Những mô hình phối hợp liên tôn giáo độc đáo
Điểm ấn tượng nhất trong đời sống tôn giáo tại Việt Nam hiện nay chính là sự xóa bỏ rào cản về giáo lý để cùng hướng tới mục tiêu phụng sự cộng đồng. Nhiều mô hình đoàn kết giữa các tôn giáo ở Việt Nam được đánh giá là hiếm quốc gia nào trên thế giới có được. Như chung tay trong chăm sóc y tế, tại Huế, chức sắc Công giáo và Phật giáo đã cùng xây dựng chương trình hành động chung để chăm sóc bệnh nhân HIV/AIDS giai đoạn cuối tại Bệnh viện Trung ương Huế. Hoạt động này không chỉ hỗ trợ y tế mà còn góp phần giảm kỳ thị và phân biệt đối xử tại cộng đồng.
Trong đại dịch COVID-19, khi các chùa Phật giáo tổ chức bếp ăn quy mô lớn (từ 10.000 đến 15.000 suất/ngày), Hội đồng Giám mục Việt Nam và Tòa Tổng Giám mục Thành phố Hồ Chí Minh đã chủ động hỗ trợ kinh phí để duy trì các bếp ăn này. Ngược lại, chức sắc Phật giáo cũng vận động nguồn lực để chuyển tới cộng đồng Hồi giáo và Tin Lành, giúp các mục sư và chức sắc Hồi giáo hỗ trợ tín đồ khó khăn. Bên cạnh đó, các tôn giáo còn cùng nhau chia sẻ không gian và tri thức. Đáng chú ý là những lớp tập huấn về an sinh xã hội, bảo vệ môi trường do các vị thượng tọa, đại đức Phật giáo chia sẻ kinh nghiệm ngay trong chính các thánh đường Hồi giáo. Sự giao lưu này cho thấy một mức độ tin cậy và gắn bó sâu sắc giữa các cộng đồng tôn giáo khác nhau.
Lễ ký kết phối hợp bảo vệ môi trường giữa Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cùng 43 tổ chức tôn giáo, tháng 11/2022 tại Thành phố Hồ Chí Minh.Vai trò "ngôi nhà chung" của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Sự gắn kết bền chặt giữa các tôn giáo có vai trò định hướng và kết nối quan trọng từ phía Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nơi được coi là ngôi nhà chung của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Mặt trận thực hiện vai trò cầu nối thông qua các cơ chế cụ thể: Một là, lắng nghe và kiến nghị. Mặt trận là nơi đầu tiên tiếp nhận các tâm tư, nguyện vọng chính đáng của các tổ chức tôn giáo để kiến nghị với các cơ quan có thẩm quyền giải quyết; Hai là, đối thoại chuyên đề. Mặt trận Tổ quốc thường xuyên tổ chức các cuộc tiếp xúc, đối thoại trực tiếp với lãnh đạo các giáo hội lớn như Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Hội đồng Giám mục Việt Nam, các tổ chức Cao Đài, Phật giáo Hòa Hảo...; Ba là, giám sát và phản biện. Mặt trận tham gia đóng góp ý kiến, phản biện xã hội đối với các chính sách, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo để đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng của người dân.
Lan tỏa các giá trị đạo đức tôn giáo trong đời sống xã hội
Một trong những chủ trương nhất quán của Việt Nam là phát huy nguồn lực của các tôn giáo trong việc xây dựng và phát triển đất nước bền vững. Mặt trận Tổ quốc đã phối hợp với các cơ quan chức năng ký kết nhiều chương trình hành động với quy mô lớn. Trong bảo vệ môi trường, điển hình là chương trình phối hợp giữa Mặt trận, Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cùng 43 tổ chức tôn giáo về ứng phó với biến đổi khí hậu. Trong an sinh cộng đồng, các tôn giáo tích cực tham gia vào các phong trào xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, xóa nhà tạm, dột nát và chăm sóc người yếu thế trong xã hội.
Trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm công tác xã hội giữa chức sắc Phật giáo với các chức sắc, chức việc Hồi giáo.Định hướng phát triển trong bối cảnh mới
Để tiếp tục tăng cường và phát huy tinh thần đoàn kết, gắn kết giữa các tôn giáo, một số giải pháp trọng tâm sẽ được trieernkhai trong thời gian tới, đó là:
Thứ nhất, hoàn thiện hành lang pháp lý. Tiếp tục rà soát, thể chế hóa các quy định trong Luật Giáo dục, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dạy nghề... nhằm tạo điều kiện cho các tôn giáo tham gia sâu hơn vào công tác xã hội hóa y tế, giáo dục.
Thứ hai, đổi mới phương thức hoạt động. Trong nhiệm kỳ 2026-2031, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam định hướng tăng cường đối thoại theo từng chuyên đề riêng biệt để các tôn giáo chia sẻ sâu hơn về sáng kiến, kinh nghiệm trong các lĩnh vực thế mạnh của mình.
Thứ ba, hội nhập quốc tế. Chú trọng phát huy vai trò của các tôn giáo trong công tác đối ngoại nhân dân, góp phần quảng bá hình ảnh một Việt Nam đoàn kết và tự do tôn giáo tới bạn bè quốc tế.
