Analytic
Thứ hai, ngày 02/01/2026

Nuôi dưỡng tri thức, gìn giữ bản sắc từ mái trường dự bị đại học

Nguyễn Duy Dũng - 16:52, 20/11/2026

DTTG) - Không chỉ trang bị kiến thức để học sinh dân tộc thiểu số vững bước vào giảng đường đại học, Trường Dự bị Đại học Dân tộc Sầm Sơn (Bộ Dân tộc và Tôn giáo) còn là nơi nuôi dưỡng khát vọng, bồi đắp nhân cách và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống. Tại lễ khai giảng năm học 2026-2027 và kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2026), Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Thông nhấn mạnh yêu cầu đổi mới giáo dục theo hướng phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực người học, lấy sự tiến bộ thực chất của từng học sinh làm thước đo chất lượng, đồng thời khơi dậy niềm tự hào dân tộc và trách nhiệm cống hiến cho quê hương, đất nước…


Toàn cảnh buổi Lễ khai giảng năm học 2026-2027 và kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982-20/11/2026)
Toàn cảnh buổi Lễ khai giảng năm học 2026-2027 và kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982-20/11/2026)

Trên hành trình phát triển đất nước, giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miề núi không chỉ mang ý nghĩa nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, đồng thời còn là giải pháp căn cơ nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển, bảo đảm bình đẳng về cơ hội học tập và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đối với những học sinh đến từ vùng sâu, vùng xa, miền núi và địa bàn còn nhiều khó khăn, mỗi cơ hội tiếp cận giáo dục chất lượng là một bước tiến quan trọng trên con đường thay đổi tương lai.

Từ góc nhìn ấy, lễ khai giảng năm học 2026-2027 và kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2026), diễn ra sáng 18/11 tại Trường Dự bị Đại học Dân tộc Sầm Sơn là sự kiện mở đầu năm học mới, đặc biệt còn gửi đi thông điệp sâu sắc về trách nhiệm của giáo dục đối với sự phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Các đại biểu tham dự buổi lễ
Các đại biểu tham dự buổi lễ

Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Thông ghi nhận những nỗ lực của tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường trong năm học 2025-2026. Vượt qua những khó khăn của một cơ sở giáo dục có đối tượng học sinh đặc thù, nhà trường đã hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, từng bước nâng cao chất lượng bồi dưỡng dự bị đại học, chăm lo đời sống học sinh và xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, tích cực.

Đặc biệt, những kết quả ấy được thể hiện ở hoạt động giảng dạy, tuyển sinh và điều kiện cơ sở vật chất, đồng thời còn ở sự quan tâm đến đời sống tinh thần, bản sắc văn hóa và quá trình trưởng thành của học sinh. Đây chính là những yếu tố tạo nên giá trị riêng của mô hình giáo dục dự bị đại học dân tộc trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Theo Thứ trưởng Y Thông, Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số, coi đây là nhiệm vụ quan trọng nhằm thực hiện chính sách bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng, giúp nhau cùng phát triển giữa các dân tộc.

Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Thông tặng hoa chúc mừng buổi lễ
Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Thông tặng hoa chúc mừng

Quan điểm này được thể hiện nhất quán trong các chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng “về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”; Kết luận số 91- KL/TW, ngày 12/8/2024 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW, ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XI “Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”; cùng Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo… Điểm chung xuyên suốt của những định hướng ấy là yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển toàn diện con người, bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục và tạo điều kiện để mọi người học phát huy năng lực, sở trường.

Đối với các trường dự bị đại học dân tộc, yêu cầu này càng có ý nghĩa thiết thực. Bởi học sinh không chỉ cần được củng cố kiến thức phổ thông, đặc biệt còn phải được trang bị phương pháp tự học, kỹ năng thích ứng, năng lực giao tiếp, tư duy độc lập và bản lĩnh để bước vào môi trường đại học.

Bên cạnh đó, một trong những nội dung quan trọng được Thứ trưởng Y Thông nhấn mạnh là đổi mới tư duy giáo dục, chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu truyền thụ kiến thức sang phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực người học.

Theo đó, giáo dục phải chuyển từ tư duy dạy những gì mình có sang dạy những gì người học và đất nước cần; từ coi trọng điểm số sang đánh giá sự tiến bộ thực chất của từng học sinh.

Đây không đơn giản là sự thay đổi phương pháp giảng dạy, đồng thời còn là chuyển biến căn bản trong quan niệm về chất lượng giáo dục. Một học sinh có thể đạt kết quả học tập tốt, nhưng nếu thiếu khả năng tự học, kỹ năng giải quyết vấn đề, tinh thần hợp tác và ý thức trách nhiệm thì vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển trong xã hội hiện đại.

Tiến sĩ Lê Lâm, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng nhà trường trình bày diễn văn khai giảng năm học mới
Tiến sĩ Lê Lâm, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng nhà trường trình bày diễn văn khai giảng năm học mới

Còn đối với học sinh dân tộc thiểu số, việc đánh giá sự tiến bộ cần được đặt trong mối quan hệ với điều kiện xuất phát, môi trường sống, khả năng sử dụng ngôn ngữ, phương pháp học tập và những khó khăn cụ thể của từng em.

Bởi vậy, chất lượng giáo dục không thể chỉ đo bằng kết quả kiểm tra cuối kỳ, mà cần được nhận diện qua cả quá trình học sinh vượt qua hạn chế, hình thành sự tự tin, phát triển năng lực và từng bước làm chủ tương lai.

Bởi vậy, chất lượng giáo dục không thể chỉ đo bằng kết quả kiểm tra cuối kỳ, mà cần được nhận diện qua cả quá trình học sinh vượt qua hạn chế, hình thành sự tự tin, phát triển năng lực và từng bước làm chủ tương lai.

Thứ trưởng Y Thông phát biểu tại Lễ khai giảng năm học 2026-2027 và kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982-20/11/2026
Thứ trưởng Y Thông phát biểu tại Lễ khai giảng năm học 2026-2027 và kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982-20/11/2026

Thực hiện yêu cầu ấy, Trường Dự bị Đại học Dân tộc Sầm Sơn cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy theo hướng tăng cường thực hành, thảo luận, học tập theo dự án, phát triển tư duy phản biện và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

Đồng thời, cần xây dựng cơ chế theo dõi tiến bộ cá nhân, hỗ trợ học sinh còn hạn chế về kiến thức nền tảng, tăng cường tư vấn tâm lý, định hướng nghề nghiệp và chuẩn bị kỹ năng học tập ở bậc đại học.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, Thứ trưởng Y Thông cũng đề nghị nhà trường đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý, giảng dạy, tăng cường giáo dục ngoại ngữ và phát triển năng lực số cho học sinh.

Đây là những yêu cầu mang tính chiến lược, bởi năng lực số và ngoại ngữ ngày càng trở thành điều kiện quan trọng để người học tiếp cận tri thức, mở rộng cơ hội nghề nghiệp và tham gia thị trường lao động.

Tuy nhiên, đổi mới giáo dục không đồng nghĩa với việc chỉ tập trung vào công nghệ hay kỹ năng hiện đại. Một nền giáo dục phát triển bền vững phải đồng thời nuôi dưỡng nhân cách, ý thức cộng đồng và sự gắn bó với cội nguồn văn hóa.

Điểm nhấn sâu sắc trong chỉ đạo của Thứ trưởng Y Thông chính là yêu cầu gắn phát triển năng lực với gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Lễ khai giảng diễn ra trong không khí hướng tới Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11), Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) và các hoạt động tôn vinh giá trị văn hóa Việt Nam (24/11). Những sự kiện ấy càng làm nổi bật mối quan hệ giữa giáo dục, văn hóa và sự phát triển con người.

Đối với học sinh dân tộc thiểu số, bản sắc văn hóa không chỉ là tiếng nói, trang phục, làn điệu dân ca và những phong tục truyền thống. Đặc biệt hơn, đó còn là hệ giá trị được hình thành qua nhiều thế hệ, bao gồm tình yêu quê hương, sự gắn bó cộng đồng, lòng hiếu thảo, tinh thần tương trợ và ý thức trách nhiệm với bản làng.

Vì vậy, giữ gìn bản sắc văn hóa không có nghĩa là khép mình trước những giá trị mới, mà là tạo nền tảng để người trẻ tự tin hội nhập, tiếp thu tri thức hiện đại mà không đánh mất cội nguồn.

Trong môi trường dự bị đại học, nơi học sinh đến từ nhiều dân tộc, nhiều địa phương khác nhau, sự đa dạng văn hóa chính là nguồn tài nguyên giáo dục quý giá. Thông qua các hoạt động giao lưu văn hóa, câu lạc bộ dân ca, giới thiệu trang phục truyền thống, tìm hiểu lịch sử dân tộc và trải nghiệm di sản, nhà trường có thể giúp học sinh nhận thức sâu sắc hơn về giá trị văn hóa của cộng đồng mình, đồng thời hình thành thái độ tôn trọng sự khác biệt.

Đặc biệt, cần phát huy vai trò chủ thể của học sinh trong các hoạt động bảo tồn văn hóa. Các em không chỉ tham gia biểu diễn hay giới thiệu di sản, mà có thể chủ động sưu tầm, ghi chép, số hóa những câu chuyện dân gian, làn điệu truyền thống và tri thức địa phương.

Cách tiếp cận ấy vừa góp phần gìn giữ văn hóa, vừa phát triển kỹ năng nghiên cứu, giao tiếp, làm việc nhóm và ứng dụng công nghệ.

Tiếp thu những định hướng của Thứ trưởng, Tiến sĩ Lê Lâm - Hiệu trưởng Trường Dự bị Đại học Dân tộc Sầm Sơn khẳng định: Nhà trường sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục, đồng thời chú trọng bồi dưỡng nhân cách và gìn giữ bản sắc văn hóa cho học sinh.

Theo Tiến sĩ Lê Lâm, văn hóa chính là gốc rễ làm nên bản sắc mỗi con người. Dù học sinh được tiếp cận môi trường hiện đại, công nghệ tiên tiến và nhiều nền văn hóa khác nhau, các em vẫn cần trân trọng tiếng nói, trang phục, điệu múa, làn điệu dân ca và những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc mình.

Đối với đội ngũ giáo viên, yêu cầu đặt ra không chỉ là vững vàng chuyên môn, và còn phải am hiểu đặc điểm tâm lý, điều kiện sống và văn hóa của học sinh dân tộc thiểu số. Người thầy cần trở thành người đồng hành, biết phát hiện năng lực, khích lệ sự tiến bộ, nuôi dưỡng niềm tin và khơi dậy khát vọng học tập.

Như Hiệu trưởng Lê Lâm nhấn mạnh: “Trong kỷ nguyên số, dù công nghệ phát triển đến đâu, sự truyền cảm hứng và thắp lửa từ người thầy vẫn là điều không máy móc nào thay thế được”.

Thông điệp ấy càng trở nên ý nghĩa khi nhiều học sinh phải xa gia đình, rời bản làng để đến với môi trường học tập mới.

Chia sẻ tại buổi lễ, em Lô Thị Bích Na, học sinh lớp K24 C8 cho biết: Những ngày đầu xa quê không tránh khỏi cảm giác bỡ ngỡ, nhớ nhà. Nhưng sự tận tâm của thầy cô, tình cảm sẻ chia của bạn bè đã giúp mái trường trở thành ngôi nhà thứ hai.

Từ tình yêu thương ấy, Bích Na cùng các bạn thêm quyết tâm học tập, rèn luyện, đoàn kết, vượt qua khó khăn để thực hiện ước mơ bước vào giảng đường đại học.

Câu chuyện của Bích Na cũng là hình ảnh tiêu biểu cho khát vọng vươn lên của nhiều học sinh dân tộc thiểu số. Đằng sau mỗi ước mơ học tập là mong muốn thay đổi cuộc sống cá nhân, và còn là kỳ vọng của gia đình, cộng đồng và quê hương.


Nuôi dưỡng tri thức, gìn giữ bản sắc từ mái trường dự bị đại học 5
Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Thông tặng bằng khen cho các tập thể, cá nhân đạt thành tích xuất sắc trong năm học 2025-2026
Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Thông tặng bằng khen cho các tập thể, cá nhân đạt thành tích xuất sắc trong năm học 2025-2026

Từ thực tiễn Trường Dự bị Đại học Dân tộc Sầm Sơn có thể thấy, nâng cao chất lượng giáo dục học sinh dân tộc thiểu số cần được thực hiện đồng bộ trên ba phương diện: phát triển tri thức và năng lực; bồi dưỡng nhân cách, kỹ năng sống; gìn giữ bản sắc văn hóa và trách nhiệm cộng đồng. Đó cũng là cơ sở để xây dựng nguồn nhân lực có chất lượng, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Một năm học mới bắt đầu, mang theo những kỳ vọng mới. Từ mái trường dự bị đại học ở vùng biển Sầm Sơn, những học sinh đến từ nhiều miền quê đang tiếp tục hành trình chinh phục tri thức, nuôi dưỡng ước mơ và khẳng định bản thân.

Thành công của giáo dục không chỉ được đo bằng số học sinh bước vào giảng đường đại học, mà còn bằng sự trưởng thành của những người trẻ có tri thức, có bản lĩnh, biết trân trọng cội nguồn và sẵn sàng cống hiến. Khi mỗi học sinh dân tộc thiểu số được trao cơ hội phát triển toàn diện, đây là thành quả của một nhà trường, đặc biệt còn là bước tiến thiết thực trong hành trình bảo đảm công bằng giáo dục, củng cố đại đoàn kết và phát triển bền vững đất nước…/.