Nỗ lực giảm nghèo bền vững cho đồng bào DTTS ở Ea Súp

Trao sinh kế, mở hướng làm ăn lâu dài

Năm 2025, gia đình anh Y Boong Hra (SN 1986) ở buôn C, xã Ea Súp được hỗ trợ 2 con bò giống để phát triển chăn nuôi.

Xác định đây là tài sản để phát triển lâu dài, anh Y Boong dành nhiều thời gian tìm hiểu kỹ thuật, chủ động chăm sóc và theo dõi sức khỏe vật nuôi. Nhờ vậy, bò dần phát triển, cả hai con đã sinh bê và nay còn lại mang thai tháng thứ 4.

Hằng ngày, anh duy trì chế độ cho bò ăn theo từng thời điểm. Buổi sáng, anh cắt cỏ tươi, buổi chiều bổ sung cám gạo hoặc cám ngô, buổi tối cho bò ăn rơm. Đặc biệt, anh chú trọng tiêm phòng, bổ sung thuốc bổ định kỳ, nhất là vào mùa khô khi nguồn thức ăn tự nhiên khan hiếm.

“Lúc mới nhận, bò hơi gầy nhưng nếu chăm sóc đúng cách thì vật nuôi sẽ phát triển tốt. Vào mùa khô khan hiếm thức ăn, tôi chú ý bổ sung thuốc bổ, khoảng 3 tháng tiêm một lần. Khi thấy bò có biểu hiện bỏ ăn, tôi gọi cán bộ thú y đến kiểm tra để xử lý kịp thời”, anh Y Boong chia sẻ.

Không chỉ chăm sóc đàn bò, anh còn chủ động theo dõi chu kỳ sinh sản để xác định thời điểm phối giống phù hợp, nhờ cán bộ thú y hỗ trợ can thiệp.

Với một gia đình không có đất sản xuất, cuộc sống lâu nay chủ yếu dựa vào tiền công làm thuê nuôi 3 con nhỏ, hai con bò giống mở ra cơ hội sinh kế mới, nguồn lực quan trọng để từng bước cải thiện kinh tế.

Nỗ lực vươn lên thoát nghèo, gia đình bà Trần Thị Phượng, ở thôn 5 mạnh dạn chuyển diện tích cây điều năng suất thấp, sang trồng tre lục trúc.

Đây là loại cây có khả năng thích nghi khá tốt với điều kiện đất đai, ít công chăm sóc và có thể cho thu hoạch nhiều đợt trong năm. Để nâng cao hiệu quả sản xuất, gia đình bà Phượng đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt kết hợp sử dụng điện mặt trời, giúp chủ động nguồn nước, giảm công lao động và chi phí vận hành. Sau hơn 5 năm, hơn 500 gốc tre đã cho thu hoạch ổn định, mang lại nguồn thu gần 100 triệu đồng mỗi năm.

“Tôi đã trồng thử nghiệm nhiều loại cây nhưng hiệu quả đều không cao. Tôi thấy cây tre phù hợp với đất đai ở đây, không tốn quá nhiều công chăm sóc, lại có thể thu hoạch quanh năm, đầu ra tương đối thuận lợi nên mang lại nguồn thu ổn định”, bà Phượng cho biết.

Lồng ghép nguồn lực, tập trung vào những nhu cầu thiết thực

Sau sáp nhập, xã có 20 thôn, buôn, 6.995 hộ với hơn 30.000 nhân khẩu. Trên địa bàn có 23 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào DTTS chiếm 32,5% dân số.

Đặc điểm dân cư phân bố không đồng đều đặt ra nhiều thách thức trong công tác giảm nghèo. Một bộ phận hộ nghèo DTTS, khó khăn không chỉ nằm ở thiếu vốn mà còn thiếu đất sản xuất, kinh nghiệm làm ăn, kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt và khả năng tiếp cận các mô hình kinh tế hiệu quả.

Xã Ea Súp đã huy động, lồng ghép nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia, lựa chọn nội dung hỗ trợ phù hợp với từng nhóm đối tượng. Mục tiêu là giải quyết nhu cầu thiết yếu, tạo điều kiện để người dân có tư liệu sản xuất và từng bước tự chủ về kinh tế.

Trong triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, địa phương tập trung thực hiện các dự án thành phần, kết hợp đầu tư hạ tầng, hỗ trợ phát triển sản xuất. Cụ thể, xã đã triển khai 4 công trình hạ tầng; 1 mô hình chăn nuôi tập trung với 65 hộ nghèo, cận nghèo và hộ mới thoát nghèo tại 5 buôn; triển khai mô hình hỗ trợ bò cái sinh sản cho 26 hộ. Ngoài trao con giống, người dân còn được tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, xây dựng chế độ dinh dưỡng, nhận biết dấu hiệu dịch bệnh và cách xử lý khi vật nuôi gặp vấn đề.

Cùng với hỗ trợ sinh kế, giải quyết khó khăn về nhà ở cũng được Ea Súp xác định là nhiệm vụ quan trọng. Bởi khi chưa có nơi ở ổn định, nhiều hộ nghèo phải dành phần lớn thu nhập để lo chỗ ở, khó tập trung nguồn lực cho sản xuất và phát triển kinh tế.

Đến nay, xã đã hoàn thành 100% kế hoạch xây mới và sửa chữa 280 căn nhà cho các hộ khó khăn về nhà ở. Hỗ trợ nhà ở không chỉ giúp người dân ổn định cuộc sống mà còn tạo thêm động lực để các gia đình yên tâm lao động, sản xuất.

Nhờ triển khai đồng bộ các chính sách, năm 2025, xã Ea Súp có 470 hộ thoát nghèo, đưa tỷ lệ hộ nghèo toàn xã xuống còn 13,57%. Kết quả này cho thấy những nỗ lực trong việc huy động nguồn lực, đa dạng hóa hình thức hỗ trợ và đưa chính sách đến gần hơn với người dân.

Tháo gỡ điểm nghẽn, hạn chế nguy cơ tái nghèo

Dù đạt được những kết quả tích cực, công tác giảm nghèo ở xã Ea Súp vẫn còn không ít khó khăn. Địa bàn rộng, địa hình phức tạp, điều kiện sản xuất của nhiều hộ DTTS còn hạn chế. Đặc biệt, tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào DTTS hiện chiếm 27,6% tổng số hộ DTTS trên địa bàn.

Khoảng cách về mức sống và khả năng tiếp cận điều kiện phát triển giữa các nhóm dân cư vẫn chênh lệch. Nhu cầu hỗ trợ đất sản xuất, sinh kế, việc làm và các điều kiện thiết yếu để người dân thoát nghèo còn rất lớn.

Một trong những vướng mắc địa phương chỉ ra là khả năng đối ứng của hộ nghèo thấp. Trong khi đó, một số nội dung, mô hình sản xuất yêu cầu người dân phải tham gia đối ứng mới có thể triển khai. Với những gia đình thiếu vốn, thiếu tài sản và thu nhập không ổn định, đây là rào cản khiến họ khó tiếp cận chính sách.

UBND xã Ea Súp đã kiến nghị tỉnh và các sở, ngành tiếp tục quan tâm bố trí nguồn lực cho những địa bàn khó khăn, nhất là vùng đồng bào DTTS. Địa phương mong muốn được hỗ trợ xây dựng các mô hình sinh kế phù hợp với điều kiện thực tế, có khả năng nhân rộng và gắn với liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm.

Đặc biệt, đối với hộ mới thoát nghèo và những hộ có nguy cơ tái nghèo, cần có cơ chế hỗ trợ phù hợp để người dân duy trì thành quả, tránh tình trạng vừa thoát nghèo đã quay trở lại diện nghèo. Cùng với đó, địa phương đề nghị tăng cường đào tạo, tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ cơ sở nhằm nâng cao năng lực tổ chức, quản lý và triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia.

Tại buổi làm việc với xã Ea Súp về kết quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững vùng đồng bào DTTS giai đoạn từ năm 2024 đến tháng 6/2026, bà Đỗ Thị Như Tình, Trưởng Ban Dân tộc HĐND tỉnh Đắk Lắk đề nghị xã Ea Súp tiếp tục rà soát, đánh giá cụ thể các tiêu chí nghèo đa chiều, xác định đúng nguyên nhân nghèo của từng nhóm hộ để có giải pháp hỗ trợ sát thực tế. Trong đó, cần tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn trong giải ngân các dự án sinh kế, bảo đảm nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích và phát huy hiệu quả.

Đồng thời, địa phương cần tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện chương trình, đẩy mạnh tuyên truyền để người dân hiểu rõ quyền lợi, trách nhiệm khi tham gia thực hiện chính sách. Quan trọng hơn, phải khơi dậy tinh thần chủ động, ý chí tự lực vươn lên, tránh tâm lý trông chờ, ỷ lại vào hỗ trợ của Nhà nước.