Đà Nẵng đặt mục tiêu xây dựng 5 không gian văn hóa, 16 mô hình bảo tồn văn hóa DTTS đến năm 2030

UBND thành phố Đà Nẵng vừa ban hành Kế hoạch triển khai Nghị định số 269/2026/NĐ-CP của Chính phủ về một số cơ chế, chính sách bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các DTTS trên địa bàn.

Kế hoạch hướng tới cụ thể hóa các chính sách vào thực tiễn, tập trung bảo tồn, phục hồi những giá trị văn hóa có nguy cơ mai một, tăng cường trao truyền giữa các thế hệ, đồng thời gắn bảo tồn văn hóa với phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống và tạo sinh kế cho đồng bào DTTS.

Theo mục tiêu đề ra, trong năm 2026, thành phố sẽ hoàn thành thống kê, đánh giá các giá trị văn hóa có nguy cơ mai một, xác định các chủ thể văn hóa nòng cốt, kế cận và tiềm năng; đồng thời số hóa 100% giá trị văn hóa thuộc danh mục có nguy cơ mai một.

Đến năm 2030, 100% chủ thể văn hóa nòng cốt được tham gia truyền dạy tại cơ sở cho thế hệ kế cận. Thành phố cũng phấn đấu 100% trường phổ thông dân tộc nội trú, 80% trường phổ thông dân tộc bán trú và các cơ sở giáo dục có mô hình nội trú dành cho học sinh vùng DTTS có không gian, câu lạc bộ hoặc hoạt động trải nghiệm, giáo dục văn hóa truyền thống.

Đáng chú ý, Đà Nẵng đặt mục tiêu xây dựng 5 không gian văn hóa truyền thống của các DTTS và 16 mô hình bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa gắn với du lịch cộng đồng.

Các mô hình, điểm du lịch cộng đồng được định hướng triển khai tại nhiều địa bàn như Tà Lang - Giàn Bí, Toom Sara, làng Mường, làng Cao Sơn, Tắk Pổ, Tắc Chươm, Bhơhôồng, Đhrôồng, Ta Lang - Aur, điểm du lịch cộng đồng Cơ Tu, Pơr’ning... cùng các điểm có giá trị cảnh quan, sinh thái và văn hóa như rừng cây di sản Pơ mu, Đỉnh Quế, rừng đỗ quyên cổ thụ trên đỉnh K’lang và điểm du lịch Lộc Trời.

Thành phố đồng thời phấn đấu mỗi xã, phường vùng đồng bào DTTS có ít nhất một sản phẩm văn hóa truyền thống, như làng nghề, câu lạc bộ dân ca, dân vũ, dân nhạc, chợ phiên hoặc mô hình khởi nghiệp sáng tạo văn hóa.

Một trong những nhiệm vụ được triển khai trước mắt là rà soát, thống kê và đánh giá thực trạng các giá trị văn hóa truyền thống có nguy cơ mai một; xác định không gian văn hóa làng, bản, nghề truyền thống, lễ hội và những loại hình di sản cần ưu tiên bảo tồn, phục hồi.

UBND các xã, phường vùng đồng bào DTTS chủ trì thực hiện, với sự hướng dẫn của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; hoàn thành việc rà soát trước ngày 10.9.2026. Trên cơ sở đó, các địa phương lập hồ sơ trình cấp có thẩm quyền phê duyệt danh mục các giá trị văn hóa cần bảo tồn và danh sách chủ thể văn hóa nòng cốt, kế cận.

Kế hoạch cũng chú trọng phát huy vai trò của nghệ nhân, già làng, trưởng bản và người có uy tín trong trao truyền văn hóa; xây dựng không gian trải nghiệm tại trường học, khu dân cư, tạo điều kiện để thế hệ trẻ được tìm hiểu, thực hành và tiếp nối các giá trị truyền thống.

Thành phố dự kiến xây dựng các chính sách hỗ trợ dự án phục hồi, bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống do cộng đồng thực hiện; đồng thời có cơ chế hỗ trợ nghệ nhân văn hóa, nghệ nhân dân gian, già làng, trưởng bản tham gia truyền dạy.

Cùng với bảo tồn, các giá trị văn hóa sẽ được khai thác theo hướng tạo động lực phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và du lịch trải nghiệm. Thành phố khuyến khích phát triển sản phẩm thủ công truyền thống, sản phẩm OCOP, quà lưu niệm và các sản phẩm du lịch mang bản sắc DTTS; tổ chức lễ hội, hoạt động văn hóa - thể thao phù hợp với đặc trưng từng địa phương.

Chuyển đổi số cũng được xác định là giải pháp quan trọng. Đà Nẵng sẽ đẩy mạnh số hóa dữ liệu về văn hóa bản địa, ứng dụng công nghệ trong quản lý, bảo tồn, quảng bá và giới thiệu sản phẩm văn hóa, phục vụ giáo dục, tuyên truyền và phát triển du lịch.

Việc kết hợp bảo tồn - trao truyền - phát huy - tạo sinh kế được kỳ vọng giúp văn hóa truyền thống không chỉ được lưu giữ mà tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại, trở thành nguồn lực cho phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS./.