Lễ mừng cơm mới là dịp đồng bào La Chí tri ân Tổ tiên, tạ ơn đất trời, cầu mong mùa màng tươi tốt, cuộc sống no đủ, bình an. Ảnh minh họaVới đồng bào La Chí, Lễ mừng cơm mới là nghi lễ truyền thống gắn với thời điểm lúa chín, đánh dấu thành quả lao động sau một mùa sản xuất. Đây cũng là dịp để các gia đình bày tỏ lòng biết ơn Tổ tiên, tri ân đất trời, cầu mong mùa màng thuận lợi, cuộc sống bình an, no đủ.
Theo phong tục, vào khoảng đầu tháng 9 Âm lịch, khi lúa trên những thửa ruộng bắt đầu chín vàng, người cao tuổi hoặc Người có uy tín trong làng sẽ chọn ngày phù hợp, thông báo để các gia đình chuẩn bị lễ vật. Nghi thức được tổ chức theo tập quán của từng cộng đồng, gắn với nhịp mùa vụ và đời sống tâm linh của người La Chí.
Lễ mừng cơm mới không chỉ thể hiện sự trân trọng đối với thành quả lao động mà còn phản ánh mối quan hệ gắn bó giữa con người với thiên nhiên, Tổ tiên và cộng đồng. Qua nhiều thế hệ, nghi lễ được gìn giữ, trở thành một nét văn hóa đặc sắc trong đời sống của đồng bào La Chí ở Xuân Giang. Những năm gần đây, địa phương tổ chức lễ hội kết hợp các hoạt động văn hóa, trò chơi dân gian nhằm tạo điều kiện để người dân và du khách tìm hiểu, trải nghiệm phong tục truyền thống. Trong khuôn khổ lễ hội năm nay, người dân và du khách có thể tham gia thi gặt lúa nếp cái hoa vàng, trải nghiệm làm cốm, thưởng thức các tiết mục dân ca, dân vũ, xem trình diễn trang phục truyền thống La Chí. Các trò chơi dân gian như tung còn, kéo co, đẩy gậy, đu quay cũng góp phần tạo không khí vui tươi, tăng cường giao lưu giữa các thành viên trong cộng đồng.
Điểm đáng chú ý là lễ hội được tổ chức gắn với chuyển đổi số, quảng bá nông sản và Phiên giao dịch việc làm. Việc kết hợp các hoạt động này mở rộng cơ hội giới thiệu sản phẩm địa phương, hỗ trợ kết nối cung - cầu lao động, giúp người dân tiếp cận thông tin tuyển dụng và tìm kiếm việc làm. Qua đó, lễ hội không chỉ là dịp tôn vinh bản sắc văn hóa mà còn hướng tới phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế, nâng cao đời sống tại địa phương.
Lễ hội là dịp để người dân, du khách trải nghiệm không khí mùa lúa chín và khám phá những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào La ChíThông qua các hoạt động trải nghiệm và giao lưu, Xuân Giang kỳ vọng đưa những giá trị văn hóa truyền thống của người La Chí đến gần hơn với công chúng, tạo thêm sức hút cho du lịch cộng đồng. Đây cũng là cơ hội để thế hệ trẻ hiểu hơn về phong tục của dân tộc mình, nâng cao ý thức gìn giữ và phát huy di sản văn hóa trong đời sống đương đại.
Lễ mừng cơm mới dân tộc La Chí năm 2026 diễn ra từ ngày 27-29/10 tại xã Xuân Giang, tỉnh Tuyên Quang, hứa hẹn mang đến cho người dân và du khách những trải nghiệm về mùa lúa chín, phong tục truyền thống và đời sống văn hóa của cộng đồng địa phương./.