Analytic
Thứ hai, ngày 02/01/2026

Triển khai hiệu quả chính sách dân tộc, phát huy nội lực của người dân tạo động lực cho Yên Hòa phát triển bền vững

Vi Hợi - 17:56, 20/11/2026

(DTTG) - Nhờ sự quan tâm đầu tư của Đảng, Nhà nước thông qua các chính sách dân tộc, trong đó có các chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG), xã vùng cao Yên Hòa, tỉnh Nghệ An đang từng bước chuyển mình. Từ những vùng đất sản xuất manh mún, các mô hình trồng cây nguyên liệu, dược liệu tập trung đang mở ra hướng sinh kế mới. Cùng với nguồn lực hỗ trợ, quyết tâm của cấp ủy, chính quyền và tinh thần tiên phong, tự lực vươn lên của người dân đang tạo động lực cho hành trình giảm nghèo bền vững.

Ông Đậu Đức Truyền (áo xanh) Chủ tịch UBND xã Yên Hòa khảo sát vùng quy hoạch nguyên liệu, dược liệu tại bản Đình Hợp
Ông Đậu Đức Truyền (áo xanh) Chủ tịch UBND xã Yên Hòa khảo sát vùng quy hoạch nguyên liệu, dược liệu tại bản Đình Hợp

Từ nguồn lực chính sách đến quyết tâm đổi thay

Về Yên Hòa những ngày cuối năm 2026, những bản làng của đồng bào Thái, Khơ Mú hiện diện sức sống tươi mới. Những vườn dứa nguyên liệu bắt đầu bén rễ ở các bản Xiêng Men, Thái Hòa, Yên Tân, Đình Hợp; khu đất quy hoạch “Vườn An sinh” rộng 32 ha tại bản Cốc Tạt và vườn ươm giống cây dược liệu 5,3 ha ở bản Yên Thắng đang từng bước hình thành những vùng sản xuất mới.

Ít ai biết rằng, trên diện tích tự nhiên 211,01 km², nơi đồng bào Thái, Khơ Mú chiếm tới 97,87% dân số, Yên Hòa từng đối mặt với nhiều khó khăn trong phát triển kinh tế. Đất đai có tiềm năng nhưng sản xuất chủ yếu nhỏ lẻ, tự cung tự cấp. Một số mô hình trồng cây dược liệu dưới tán rừng từng thất bại, tỷ lệ cây chết lên đến 55%, diện tích còn lại chỉ 25,7 ha. Những thất bại ấy khiến không ít người dân hoài nghi, thiếu niềm tin vào các mô hình sản xuất mới.

 Ông Lương Bá Vin, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Yên Hòa trực tiếp kiểm tra mô hình dứa nguyên liệu tại bản Xiêng Men, hiện thực hóa tinh thần
Ông Lương Bá Vin, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Yên Hòa trực tiếp kiểm tra mô hình dứa nguyên liệu tại bản Xiêng Men, hiện thực hóa tinh thần

Trong bối cảnh đó, các chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2025, đã tạo thêm nguồn lực quan trọng để địa phương đầu tư hạ tầng, hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và cải thiện đời sống nhân dân. Cùng với Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững, các chính sách đã góp phần tháo gỡ những khó khăn về điều kiện sản xuất, kết cấu hạ tầng, tạo nền tảng để vùng đồng bào từng bước phát triển.

Kế thừa những kết quả đó, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi, nay đã được tích hợp thành Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035 theo Nghị quyết số 46/2026/QH16 tiếp tục đặt ra yêu cầu tập trung nguồn lực, phát triển sinh kế bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền. Đây là cơ hội để Yên Hòa khai thác tốt hơn tiềm năng đất đai, lâm nghiệp, chuyển đổi phương thức sản xuất và nâng cao thu nhập cho người dân.

Đón bắt cơ hội này, Đảng bộ xã Yên Hòa xác định phát triển kinh tế phải bắt đầu từ thay đổi tư duy sản xuất, khơi dậy ý chí tự lực, tự cường trong nhân dân. Theo định hướng quy hoạch, đến năm 2030, tầm nhìn năm 2045, địa phương phấn đấu hình thành vùng sản xuất tập trung trên diện tích 3.840 ha, gồm dứa nguyên liệu, cây dược liệu như sả Java, bồ kết, tía tô, gừng, quế, tràm Năm Gân, tre và các loại cây lâu năm.

Đây không đơn thuần là kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng mà còn là hướng đi nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, tạo sinh kế lâu dài cho đồng bào. Để chủ trương đi vào thực tế, chính quyền xã xác định không thể chỉ tuyên truyền bằng hội nghị mà phải bằng hành động cụ thể, để người dân nhìn thấy hiệu quả và tự nguyện làm theo.

Bên vườn dứa nguyên liệu 3,2 ha mới bén rễ tại các bản Xiêng Men, Thái Hòa, Yên Tân, Đình Hợp, ông Lương Bá Vin, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Yên Hòa chia sẻ: “Muốn dân tin và làm theo thì cán bộ phải đi trước. Nghị quyết của Đảng ủy xã đã đưa ra quy định: Mỗi đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ xã phải trực tiếp nhận ít nhất từ 1 ha đất trở lên trong tổng diện tích quy hoạch để làm mô hình thực tế. Khi người đứng đầu tự bỏ vốn, trực tiếp sản xuất thì khi tuyên truyền, Nhân dân mới nghe, mới phục và làm theo”.

Ông Đậu Đức Truyền, Chủ tịch UBND xã Yên Hòa (người mặc áo trăng cộc tay) cùng lãnh đạo Green Group thị sát thực địa vị trí xây dựng nhà máy chế biến dược liệu tại bản Đình Hợp
Ông Đậu Đức Truyền, Chủ tịch UBND xã Yên Hòa (người mặc áo trắng cộc tay) cùng lãnh đạo Green Group thị sát thực địa vị trí xây dựng nhà máy chế biến dược liệu tại bản Đình Hợp

Cách làm lấy sự gương mẫu của cán bộ, đảng viên làm điểm tựa đã tạo sức lan tỏa trong cộng đồng. Từ chỗ hoài nghi trước những mô hình thất bại, người dân bắt đầu quan tâm, tìm hiểu và đăng ký tham gia sản xuất. Công tác tuyên truyền, vận động được gắn với hướng dẫn kỹ thuật, giải thích hiệu quả kinh tế và tổ chức các mô hình thực tế để bà con trực tiếp tham quan, học hỏi.

Liên kết sản xuất, mở hướng sinh kế bền vững

Để các mô hình sản xuất không dừng lại ở phong trào, Yên Hòa chú trọng giải quyết đồng thời ba vấn đề: Vốn đầu tư, kỹ thuật canh tác và thị trường tiêu thụ. Đây cũng là những nội dung quan trọng trong định hướng phát triển sản xuất của Chương trình MTQG trong giai đoạn mới, nhằm chuyển từ hỗ trợ đơn lẻ sang tạo sinh kế có khả năng duy trì lâu dài.

Ông Lô Thái Sinh (bản Thái Hòa, mặc áo xanh) - người tiên phong đi đầu làm kinh tế giỏi, minh chứng sống động cho hiệu quả từ những quyết sách phát triển kinh tế ở Yên Hòa
Ông Lô Thái Sinh (bản Thái Hòa, mặc áo xanh) - người tiên phong đi đầu làm kinh tế giỏi, minh chứng sống động cho hiệu quả từ những quyết sách phát triển kinh tế ở Yên Hòa

Ông Đậu Đình Truyền, Chủ tịch UBND xã Yên Hòa cho biết, địa phương chủ trương lồng ghép các nguồn lực từ Chương trình MTQG với tín dụng chính sách và sự tham gia của doanh nghiệp để hỗ trợ giống, kỹ thuật, hạ tầng giao thông vùng sản xuất. Đồng thời, xã chủ động kết nối doanh nghiệp, hợp tác xã, hình thành các vùng nguyên liệu gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Theo định hướng quy hoạch, xã đang xây dựng vùng trồng dược liệu chủ lực khoảng 1.810 ha gắn với tổ hợp nhà máy chế biến sâu tinh dầu; quy hoạch 230 ha dứa nguyên liệu liên kết với Công ty Cổ phần Thực phẩm Đồng Giao và Công ty TNHH Dứa Tuấn An; đồng thời định hướng vùng trồng tre khoảng 1.000 ha gắn với HTX An Sơn.

Việc kết nối sản xuất với doanh nghiệp được kỳ vọng tạo đầu ra ổn định, hạn chế tình trạng sản xuất tự phát, phụ thuộc thương lái. Qua đó, người dân có cơ sở tính toán hiệu quả kinh tế, lựa chọn cây trồng phù hợp và mạnh dạn đầu tư sản xuất hàng hóa.

Những tính toán bước đầu cho thấy, tiềm năng từ các loại cây nguyên liệu, dược liệu khá triển vọng. Mỗi héc-ta sả Java có thể cho thu nhập từ 50-70 triệu đồng/vụ, mỗi năm có 3- 4 vụ; cây tràm Năm Gân khai thác lá phục vụ chiết xuất tinh dầu có thể mang lại 130 -150 triệu đồng/ha/năm. Với dứa nguyên liệu, sau hơn một năm sản xuất, người trồng có thể thu về khoảng 135-175 triệu đồng/ha sau khi trừ chi phí.

Tại khu khảo nghiệm “Vườn An sinh” rộng 32 ha ở bản Cốc Tạt và vườn ươm giống 5,3 ha ở bản Yên Thắng, người dân có điều kiện tiếp cận nguồn giống, tìm hiểu quy trình kỹ thuật và trực tiếp quan sát hiệu quả của các mô hình. Đây cũng là những địa điểm thực hành, hướng dẫn sản xuất, giúp bà con từng bước thay đổi tập quán canh tác.

Điểm đáng chú ý trong cách làm của Yên Hòa là không chỉ hỗ trợ đầu vào mà còn chú trọng nâng cao năng lực sản xuất cho người dân. Cán bộ, đảng viên trực tiếp làm mô hình, người sản xuất có kinh nghiệm hướng dẫn hộ mới tham gia, doanh nghiệp đồng hành trong định hướng vùng nguyên liệu và tiêu thụ sản phẩm. Sự kết nối này góp phần tạo niềm tin, khuyến khích đồng bào mạnh dạn chuyển đổi phương thức sản xuất.

Người dân là chủ thể trong hành trình thoát nghèo

Tại bản Thái Hòa, ông Lô Thái Sinh, nguyên cán bộ lãnh đạo xã đã nghỉ hưu, là một trong những người tiên phong phát triển kinh tế từ cây nguyên liệu, cây dược liệu. Không chỉ tích cực tìm hiểu kỹ thuật, mạnh dạn nhận đất sản xuất, ông còn trở thành tấm gương để bà con trong bản học tập.

Cảnh yên bình trên bản Yên Thắng với những triền đồi ngan ngát dứa mới trồng
Cảnh yên bình trên bản Yên Thắng với những triền đồi ngan ngát dứa mới trồng

Ông Sinh chia sẻ: “Nhiều năm làm cán bộ, rồi về hưu làm kinh tế, tôi thấm lắm cái cảnh dân mình nghèo vì làm ăn nhỏ lẻ. Thấy cây dược liệu trước đây chết nhiều, tôi không nản mà tìm hiểu kỹ thuật, rồi xung phong nhận đất làm trước. Đến nay, mỗi năm gia đình thu nhập hàng trăm triệu đồng từ mô hình trồng keo và cây ăn quả. Thấy tôi làm thật, có tiền thật, dân bản mới tin là đất Yên Hòa mình có thể làm giàu được, rồi rủ nhau đăng ký nhận đất làm theo”.

Từ những mô hình hiệu quả, tinh thần chủ động phát triển kinh tế đang lan tỏa trong cộng đồng. Hàng trăm hộ gia đình đã đăng ký nhận từ 1 ha đất trở lên để tham gia sản xuất. Đây là chuyển biến đáng ghi nhận trong nhận thức của người dân, từ tâm lý trông chờ vào hỗ trợ sang chủ động tìm hướng làm ăn, khai thác tiềm năng của đất đai và sức lao động gia đình.

Thực tế ở Yên Hòa cho thấy, nguồn lực đầu tư của Nhà nước chỉ phát huy hiệu quả bền vững khi được kết hợp với quyết tâm của cấp ủy, chính quyền, sự đồng hành của doanh nghiệp và tinh thần tự lực của người dân. Vì vậy, cùng với hỗ trợ phát triển sản xuất, địa phương cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động đồng bào thay đổi nếp nghĩ, cách làm, mạnh dạn áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, tham gia các hình thức liên kết sản xuất và chủ động học hỏi kinh nghiệm.

Đây cũng là tinh thần xuyên suốt của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035: lấy người dân làm trung tâm, chủ thể và đối tượng thụ hưởng; kết hợp đầu tư hạ tầng với phát triển sinh kế, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và phát huy nội lực cộng đồng. Với những định hướng đang triển khai, Yên Hòa có thêm cơ hội chuyển hóa tiềm năng đất đai thành giá trị kinh tế, từng bước tạo dựng các vùng sản xuất tập trung, mở rộng việc làm và nâng cao thu nhập cho đồng bào DTTS tại địa phương. Đây chính là nền tảng để Yên Hòa phát triển bền vững trong giai đoạn mới.