Tin tức mới nhất về: tri thức dân gian

(DTTG) - Tóm tắt: Nghiên cứu phân tích vai trò của tri thức dân gian của đồng bào Mông như một nguồn lực nội sinh trong thích ứng với biến đổi khí hậu ở vùng núi phía Bắc. Bài viết xem tri thức dân gian không chỉ là kinh nghiệm truyền thống mà còn là hệ thống tri thức thực hành được tích lũy qua nhiều thế hệ, gắn chặt với điều kiện tự nhiên và sinh kế cộng đồng. Các lĩnh vực như dự báo thời tiết, canh tác nương rẫy, quản lý tài nguyên và tổ chức đời sống được xem xét như những biểu hiện cụ thể của khả năng thích ứng. Từ đó, tri thức dân gian góp phần giảm thiểu rủi ro thiên tai, nâng cao khả năng chống chịu và duy trì sinh kế bền vững. Tuy nhiên, quá trình biến đổi xã hội đang làm suy giảm việc truyền dạy tri thức. Vì vậy, cần bảo tồn và tích hợp tri thức dân gian vào chiến lược thích ứng biến đổi khí hậu hiện nay.

(DTTG) - Tóm tắt: Người Hà Nhì ở tỉnh Lào Cai, chủ yếu thuộc nhóm Hà Nhì Đen, sinh sống tập trung tại khu vực vùng núi cao xã Bát Xát. Trong quá trình cư trú và canh tác lâu dài, cộng đồng này đã hình thành mối quan hệ gắn bó mật thiết với rừng, coi rừng vừa là không gian sinh tồn vừa là thực thể linh thiêng trong đời sống văn hóa và tín ngưỡng. Trên nền tảng kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp và hệ thống quan niệm truyền thống, người Hà Nhì đã xây dựng một hệ thống tri thức dân gian phong phú trong ứng xử với rừng, thể hiện qua các quy ước cộng đồng, luật tục, nghi lễ tín ngưỡng và tập quán canh tác nhằm khai thác hợp lý và bảo vệ tài nguyên rừng một cách bền vững. Bài viết tập trung phân tích nội dung và vai trò của các tri thức dân gian trong bảo vệ rừng của người Hà Nhì, qua đó làm rõ những giá trị văn hóa - xã hội và ý nghĩa thực tiễn của hệ tri thức này đối với công tác quản lý tài nguyên rừng và phát triển bền vững ở địa phương hiện nay.

Suốt dặm dài lịch sử tồn tại và phát triển của đồng bào các dân tộc thiểu số miền núi Tây Bắc không chỉ hình thành văn hóa truyền thống đặc sắc, mà còn có cả một hệ thống tri thức dân gian đồ sộ, vô cùng phong phú và đa dạng. Đó chính là những kiến thức, kinh nghiệm được đúc kết qua hàng nghìn năm lao động, sản xuất mang giá trị thực tiễn, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của mỗi dân tộc.