Analytic
Thứ hai, ngày 02/01/2026

Chuyển đổi số mở lối giảm nghèo bền vững cho đồng bào DTTS ở vùng cao TP Huế

Đặng Tỷ - 15:29, 20/11/2026

(DTTG) - Chuyển đổi số đang tạo thêm động lực thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) ở TP Huế. Từ cải cách hành chính đến sản xuất hàng hóa, quảng bá sản phẩm, mở rộng thị trường... Chuyển đổi số đã mở rộng cơ hội phát triển bền vững cho vùng dân tộc thiểu số và miền núi cả nước nói chung, Tp. Huế nói riêng.

Những ý kiến của người dân trong quá trình thực hiện Chương trình MTQG 417 được chính quyền địa phương quan tâm lắng nghe, giải thích rõ ràng nên tạo được sự đồng thuận
Những ý kiến của người dân trong quá trình thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia được chính quyền địa phương quan tâm lắng nghe, giải thích rõ ràng nên tạo được sự đồng thuận

Đưa tiện ích số đến từng thôn, bản

Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã A Lưới 2, chị Hồ Thị Ngọc, người dân tộc Tà Ôi, không còn mất nhiều thời gian thực hiện các thủ tục hành chính như trước. Với chiếc điện thoại thông minh, chị có thể thực hiện một số thao tác trực tuyến, giảm giấy tờ và thời gian đi lại.

“Bây giờ, bà con được tạo điều kiện tốt hơn trước rất nhiều về mặt hành chính. Nhiều việc có thể thực hiện trên điện thoại, tiết kiệm thời gian và giấy tờ. Chúng tôi cảm thấy rất tiện lợi”, chị Ngọc chia sẻ.

Câu chuyện của chị Ngọc là một lát cắt trong quá trình chuyển đổi số đang diễn ra tại các xã vùng cao A Lưới (TP Huế).

Trong quá trình thực hiện Chương trình MTQG, các mô hình sinh kế được ưu tiên thực hiện để đẩy nhanh nhiệm vụ giảm nghèo vùng DTTS
Trong quá trình thực hiện Chương trình MTQG, các mô hình sinh kế được ưu tiên thực hiện để đẩy nhanh nhiệm vụ giảm nghèo vùng DTTS

Từ khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động ngày 1/7/2025, việc ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành và phục vụ người dân ngày càng được chú trọng. Hệ thống máy tính, thiết bị ký số, phần mềm quản lý hồ sơ điện tử và các nền tảng dùng chung từng bước được triển khai tại cơ sở. Việc tiếp nhận, xử lý thủ tục hành chính dần chuyển sang môi trường điện tử, góp phần rút ngắn quy trình, nâng cao chất lượng phục vụ, bảo đảm tính công khai, minh bạch.

Để giúp người dân, đặc biệt là người DTTS, các tổ chuyển đổi số tại khu dân cư ở xã vùng cao TP Huế đang phát huy vai trò cầu nối. Cán bộ Mặt trận, đoàn viên, thanh niên phối hợp với cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng định danh điện tử VNeID và các tiện ích số thiết yếu.

Được thành lập với mục tiêu đưa kỹ năng số đến gần hơn với người dân, các tổ chuyển đổi số ở khu dân cư còn trực tiếp giải đáp những vướng mắc trong quá trình sử dụng. Qua các buổi hướng dẫn tại thôn, bản, người dân từng bước làm quen với những ứng dụng phục vụ công việc và đời sống.

Hiệu quả bước đầu được thể hiện qua kết quả giải quyết thủ tục hành chính. Theo báo cáo của UBND xã A Lưới 3, trong 6 tháng đầu năm 2026, địa phương tiếp nhận 3.832 hồ sơ hành chính, toàn bộ được tiếp nhận trực tuyến. Tỷ lệ thanh toán trực tuyến đối với hồ sơ có phát sinh nghĩa vụ tài chính và tỷ lệ số hóa hồ sơ đầu vào đều đạt 100%.

Kết quả này cho thấy chuyển đổi số đang từng bước trở thành một phần trong hoạt động của chính quyền cơ sở. Khi được hướng dẫn, người dân có thể tiếp cận dịch vụ công thuận lợi hơn, giảm thời gian và chi phí đi lại. Đây cũng là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi, nhất là các nội dung hướng đến cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa miền núi và miền xuôi.

Từ chiếc điện thoại đến cơ hội phát triển sinh kế

Không chỉ thay đổi cách thức giải quyết thủ tục hành chính, công nghệ số còn mở ra hướng phát triển kinh tế cho đồng bào DTTS ở vùng cao TP Huế. Các sản phẩm thủ công truyền thống, đặc sản địa phương và dịch vụ du lịch cộng đồng có thêm cơ hội tiếp cận khách hàng thông qua những nền tảng trực tuyến.

Du lịch cộng đồng ở vùng cao đã và đang trở thành mô hình giảm nghèo hiệu quả ở vùng DTTS TP Huế
Du lịch cộng đồng ở vùng cao đã và đang trở thành mô hình giảm nghèo hiệu quả ở vùng DTTS TP Huế

Tại HTX dệt thổ cẩm Azakooh, còn gọi là Trường Sơn Xanh, ở xã A Lưới 2, công nghệ số đang được ứng dụng trong hoạt động giới thiệu, quảng bá sản phẩm. Thay vì chủ yếu phụ thuộc vào khách hàng trực tiếp, hợp tác xã có thêm kênh kết nối với người tiêu dùng thông qua mạng xã hội.

Với những sản phẩm mang đậm bản sắc văn hóa của đồng bào Tà Ôi, việc quảng bá trên môi trường số không chỉ giúp mở rộng thị trường mà còn góp phần giới thiệu nghề truyền thống, những hoa văn độc đáo và giá trị lao động của người dân vùng cao.

Thông qua mạng xã hội và các nền tảng số, những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Tà Ôi cùng các cơ sở lưu trú homestay được quảng bá rộng rãi hơn. Nhờ đó, ngày càng có nhiều người biết đến các sản phẩm, dịch vụ địa phương; trong đó có cả du khách nước ngoài tìm đến tham quan và lưu trú.

Từ những mô hình này có thể thấy, công nghệ số đang góp phần kết nối các giá trị địa phương với thị trường. Nghề dệt thổ cẩm, ẩm thực truyền thống, cảnh quan thiên nhiên và văn hóa cộng đồng có thêm cơ hội trở thành nguồn lực phát triển kinh tế. Người dân vừa bảo tồn bản sắc văn hóa, vừa có điều kiện tạo việc làm, tăng thu nhập ngay trên quê hương.

Chuyển đổi số nói chung và ứng dụng công nghệ số ở vùng cao nói riêng đang trở thành hướng tiếp cận cần thiết trong thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững. Giai đoạn 2021-2025, huyện A Lưới (cũ) đã giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 49,98% năm 2021 xuống còn 15,52% năm 2024, qua đó thoát khỏi danh sách huyện nghèo quốc gia. Tổng vốn đầu tư thực hiện các chương trình, dự án trên địa bàn đạt hơn 1.153 tỷ đồng.

Đến cuối năm 2025, tại 5 xã vùng A Lưới còn 1.622 hộ nghèo, chiếm 10,89% và 1.671 hộ cận nghèo, chiếm 11,21%. Những con số này cho thấy giảm nghèo vẫn là nhiệm vụ lớn, đòi hỏi các địa phương tiếp tục tạo sinh kế ổn định, nâng cao năng lực và điều kiện để người dân tự vươn lên.

Nền tảng số giúp quảng bá văn hóa, ẩm thực của đồng bào các DTTS ở vùng Cao A Lưới
Nền tảng số giúp quảng bá văn hóa, ẩm thực của đồng bào các DTTS ở vùng Cao A Lưới

Giai đoạn 2026-2030, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi tại 5 xã A Lưới 1, A Lưới 2, A Lưới 3, A Lưới 4 và A Lưới 5 dự kiến có tổng vốn đầu tư khoảng 576,6 tỷ đồng. Bên cạnh đó, khoảng 798,9 tỷ đồng vốn đầu tư công từ ngân sách TP Huế sẽ tạo thêm nguồn lực quan trọng để vùng cao A Lưới thực hiện mục tiêu giảm nghèo.

Theo định hướng triển khai, nguồn vốn được ưu tiên cho các công trình thiết yếu và dự án sản xuất có liên kết, bảo đảm đầu ra ổn định. Các địa phương cũng định hướng phát triển kinh tế rừng, dược liệu dưới tán rừng, du lịch cộng đồng và những mô hình phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa bàn. Trong quá trình đó, công nghệ số có thể hỗ trợ quảng bá sản phẩm, kết nối thị trường và nâng cao hiệu quả quản lý.

Để phát huy hiệu quả nguồn lực từ Chương trình, chuyển đổi số cần được gắn với từng dự án, mô hình sinh kế thay vì triển khai riêng lẻ. Người dân cần được hướng dẫn kỹ năng quảng bá sản phẩm, giao dịch trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và tìm kiếm thông tin thị trường.

Từ những thao tác trên chiếc điện thoại của người dân đến hoạt động quảng bá sản phẩm của các hợp tác xã, công nghệ số đang từng bước hiện diện trong đời sống vùng cao. Khi được đầu tư đúng hướng và gắn với nhu cầu thực tiễn, chuyển đổi số sẽ góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa -xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi, mở rộng cơ hội phát triển và tạo nền tảng cho mục tiêu giảm nghèo bền vững ở vùng cao TP Huế.