Dồn nguồn lực về cơ sở
Tỉnh Quảng Trị đã ban hành quyết định phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Trong đó, kế hoạch đầu tư công năm 2026 từ nguồn ngân sách Trung ương thực hiện Chương trình MTQG 417 cũng đã được phân bổ.
Đây là nguồn lực để các địa phương triển khai mục tiêu xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi trong giai đoạn mới.
Nguồn lực từ chương trình mục tiêu quốc gia 1719 giai đoạn 2021-2025 đã giúp nhiều hộ gia đình ở bản Lòm, xã Dân Hóa, tỉnh Quảng Trị được an cư trong những ngôi nhà 3 cứngTheo kế hoạch, tổng nguồn vốn đầu tư công trung hạn dành cho Chương trình trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030 là hơn 2.134 tỷ đồng. Nguồn vốn gồm ngân sách Trung ương và phần đối ứng của ngân sách địa phương.
Trong đó, ngân sách Trung ương bố trí 1.929,1 tỷ đồng. Đây là nguồn vốn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn lực đầu tư của cả giai đoạn.
Việc phân bổ được thực hiện theo hướng đưa nguồn lực về cơ sở. Trong tổng số 1.929,1 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương, 1.546,93 tỷ đồng được phân bổ cho các xã, đặc khu để thực hiện các dự án thuộc ba Chương trình mục tiêu quốc gia.
Theo kế hoạch phân bổ vốn, 382,17 tỷ đồng còn lại được dành cho các nhiệm vụ chi cấp tỉnh. Khoản vốn này sẽ tiếp tục được phân bổ chi tiết sau khi trình HĐND tỉnh tại kỳ họp gần nhất.
Riêng năm 2026, Quảng Trị được phân bổ 205,06 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương. Trong đó, hơn 164 tỷ đồng được bố trí trực tiếp cho các xã, đặc khu. Gần 41 tỷ đồng còn lại dành cho các nhiệm vụ chi cấp tỉnh.
Nguồn vốn trung hạn được phân bổ cho 70 xã và đặc khu Cồn Cỏ theo các nguyên tắc, tiêu chí và định mức đã được HĐND tỉnh ban hành trước đó.
Từ nguồn hỗ trợ sinh kế, nhiều làng du lịch cộng đồng ở vùng DTTS Quảng Trị đã đi vào hoạt động có hiệu quảViệc xác định rõ nguồn vốn ngay từ đầu giai đoạn giúp các địa phương chủ động xây dựng danh mục dự án, chuẩn bị thủ tục đầu tư và cân đối các nguồn lực để tổ chức thực hiện.
Nhiều địa bàn miền núi, vùng đồng bào DTTS được bố trí nguồn vốn tương đối lớn.
Cụ thể, trong giai đoạn 2026-2030, xã Dân Hóa được phân bổ 35,26 tỷ đồng; xã Lìa 33,62 tỷ đồng; các xã Đakrông và Kim Ngân cùng được bố trí 32,8 tỷ đồng.
Nguồn vốn dành cho xã Thượng Trạch là 31,98 tỷ đồng; xã Trường Sơn được phân bổ 31,57 tỷ đồng; xã Tà Rụt nhận 30,34 tỷ đồng. Các xã A Dơi, Hướng Phùng và Khe Sanh cùng được phân bổ 29,52 tỷ đồng.
Chương trình hỗ trợ con giống ở xã vùng cao Trường Sơn giúp nhiều hộ đồng bào vươn lên thoát nghèoNhững con số này cho thấy trọng tâm đầu tư tiếp tục hướng về những địa bàn còn nhiều khó khăn, vùng DTTS. Đây cũng là những nơi có nhu cầu lớn về đầu tư kết cấu hạ tầng, hỗ trợ sinh kế và phát triển kinh tế - xã hội.
Đối với vùng đồng bào DTTS và miền núi, đầu tư từ các chương trình mục tiêu quốc gia không chỉ dừng ở việc hoàn thiện một công trình. Hiệu quả cuối cùng phải được thể hiện ở khả năng mở rộng cơ hội phát triển cho người dân.
Một tuyến đường được đầu tư đồng bộ có thể rút ngắn thời gian đi lại, tạo thuận lợi cho việc vận chuyển nông sản. Một công trình hạ tầng thiết yếu được hoàn thành có thể cải thiện điều kiện sống. Nguồn vốn hỗ trợ đúng đối tượng cũng có thể tạo thêm cơ hội sinh kế, giúp người dân từng bước thoát nghèo.
Không để vốn chậm, công trình chậm
Nguồn vốn lớn cũng đặt ra yêu cầu cao trong tổ chức thực hiện. Sau khi được phân bổ, các địa phương phải nhanh chóng hoàn thiện phương án đầu tư. HĐND cấp xã có trách nhiệm thông qua phương án phân bổ chi tiết kế hoạch đầu tư công trung hạn và kế hoạch năm 2026.
Đây là bước để nguồn vốn từ Trung ương được chuyển thành các công trình, dự án cụ thể tại cơ sở.
Để thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia hiệu quả, UBND tỉnh Quảng Trị giao Sở Tài chính chủ trì. Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Dân tộc và Tôn giáo tham mưu phân bổ chi tiết phần vốn thực hiện các nhiệm vụ chi cấp tỉnh.
Khu ổn định khu dân cư ở xã Trường Sơn đã được hoàn thiện hạ tầng, những cư dân đầu tiên bắt đầu xây dựng nhà ở Các sở, ngành liên quan có trách nhiệm hướng dẫn địa phương triển khai dự án, tiểu dự án đúng quy định của các Chương trình mục tiêu quốc gia và pháp luật về đầu tư công.
Yêu cầu đặt ra không chỉ là phân bổ đủ vốn mà còn phải sử dụng đúng mục tiêu, đúng đối tượng và tạo hiệu quả thực chất. Từ thực tế triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia, khâu tổ chức thực hiện tại cơ sở có vai trò quan trọng. Nếu thủ tục đầu tư kéo dài, vốn không thể chuyển thành khối lượng xây dựng. Nếu lựa chọn dự án chưa sát nhu cầu, hiệu quả đầu tư sẽ bị hạn chế.
Sau khi phân bổ nguồn vốn, UBND tỉnh yêu cầu các địa phương chủ động chuẩn bị hồ sơ, hoàn thiện thủ tục và tổ chức triển khai dự án theo tiến độ.
Cùng với nguồn ngân sách Trung ương, các xã, đặc khu được yêu cầu chủ động bố trí nguồn lực đối ứng từ ngân sách địa phương. Việc lồng ghép với các chương trình mục tiêu khác, huy động các nguồn hợp pháp và phát huy sự tham gia của người dân cũng được đặt ra.
Cách làm này nhằm hạn chế tình trạng đầu tư manh mún. Một nguồn vốn được kết nối với các nguồn lực khác sẽ giúp công trình phát huy hiệu quả tốt hơn.
Đối với những xã miền núi, nơi nguồn lực tại chỗ còn hạn chế, yêu cầu này càng cần thiết. Nguồn vốn Trung ương tạo lực đẩy. Nguồn lực địa phương và sự tham gia của người dân giúp duy trì, phát huy kết quả đầu tư.
Giai đoạn 2026-2030 mở ra một chu kỳ phát triển mới của vùng dân tộc thiểu số và miền núi Quảng Trị từ Chương trình mục MTQG 417. Hơn 2.134 tỷ đồng là nguồn lực đáng kể. Nhưng để nguồn vốn này tạo thành những chuyển biến cụ thể, khâu tổ chức thực hiện sẽ quyết định hiệu quả cuối cùng. Từ một quyết định phân bổ vốn đến một công trình hoàn thành là cả một quá trình. Hiệu quả của chương trình không nằm ở số tiền đã bố trí, mà ở những thay đổi có thể nhìn thấy tại mỗi bản làng, khu dân cư và hộ gia đình.
