bay qua mặt nước phẳng lặng. Tiếng vỗ cánh hòa cùng tiếng gió và tiếng lao xao của đồng lúa tạo nên một khung cảnh vừa bình yên vừa hoang dã. Người ta đứng giữa không gian ấy dễ có cảm giác như đang lạc vào một miền quê Nam Bộ giữa lòng Tây Nguyên.
Không chỉ vẻ đẹp sinh thái, cò nhạn còn phản ánh sự thay đổi tích cực của môi trường tự nhiên nơi đây. Chim hoang dã chỉ tìm đến những vùng đất có nguồn nước sạch, hệ sinh thái ổn định và ít bị xáo trộn. Vì thế, sự xuất hiện ngày càng nhiều của đàn cò nhạn cho thấy vùng phía Đông Gia Lai vẫn còn giữ được những khoảng lặng thiên nhiên quý giá.
Người dân địa phương (đặc biệt là đồng bào Gia-rai), từ lâu đã có ý thức giữ gìn môi trường sống cho chim trời. Họ ít săn bắt cò nhạn, xem việc đàn chim tìm về là dấu hiệu của mùa màng thuận lợi. Điều thú vị là vẻ đẹp của cò nhạn không nằm ở sự hiếm lạ, mà ở cảm giác thanh bình. Giữa nhịp sống hiện đại ngày càng gấp gáp, hình ảnh những đàn chim thong thả kiếm ăn trên đồng nước khiến con người như chậm lại, nhẹ lòng hơn.
Loài cò nhạn có chiếc mỏ độc đáo màu xám sừng dài, chắc khỏe. Khi khép lại, giữa hai hàm mỏ có một khoảng hở rộng, tạo nên cấu trúc như một chiếc kẹpChiều xuống trên cánh đồng Ayun Hạ, mặt trời như một vệt lửa đỏ chậm rãi nghiêng về phía núi. Gió từ mặt hồ thổi qua những ruộng lúa đang thì con gái, mang theo mùi bùn non ngai ngái và hơi nước mát lạnh của miền bán sơn địa. Trong khoảnh khắc ấy, cả không gian phía Đông Gia Lai bỗng trở nên rộng đến vô cùng. Rồi từ những bãi lau ven nước, từng đàn cò nhạn bắt đầu cất cánh. Ban đầu chỉ vài chục con lượn vòng trên mặt ruộng. Nhưng chỉ ít phút sau, cả khoảng trời như bừng trắng bởi hàng nghìn cánh chim nối nhau bay thành từng lớp. Chúng nghiêng mình trong nắng muộn, phản chiếu thứ ánh sáng bạc óng lên nền trời đỏ sẫm của hoàng hôn Tây Nguyên. Tiếng chim gọi bầy vang vọng giữa không gian tĩnh lặng, hòa cùng tiếng gió xào xạc trên đồng lúa, tạo nên một khung cảnh vừa hùng vĩ vừa bình yên đến lạ.
Ở nơi ấy, thiên nhiên không cần phô trương bằng những điều lớn lao. Không có phố thị rực ánh đèn, không có những công trình du lịch đồ sộ hay những dịch vụ được sắp đặt cầu kỳ. Điều giữ chân người ta lại chính là vẻ nguyên sơ còn nguyên hơi thở của đất trời. Một cánh đồng rộng ngút mắt. Một mặt hồ lặng như gương. Một đàn chim trời tự do bay qua mùa gió. Chừng ấy thôi cũng đủ để làm mềm lòng bất cứ ai từng đặt chân đến.
Khoảnh khắc những đàn cò nhạn tìm nơi trú ngụ dưới ánh hoàng hônCó lẽ vì vậy, mà nhiều du khách sau khi rời Gia Lai vẫn nhớ mãi vùng đất phía Đông đầy nắng gió này. Không phải bởi sự náo nhiệt, mà bởi cảm giác thanh thản rất khó gọi tên khi đứng giữa thiên nhiên rộng lớn. Giữa cuộc sống hiện đại ngày càng vội vã, khoảnh khắc ngắm đàn cò nhạn chao liệng trên cánh đồng Ayun Hạ giống như một khoảng lặng quý giá, khiến con người chậm lại để lắng nghe chính mình.
Và rồi khi hoàng hôn tắt hẳn sau những dãy núi xa, đàn cò nhạn cũng dần khuất bóng trong màu lam tím của buổi chiều Tây Nguyên, để lại phía sau khoảng trời yên ả cùng những rung động âm thầm nhưng dai dẳng. Một vẻ đẹp không ồn ào, không phô diễn, nhưng đủ sức neo lại rất lâu trong ký ức của người lữ khách từng đi qua miền đất ấy./.