Chim cò nhạn quý hiếm trong Vườn quốc gia Lò Gò - Xa MátTới Lò Gò - Xa Mát, du khách sẽ thấy một bức tranh thiên nhiên rộng lớn và tươi đẹp. Vườn quốc gia nằm ở huyện Tân Biên (cũ), tỉnh Tây Ninh, nơi biên giới Việt Nam - Campuchia, trải rộng trên diện tích tự nhiên gần 30 nghìn ha và diện tích vùng đệm 23.500 ha thuộc vùng chuyển tiếp giữa Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và đồng bằng sông Cửu Long. Chính vị trí đặc biệt ấy đã tạo nên hệ sinh thái hiếm có, nơi rừng khộp, rừng bán rụng lá, trảng cỏ ngập nước theo mùa và những dải rừng tràm hòa quyện vào nhau thành những gam màu không trùng lặp. Hệ sinh thái này duy nhất chỉ có tại Vườn quốc gia Lò Gò - Xa Mát mà các Vườn quốc gia khác không có được. Đây là nơi lưu giữ 934 loài thuộc 6 ngành thực vật, 57 bộ, 128 họ và 492 chi. Nổi bật trong hệ thực vật là hai cá thể cổ thụ cây Dầu con rái 269 tuổi, đường kính 2,2m, cao 42m và cây Vên vên 215 tuổi, đường kính 2m, cao 44m đã được Hội Bảo vệ Thiên nhiên - Môi trường Việt Nam công nhận là cây Di sản Việt Nam. Hệ động vật hoang dã ở Vườn quốc gia Lò Gò - Xa Mát ghi nhận được 580 loài. Một số loài có nguồn gen quý hiếm như voọc chà vá chân đen, gà lôi hông tía, gà tiền mặt đỏ, chồn dơi, sóc bay đen trắng... Mỗi sớm, tiếng chim gọi bạn, tiếng gió lùa qua tán rừng khộp và ánh nắng xuyên qua từng lớp lá tạo nên cảnh rừng huyền ảo đến nao lòng!
Lò Gò - Xa Mát không chỉ là câu chuyện của thiên nhiên mà còn là câu chuyện của con người. Vùng đệm quanh Vườn là nơi cư trú của nhiều cộng đồng người Khmer, Tà Mun, X’tiêng… chung sống hòa thuận cùng rừng bao đời nay. Họ trồng lúa, làm rẫy, đan lát, nuôi ong và hái lượm sản vật thiên nhiên theo mùa. Vào những dịp lễ hội, âm thanh của trống, chiêng hòa cùng tiếng hát vang vọng qua những mái nhà sàn nhỏ nép mình bên cửa rừng, làm nên một không gian văn hóa vừa mộc mạc, vừa linh thiêng.
Tới đây, bạn có thể ghé những bản làng vùng biên, thưởng thức bữa cơm dân dã với cá suối nướng, rau rừng chấm muối ớt, nghe bà con kể chuyện săn ong, hái măng, giữ rừng… Chuyện nào cũng thấm đẫm tình yêu đất, yêu rừng - thứ tình yêu đã gắn kết họ với thiên nhiên như mối lương duyên bền chặt không thể tách rời.
Đi thuyền trên sông Vàm Cỏ Đông ngắm thực vật thủy sinh và các loài chim nướcĐiều đặc biệt, bên trong Vườn còn lưu giữ nhiều di tích lịch sử trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, như: Di tích quốc gia đặc biệt Căn cứ Trung ương Cục miền Nam, Căn cứ Mặt trận giải phóng dân tộc, Căn cứ Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, Ban Tuyên huấn Trung ương Cục miền Nam... Rừng Lò Gò - Xa Mát vì thế không chỉ giữ lại sự sống của tự nhiên, mà còn lưu giữ ký ức của một thời khói lửa. Ở nơi rừng xanh bạt ngàn, thiên nhiên và lịch sử giao hòa để mỗi du khách vừa được hít thở không khí trong lành, vừa được chạm vào chiều sâu của miền ký ức hào hùng trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc.
Năm 2019, Vườn quốc gia Lò Gò - Xa Mát được công nhận là Vườn Di sản ASEAN, là một trong 10 Vườn Di sản ASEAN của cả nước và duy nhất ở Đông Nam Bộ tính đến hiện tại. Với danh hiệu ấy, tỉnh Tây Ninh đang thúc đẩy phát triển du lịch sinh thái thông qua những hoạt động phong phú như: Trải nghiệm cắm trại giữa rừng, đi thuyền tham quan thượng nguồn sông Vàm Cỏ Đông ngắm thực vật thủy sinh và các loài chim nước; đi bộ, đi xe đạp xuyên rừng khám phá thiên nhiên và các di tích lịch sử...
Lò Gò - Xa Mát có sức hút mãnh liệt từ sự tĩnh tại, nguyên sơ. Sau một ngày sôi động, khi hoàng hôn buông xuống, ánh nắng cuối cùng tan dần trên tán rừng già, lắng nghe tiếng chim chiều vọng lại, du khách thấy lòng mình lắng lại… Đừng chần chừ, hãy xách ba lô đến với Lò Gò - Xa Mát, bạn sẽ tìm được cho mình những kiến thức lịch sử, văn hóa quý giá kết hợp với chuyến tham quan dã ngoại đầy lý thú và hấp dẫn ./.
