Đồng Nai số hóa dữ liệu dân tộc, nâng cao hiệu quả hoạch định và triển khai chính sách

Dữ liệu chính xác, chính sách sát thực tiễn

Sau sáp nhập, thành phố Đồng Nai có gần 4,5 triệu dân, trong đó đồng bào DTTS chiếm khoảng 9,4% dân số, với hơn 421.000 người thuộc 37 thành phần dân tộc cùng sinh sống. Các cộng đồng S’tiêng, Hoa, Khmer, Chơro và nhiều dân tộc khác tạo nên bức tranh văn hóa đa dạng, giàu bản sắc của địa phương.

Quy mô dân số lớn, địa bàn rộng, đặc điểm cư trú và điều kiện phát triển giữa các cộng đồng có những khác biệt đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý, xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách dân tộc. Muốn chính sách thực sự đi vào cuộc sống, trước hết cần có dữ liệu đầy đủ, chính xác, được cập nhật kịp thời và phản ánh đúng thực trạng từng địa bàn, từng nhóm đối tượng.

Theo ông Điểu Nen, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Đồng Nai, việc triển khai thu thập, tạo lập và cập nhật dữ liệu được tổ chức theo hướng thống nhất, đồng bộ từ cấp thành phố đến xã, phường. Dữ liệu phải được kiểm tra, chuẩn hóa, xác minh và phê duyệt theo đúng quy trình trước khi trở thành dữ liệu chính thức.

Theo kế hoạch, hệ thống dữ liệu không chỉ phục vụ quản lý nhà nước mà còn cung cấp thông tin cho việc xây dựng, tổ chức thực hiện và đánh giá các chính sách dân tộc. Đây chính là điểm cốt lõi của chuyển đổi số: không dừng lại ở việc đưa hồ sơ lên môi trường điện tử, mà phải biến thông tin thành cơ sở tin cậy để nâng cao chất lượng điều hành và phục vụ người dân.

Đáng chú ý, đến tháng 9/2026, sau rà soát việc sắp xếp thôn, ấp, thành phố đã ban hành Quyết định số 2655/QĐ-UBND ngày 6/9/2026, phê duyệt danh sách thôn vùng đồng bào DTTS và miền núi, thôn đặc biệt khó khăn, cùng các xã thuộc khu vực I, II, III giai đoạn 2026-2030, thay thế Quyết định số 601/QĐ-UBND. Kết quả phân định xác định 207 thôn vùng đồng bào DTTS và miền núi, 28 thôn đặc biệt khó khăn và 46 xã vùng đồng bào DTTS và miền núi, gồm 34 xã khu vực I, 9 xã khu vực II và 3 xã khu vực III.

Những con số này cho thấy yêu cầu cấp thiết phải chuẩn hóa thông tin sau sáp nhập, bảo đảm dữ liệu phản ánh đúng địa giới, địa bàn và đối tượng quản lý, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót khi triển khai chính sách.

Lấy con người làm trung tâm của chuyển đổi số

Theo kế hoạch của Sở Dân tộc và Tôn giáo, các nhóm dữ liệu được ưu tiên thu thập gồm hồ sơ người có uy tín trong đồng bào DTTS; danh sách học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS tiêu biểu, xuất sắc; kết quả phân định vùng đồng bào DTTS; hồ sơ đặc điểm của các thành phần dân tộc; dữ liệu về chính sách, chế độ đãi ngộ và hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trong lĩnh vực dân tộc.

Đằng sau mỗi nhóm dữ liệu là những câu chuyệncụ thể của đời sống. Người có uy tín là cầu nối quan trọng giữa chính quyền với cộng đồng; những học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS tiêu biểu là nguồn lực cho tương lai; còn thông tin về điều kiện kinh tế - xã hội từng địa bàn giúp nhận diện rõ hơn những nơi còn khó khăn để có giải pháp hỗ trợ phù hợp.

Bởi vậy, chất lượng cơ sở dữ liệu không chỉ được đo bằng số lượng hồ sơ được nhập lên hệ thống, mà còn ở mức độ chính xác, đầy đủ và khả năng phản ánh thực chất nhu cầu của người dân. Một thông tin sai lệch, một đối tượng bị bỏ sót hay một dữ liệu chậm cập nhật đều có thể ảnh hưởng đến quá trình xác định nhu cầu và tổ chức thực hiện chính sách.

Kế hoạch quy định rõ trách nhiệm của Sở Dân tộc và Tôn giáo, UBND các xã, phường cùng những tổ chức, cá nhân tham gia cung cấp, tạo lập và xác minh thông tin. Trong đó, cấp xã có trách nhiệm rà soát đối tượng, thu thập và nhập dữ liệu theo phân công; Sở hướng dẫn, kiểm tra, thẩm định, xử lý dữ liệu thiếu, sai, trùng lặp hoặc mâu thuẫn. Các thông tin phải có nguồn hợp pháp, xác định được chủ thể cung cấp, thời điểm tiếp nhận và căn cứ kiểm tra, đối chiếu.

Đặc biệt, yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu và bí mật nhà nước được đặt ra xuyên suốt quá trình thực hiện. Người sử dụng hệ thống phải chịu trách nhiệm về tài khoản được cấp, không tự ý sửa đổi, xóa hoặc cung cấp dữ liệu trái thẩm quyền. Đây là điều kiện quan trọng để xây dựng một cơ sở dữ liệu vừa hữu ích, vừa đáng tin cậy.

Về tiến độ, kế hoạch xác định giai đoạn đầu tập trung thu thập dữ liệu từ ngày 15 đến trước ngày 30/9/2026; giai đoạn hoàn thiện, chuẩn hóa kéo dài từ ngày 1 đến ngày 15/10/2026. UBND các xã, phường được giao hoàn thành việc tạo lập dữ liệu theo phân công chậm nhất ngày 5/10/2026; sau đó, dữ liệu tiếp tục được cập nhật thường xuyên khi phát sinh biến động hoặc có yêu cầu rà soát.

Trong bối cảnh Đồng Nai bước vào giai đoạn phát triển mới sau sáp nhập, xây dựng cơ sở dữ liệu về dân tộc là nhiệm vụ mang ý nghĩa lâu dài. Khi thông tin được kết nối, cập nhật và khai thác hiệu quả, việc nhận diện những khó khăn, phát huy nguồn lực và gìn giữ bản sắc văn hóa của từng cộng đồng sẽ có thêm cơ sở vững chắc.

Suy cho cùng, chuyển đổi số trong công tác dân tộc không chỉ là câu chuyện công nghệ hay những con số trên hệ thống. Giá trị lớn nhất nằm ở khả năng giúp chính quyền hiểu dân hơn, hoạch định chính sách sát hơn và bảo đảm những nỗ lực phát triển không bỏ lại phía sau bất kỳ cộng đồng nào. Đó cũng là nền tảng để xây dựng thành phố Đồng Nai phát triển bao trùm, nơi sự đa dạng văn hóa được trân trọng và mọi người dân đều có cơ hội vươn lên.