Tháng Giêng cầu may, cầu an ở đền Sòng Sơn

Đền Sòng Sơn tọa lạc trên một thế đất cao thuộc thị xã Bỉm Sơn cũ (nay là Phường Quang Trung, tỉnh Thanh Hoá), nơi có cảnh quan thiên nhiên hài hòa giữa núi non và đồng bằng. Vùng đất này từ lâu nổi tiếng với nhiều di tích lịch sử, văn hóa đặc sắc, trong đó nổi bật là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia đền Sòng Sơn và Lễ hội Ba Dội, những giá trị truyền thống đang được gìn giữ và phát huy trong đời sống cộng đồng.

Từ bao đời nay, đền Sòng Sơn đã nổi tiếng linh thiêng, thu hút đông đảo người dân xứ Thanh cũng như du khách khắp cả nước về dâng hương, hành lễ và vãn cảnh. Chính vì vậy, trong dân gian đã lưu truyền câu ca quen thuộc: “Đền Sòng thiêng nhất xứ Thanh”. Câu nói ấy không chỉ phản ánh niềm tin tâm linh của người dân mà còn cho thấy vị trí đặc biệt của ngôi đền trong đời sống văn hóa tín ngưỡng của vùng đất lịch sử Thanh Hóa.

Đền Sòng Sơn gắn liền với truyền thuyết về Thánh Mẫu Liễu Hạnh - một trong “Tứ bất tử” của tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Theo truyền thuyết, Thánh Mẫu Liễu Hạnh tên thật là Tiên Chúa Quỳnh Nương, con gái của Ngọc Hoàng Thượng Đế. Sau nhiều lần giáng trần, bà đã chu du nhiều nơi, giúp đỡ nhân dân và truyền dạy những điều tốt đẹp trong cuộc sống. Khi dừng chân tại vùng đất Sòng Sơn, bà đã để lại nhiều dấu tích linh thiêng, khiến nơi đây trở thành trung tâm thờ Mẫu nổi tiếng của cả nước.

Tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh tại đền Sòng Sơn không chỉ mang giá trị tâm linh mà còn phản ánh nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt. Thông qua các nghi lễ hầu đồng, dâng hương và lễ hội truyền thống, tín ngưỡng thờ Mẫu đã trở thành sợi dây kết nối cộng đồng, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Đền Sòng Sơn được xây dựng theo kiến trúc truyền thống của đền Việt Nam với bố cục hình chữ “Tam”. Quần thể kiến trúc gồm ba cung chính liên tiếp: Hậu cung, Trung đường và Tiền đường; phía ngoài là Nghinh Môn. Các công trình được xây dựng hài hòa, mang đậm nét cổ kính với mái ngói cong, hệ thống cột gỗ và các họa tiết chạm khắc tinh xảo.

Trải qua gần 400 năm tồn tại, đền Sòng Sơn vẫn giữ được vẻ uy nghi và linh thiêng vốn có. Không gian nơi đây vừa trang nghiêm vừa thanh tịnh, khiến nhiều du khách khi đặt chân đến đều cảm nhận được sự bình yên trong tâm hồn…

Những ngày đầu xuân, khói hương nơi đền Sòng Sơn tỏa lan trong không gian linh thiêng. Người dân từ nhiều nơi trong cả nước mang theo lễ vật, như: hương, hoa, trái cây, bánh kẹo,… để dâng lên Thánh Mẫu, cầu mong một năm mới bình an, may mắn.

Chị Phạm Thị Huệ (51), du khách đến từ Hà Nội chia sẻ khi vừa dâng hương xong: “Gia đình tôi năm nào cũng về Thanh Hóa du xuân và ghé thăm đền Sòng Sơn. Nơi đây rất linh thiêng và có cảnh quan đẹp. Sau khi lễ đền, tôi cảm thấy lòng mình nhẹ nhàng và bình an hơn”. Còn anh Nguyễn Ngọc Đoan (54 tuổi), du khách đến từ Thanh Sơn (tỉnh Phú Thọ), cho biết: “Lần đầu tiên tôi đến đền Sòng Sơn và rất ấn tượng với kiến trúc cổ kính cũng như không khí trang nghiêm của ngôi đền. Nghe câu “Đền Sòng thiêng nhất xứ Thanh” từ lâu, hôm nay đến đây mới cảm nhận rõ sự linh thiêng của nơi này”.

Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, đền Sòng Sơn còn đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển du lịch văn hóa của địa phương. Những năm gần đây, chính quyền và người dân Bỉm Sơn (nay thuộc Phường Quang Trung, tỉnh Thanh Hoá) đã chú trọng bảo tồn, tôn tạo di tích, đồng thời tổ chức các hoạt động lễ hội gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu.

Đặc biệt, Lễ hội Ba Dội - lễ hội truyền thống gắn với đền Sòng Sơn đã trở thành sự kiện văn hóa đặc sắc, thu hút đông đảo du khách tham gia. Những hoạt động lễ hội không chỉ góp phần quảng bá giá trị di tích mà còn tạo động lực phát triển du lịch tâm linh, tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân tại địa phương.

Giữa nhịp sống hiện đại, đền Sòng Sơn vẫn giữ vai trò là điểm tựa tâm linh của người dân xứ Thanh. Khói hương đầu xuân bay lên từ mái đền cổ như nhắc nhở mỗi người về cội nguồn văn hóa và những giá trị truyền thống của dân tộc.

Và trong hành trình du xuân tháng Giêng đầu năm, nhiều người tin rằng một lần ghé thăm đền Sòng Sơn (Phường Quang Trung, tỉnh Thanh Hoá), dâng nén hương thành kính trước Thánh Mẫu Liễu Hạnh, cũng là cách để khởi đầu năm mới với niềm tin, hy vọng và sự bình an trong tâm hồn…/.