Triển khai Chương trình MTQG 417: Đổi mới tư duy thực thi chính sách từ kinh nghiệm giai đoạn 2021-2025

Quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo và huy động nguồn lực đầu tư

Câu chuyện đổi mới về tư duy thực thi chính được nhắc nhiều nhất kể từ khi triển khai Chương trình MTQG 1719, công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện chính sách dân tộc tại các địa phương đã có sự chuyển biến rõ nét. Năm 2026, tỉnh Lào Cai dự kiến huy động 7.063 tỷ đồng thực hiện Chương trình MTQG 417 và Chương trình MTQG 1719 kéo dài sang năm 2026, tập trung phát triển hạ tầng nông thôn, giảm nghèo bền vững và nâng cao đời sống đồng bào DTTS &MN.

Cùng với việc huy động nguồn lực, công tác quản lý và giải ngân nguồn vốn cũng được các địa phương đặc biệt chú trọng. Tại xã Tả Củ Tỷ (Lào Cai), chính quyền địa phương đã quyết liệt triển khai các giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân nguồn vốn Chương trình MTQG 1719 kéo dài, khắc phục các vướng mắc để đưa nguồn vốn đầu tư đi vào thực tế, phục vụ trực tiếp đời sống nhân dân.

Theo báo cáo của UBND xã Tả Củ Tỷ, nguồn vốn Chương trình MTQG 1719 kéo dài sang năm 2026 của xã là gần 4,9 tỷ đồng. Tính đến ngày 12/10, tiến độ giải ngân nguồn vốn Chương trình của xã đạt trên 3 tỷ đồng (đạt 61,74%).

Để đạt được kết quả này, bà Nguyễn Thị Nga, Bí thư Đảng ủy xã Tả Củ Tỷ cho biết: Ngay từ đầu năm xã đã chỉ đạo các phòng ban chuyên môn và các thôn tích cực tham mưu, xây dựng kế hoạch cụ thể cho từng công trình, dự án. Trong quá trình triển khai, các cơ quan được giao làm chủ đầu tư thường xuyên báo cáo những khó khăn, vướng mắc để kịp thời tháo gỡ, giải quyết; bảo đảm tiến độ đã đề ra.

Để bảo đảm tiến độ giải ngân, tại cuộc họp với các sở, ngành, địa phương rà soát tiến độ giải ngân vốn các Chương trình MTQG năm 2026, ngày 8/10, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Tuấn Anh đã có những chỉ đạo quyết liệt. Cụ thể, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành, đơn vị, địa phương cần tập trung hoàn thành cao nhất kế hoạch vốn năm 2026. Phấn đấu hết tháng 10/2026, tỷ lệ giải ngân chung toàn tỉnh tối thiểu đạt 75%; hết tháng 11/2026 tỷ lệ giải ngân chung toàn tỉnh đạt tối thiểu 85%; đến ngày 31/12/2026 đạt tối thiểu 95%. Trong đó, vốn giai đoạn 2021 - 2025 được kéo dài sang năm 2026 phải hoàn thành 100%.

Phát huy nguồn lực, tạo sinh kế và thúc đẩy giảm nghèo bền vững

Một trong những điểm nổi bật trong thực hiện Chương trình MTQG 1719 là việc tập trung tạo sinh kế bền vững cho người dân. Tỉnh Quảng Ngãi đã triển khai 26 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, 399 dự án phát triển cộng đồng. Việc hỗ trợ luôn bám sát nhu cầu và điều kiện thực tế của từng hộ.

Câu chuyện về gia đình anh A Kương, thôn Kon Mơ Nay Kơ Tu 1, xã Đăk Rơ Wa là một ví dụ điển hình cho hiệu quả từ việc hỗ trợ sinh kế. Năm 2021, gia đình anh được hỗ trợ 1 con bò giống sinh sản, 1 con lợn, 15 con gà và cán bộ xã tận tình hướng dẫn cách làm chuồng trại, chăm sóc vật nuôi. Đến nay, bò đã phát triển lên 3 con, số lượng heo và gà cũng tăng lên.

Anh Kương cho biết: ngoài chăn nuôi, gia đình anh còn trồng thêm 3 sào lúa, 5 sào cây ăn trái. Gia đình thoát nghèo vào năm 2023 và thu nhập trung bình hằng năm khoảng 200 triệu đồng.

Bên cạnh việc hỗ trợ cây, con giống, các cấp chính quyền tỉnh Quảng Ngãi còn đẩy mạnh tuyên truyền nhằm xóa bỏ tư tưởng trông chờ, ỷ lại trong một bộ phận đồng bào DTTS. Nhờ đó, đồng bào DTTS đã chủ động áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi để nâng cao thu nhập, vươn lên thoát nghèo. Tỷ lệ giảm nghèo bình quân giai đoạn 2021 - 2025 ở các xã vùng đồng bào DTTS và miền núi của Quảng Ngãi đạt 4,64%/năm, vượt chỉ tiêu kế hoạch đề ra từ 3 - 4%/năm.

Tại Khánh Hòa, triển khai Chương trình MTQG 1719 đã tạo nguồn lực quan trọng trong phát triển vùng trồng dược liệu khu vực miền núi. Qua đó, mở rộng vùng trồng, tạo sinh kế bền vững và góp phần thay đổi đời sống của đồng bào DTTS và miền núi.

Ông Nguyễn Văn Lực, thôn Hạnh Trí 2, xã Ninh Sơn, tỉnh Khánh Hòa cho biết: Gia đình có 1,5 ha đất, theo định hướng, tuyên truyền của chính quyền địa phương, gia đình tôi đã chuyển đổi mô hình sản xuất từ trồng bắp, mì (sắn) sang trồng đinh lăng, thu nhập tăng gấp nhiều lần. Cây đinh lăng trồng 2 - 3 năm có thể cho thu hoạch rễ và lá, bán quanh năm. Nhờ đó, kinh tế gia đình tôi đã ổn định và còn tích lũy được vốn để đầu tư mở rộng diện tích.

Sự hỗ trợ đúng và trúng đã tạo nên dấu ấn đổi thay rõ nét ở vùng đồng bào DTTS tỉnh Quảng Ngãi cũng như tỉnh Khánh Hòa, nơi phương thức hỗ trợ đã có sự chuyển biến mạnh mẽ: chuyển từ “hỗ trợ thuần túy” sang “trao quyền” và thúc đẩy tinh thần tự chủ của người dân.

Sự kết hợp chặt chẽ giữa công tác chỉ đạo quyết liệt, phát huy nguồn vốn đầu tư và đẩy mạnh tuyên truyền, vận động đã tạo nên sự đồng thuận lớn, thúc đẩy vùng đồng bào DTTS&MN phát triển nhanh và bền vững. Kết quả này có ý nghĩa to lớn, là nền tảng quan trọng cho quá trình triển khai thực hiện Chương trình MTQG 417 trong giai đoạn 2026-2030./.