Điện Biên tổ chức đợt kiểm kê di sản văn hóa dân tộc Lào và Xạ Phang

Nhận diện kho tàng văn hóa truyền thống

Theo Kế hoạch số 4052/KH-SVHTTDL ngày 6/9/2026 của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên, đợt kiểm kê được thực hiện trong khuôn khổ Chương trình Mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035, giai đoạn I từ năm 2025 đến năm 2030.

Trong đó, di sản văn hóa của dân tộc Lào được kiểm kê tại các xã Mường Nhà, Mường Luân, Phình Giàng, Thanh Yên, Tìa Dình và Núa Ngam. Đối với dân tộc Xạ Phang, địa bàn khảo sát gồm các xã Mường Toong, Si Pa Phìn, Na Sang, Mường Tùng, Sín Chải và Nà Tấu.

Nội dung kiểm kê tập trung vào 6 loại hình: Biểu đạt và truyền thống truyền khẩu; nghệ thuật trình diễn dân gian; tập quán xã hội và tín ngưỡng; lễ hội truyền thống; tri thức dân gian; nghề thủ công truyền thống. Đây là những lĩnh vực phản ánh đời sống tinh thần, phong tục, tập quán và kinh nghiệm được các cộng đồng gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ.

Quá trình kiểm kê được thực hiện thông qua khảo sát thực địa, điền dã, nghiên cứu tư liệu và thu thập thông tin tại cộng đồng. Chính quyền địa phương, cơ quan chuyên môn, nghệ nhân, già làng, trưởng bản cùng người dân tham gia cung cấp thông tin, góp phần bảo đảm kết quả phản ánh khách quan thực trạng lưu giữ và thực hành di sản.

Tạo cơ sở khoa học cho công tác bảo tồn

Sau quá trình khảo sát, các tư liệu được tổng hợp, xử lý để xây dựng phiếu kiểm kê, nhật ký khảo sát, báo cáo kết quả, danh mục di sản, album ảnh và bản đồ phân bố di sản. Hệ thống tư liệu này góp phần bổ sung cơ sở dữ liệu phục vụ nghiên cứu, quản lý văn hóa và xác định những giá trị cần ưu tiên bảo vệ.

Thông qua kết quả kiểm kê, ngành văn hóa có thêm căn cứ đánh giá khả năng duy trì, thực hành và trao truyền di sản giữa các thế hệ; từ đó đề xuất giải pháp bảo tồn phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương. Những di sản tiêu biểu, đáp ứng các tiêu chí theo quy định, sẽ được xem xét lựa chọn để xây dựng hồ sơ khoa học đề nghị đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Không chỉ dừng lại ở việc thống kê, nhận diện di sản, hoạt động kiểm kê còn góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cộng đồng trong gìn giữ tiếng nói, phong tục, tín ngưỡng, tri thức dân gian và nghề thủ công truyền thống. Qua đó, vai trò chủ thể của người dân trong bảo tồn di sản tiếp tục được đề cao, gắn gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc với phát triển văn hóa bền vững trên địa bàn tỉnh Điện Biên./.