Analytic
Thứ hai, ngày 02/01/2026

Tuyên truyền, phổ biến pháp luật ở vùng đồng bào DTTS: Phòng ngừa vi phạm từ cơ sở

Trần Thái - 10:01, 14/11/2026

(DTTG) - Với địa bàn rộng, đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, Tuyên Quang chú trọng đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, phát huy vai trò Người có uy tín và lực lượng Công an cơ sở, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, giữ vững an ninh trật tự.

Cán bộ an ninh phòng An ninh nội địa (PA02) Công an tỉnh Tuyên Quang tuyên truyền pháp luật tại Điểm nhóm Tin lành Nà Mộ, xã Hùng Lợi. (Ảnh: Trần Thái)
Cán bộ Trung tâm hành chính công xã Thái Bình, tỉnh Tuyên Quang hướng dẫn đồng bào dân tộc thiểu số áp dụng công nghệ số để làm thủ tục hành chính

Đổi mới tuyên truyền, đưa pháp luật đến gần đồng bào

Tỉnh Tuyên Quang được thành lập trên cơ sở hợp nhất tỉnh Tuyên Quang và tỉnh Hà Giang, chính thức hoạt động từ ngày 1/7/2025. Tỉnh có diện tích tự nhiên 13.795,50 km², quy mô dân số 1.865.270 người, gồm 25 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) chiếm khoảng 70% dân số. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh có 124 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 117 xã và 7 phường; 17 xã có đường biên giới quốc gia tiếp giáp với Trung Quốc, với chiều dài 277,56 km.

Địa bàn rộng, địa hình phức tạp, dân cư phân bố không đồng đều, nhiều khu vực vùng cao, vùng sâu, vùng xa, biên giới đặt ra yêu cầu cao đối với công tác quản lý nhà nước, bảo đảm an ninh trật tự và tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật. Trong đó, việc đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với đồng bào có ý nghĩa quan trọng, góp phần nâng cao nhận thức, củng cố niềm tin, giúp người dân chủ động phòng ngừa vi phạm pháp luật và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Công an xã Thượng Nông, tỉnh Tuyên Quang vận động cá biệt người DTTS cảnh giác không tin, không nghe luận điệu của kẻ xấu theo tà đạo, đạo lạ (Ảnh: Trần Thái)
Công an xã Thượng Nông, tỉnh Tuyên Quang tuyên truyền, vận động đồng bào DTTS cảnh giác không tin, không nghe luận điệu của kẻ xấu theo tà đạo, đạo lạ (Ảnh: Trần Thái)

Trong bối cảnh các thế lực thù địch, phần tử xấu tìm cách lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền sai lệch, kích động, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật càng cần được chú trọng. Đây không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chức năng mà còn là giải pháp xây dựng ý thức tự giác chấp hành pháp luật trong cộng đồng, giúp người dân nhận diện thông tin sai trái, không bị lôi kéo vào các hoạt động vi phạm pháp luật.

Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 đã xác định việc phổ biến pháp luật cho người dân ở vùng DTTS, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo là một trong những nội dung cần được quan tâm. Cùng với đó, Luật Biên phòng Việt Nam năm 2020 và Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022 cũng tạo cơ sở pháp lý quan trọng để tăng cường sự tham gia của Nhân dân trong quản lý xã hội, bảo vệ an ninh trật tự tại địa phương.

Bám địa bàn, phát huy vai trò lực lượng nòng cốt

Theo Trung tá Nguyễn Trung Dũng, Đội trưởng Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Tuyên Quang, trong quá trình xây dựng và triển khai các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, vùng đồng bào DTTS, miền núi, vùng cao, biên giới luôn được tỉnh và các cấp, ngành quan tâm. Cùng với đầu tư phát triển kinh tế - xã hội, công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân, phát huy tinh thần yêu nước, ý thức cộng đồng và bản sắc văn hóa truyền thống được chú trọng nhằm củng cố niềm tin của đồng bào đối với Đảng, Nhà nước.

Thực tế cho thấy, tuyên truyền, phổ biến pháp luật ở vùng đồng bào DTTS chỉ đạt hiệu quả khi nội dung và phương thức triển khai phù hợp với điều kiện sinh hoạt, trình độ nhận thức, phong tục, tập quán của từng cộng đồng. Bên cạnh các buổi tuyên truyền tập trung, việc cán bộ trực tiếp đến thôn, bản, gặp gỡ, trao đổi và giải thích những vấn đề người dân quan tâm đã giúp kiến thức pháp luật trở nên gần gũi, dễ tiếp nhận hơn.

Tại xã Hùng Lợi, địa bàn có đông đồng bào Mông sinh sống và từng tiềm ẩn những vấn đề phức tạp về an ninh trật tự, cấp ủy, chính quyền địa phương và lực lượng Công an xã chú trọng công tác nắm tình hình, tuyên truyền, vận động người dân nâng cao cảnh giác trước những thông tin sai lệch, hoạt động tuyên truyền tôn giáo trái pháp luật.

Trung tá Tướng Văn Ba, Trưởng Công an xã Hùng Lợi cho biết, đơn vị xác định già làng, trưởng thôn, người có uy tín là lực lượng quan trọng trong công tác vận động quần chúng. Thông qua những người am hiểu phong tục, tập quán, có tiếng nói trong cộng đồng, các nội dung tuyên truyền được truyền tải thuận lợi hơn, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân.

Cùng với đó, cán bộ, chiến sĩ Công an xã thực hiện phương châm “bốn cùng với Nhân dân”, thường xuyên bám địa bàn, gần gũi với người dân, kiên trì giải thích, hướng dẫn để đồng bào hiểu và thực hiện đúng các quy định của pháp luật. Cách làm này góp phần khắc phục tâm lý e ngại, mặc cảm ở một bộ phận người dân vùng cao, đồng thời tạo điều kiện để người dân chủ động trao đổi, phản ánh những vấn đề phát sinh tại địa bàn.

Trong sương sớm vùng cao biên giới, Công an xã Tùng Vài, tỉnh Tuyên Quang và Bộ đội biên phòng tuần tra đường biên, mốc giới
Trong sương sớm vùng cao biên giới, Công an xã Tùng Vài, tỉnh Tuyên Quang và Bộ đội biên phòng tuần tra đường biên, mốc giới

Tại xã Tri Phú, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cũng được triển khai gắn với nhiệm vụ bảo đảm an ninh trật tự ở từng thôn, bản. Theo Trung tá Hà Phúc Hừng, Trưởng Công an xã Tri Phú, ngay từ đầu năm 2026, đơn vị đã tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng kế hoạch bảo đảm an ninh trật tự, chú trọng những địa bàn có đông đồng bào DTTS sinh sống.

Đáng chú ý, tại thôn Khuôn Làn, nơi 100% dân cư là đồng bào dân tộc Mông, lực lượng Công an xã chủ động nắm bắt tình hình, tuyên truyền để người dân hiểu và chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quy định của địa phương; đồng thời nâng cao khả năng nhận diện, phòng tránh những hành vi lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để vi phạm pháp luật.

Hiệu quả của công tác tuyên truyền còn được thể hiện qua sự chuyển biến trong nhận thức của người dân. Ông Thào Chẩn Choa, Người có uy tín dân tộc Mông tại thôn Cao Đường, xã Bạch Xa chia sẻ, trước đây, một số đối tượng đến địa bàn tuyên truyền theo tà đạo, đạo lạ. Sau khi được cán bộ xã, thôn và Công an xã giải thích, phân tích, ông cùng người dân đã hiểu rõ hơn bản chất vấn đề, không tin và làm theo những lời tuyên truyền sai lệch. Người dân tiếp tục tập trung lao động sản xuất, chăn nuôi, phát triển kinh tế gia đình.

Trong sương sớm vùng cao biên giới, Công an xã Tùng Vài, tỉnh Tuyên Quang và Bộ đội biên phòng tuần tra đường biên, mốc giới
Trong sương sớm vùng cao biên giới, Công an xã Tùng Vài, tỉnh Tuyên Quang và Bộ đội biên phòng tuần tra đường biên, mốc giới

Những trường hợp trên cho thấy, Người có uy tín không chỉ là cầu nối giữa cấp ủy, chính quyền với đồng bào mà còn góp phần đưa kiến thức pháp luật vào đời sống cộng đồng. Khi được cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, Người có uy tín có thể tham gia giải thích, vận động, hòa giải những mâu thuẫn phát sinh, giúp người dân giải quyết vấn đề trên cơ sở quy định pháp luật và phong tục tốt đẹp của dân tộc.

Củng cố niềm tin, phòng ngừa vi phạm từ cộng đồng

Bên cạnh đó, việc tuyên truyền pháp luật cần được đặt trong tổng thể các chính sách phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi. Những năm qua, cùng với việc triển khai các chương trình, chính sách dân tộc, tỉnh Tuyên Quang quan tâm đầu tư kết cấu hạ tầng, giao thông, điện lưới, nước sạch, giáo dục và y tế, từng bước cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân. Đây là những điều kiện quan trọng để nâng cao dân trí, tạo thuận lợi cho đồng bào tiếp cận thông tin, chính sách và pháp luật.

Công an xã Bản Máy, tỉnh Tuyên Quang hỗ trợ người dân thu hoạch lúa, kết hợp tuyên truyền pháp luật
Công an xã Bản Máy, tỉnh Tuyên Quang hỗ trợ người dân thu hoạch lúa, kết hợp tuyên truyền pháp luật

Quán triệt quan điểm nhất quán của Đảng, Nhà nước về tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của Nhân dân, công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo cần phân biệt rõ hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo hợp pháp với hành vi lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để vi phạm pháp luật. Điều 6 Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016 khẳng định mọi người có quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, theo hoặc không theo một tôn giáo nào. Việc thực hiện nghiêm các quy định này vừa bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, vừa góp phần ngăn ngừa hành vi lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo gây mất an ninh trật tự, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Thực tiễn tại Tuyên Quang cho thấy, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật không thể chỉ dừng lại ở việc cung cấp văn bản, quy định mà cần hướng tới giúp người dân hiểu, tin tưởng và tự giác thực hiện. Muốn vậy, các cấp, ngành cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền theo hướng dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện; tăng cường đối thoại, giải đáp những vấn đề thiết thực trong đời sống; phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín, chức sắc tôn giáo và lực lượng nòng cốt tại cơ sở.

Cùng với đó, cần gắn công tác phổ biến, giáo dục pháp luật với thực hiện chính sách dân tộc, tôn giáo, chăm lo đời sống và giải quyết kịp thời những kiến nghị chính đáng của đồng bào. Khi quyền lợi hợp pháp được bảo đảm, những khó khăn, vướng mắc được tháo gỡ và người dân được tiếp cận thông tin chính thống, niềm tin vào cấp ủy, chính quyền được củng cố, tạo nền tảng để mỗi người dân chủ động tham gia giữ gìn an ninh trật tự tại địa phương.

Từ những việc làm cụ thể ở từng thôn, bản, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật tại Tuyên Quang đang góp phần hình thành ý thức sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật trong cộng đồng. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo môi trường ổn định cho phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi.