Bắc Hà khơi thông nguồn lực, mở hướng phát triển

Khơi thông nguồn lực

Năm 2026, xã Bắc Hà đặt mục tiêu giảm từ 3,5% hộ nghèo, phấn đấu đưa tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 10%. Để hiện thực hóa mục tiêu, địa phương xác định phát triển kinh tế phải bắt đầu từ những mô hình phù hợp với đất đai, khí hậu, tập quán sản xuất và nhu cầu thị trường.

Thay vì duy trì những phương thức sản xuất nhỏ lẻ, giá trị thấp, Bắc Hà đang từng bước chuyển sang các loại cây trồng, vật nuôi có tiềm năng hàng hóa. Chanh leo vàng, chuối thương phẩm, cây ăn quả; cùng với ngựa và lợn đen bản địa đang được lựa chọn để hình thành những hướng sinh kế phù hợp với từng khu vực.

Đáng chú ý là “Dự án Phát triển sản xuất cây Chanh leo vàng xã Bắc Hà” thuộc Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững năm 2025. Với diện tích 39,12ha, dự án thu hút 27 hộ nghèo, cận nghèo và hộ mới thoát nghèo tham gia. Các hộ được tổ chức thành tổ nhóm cộng đồng, cùng sản xuất và hỗ trợ nhau trong quá trình chăm sóc cây trồng.

Điểm đáng chú ý của mô hình là việc liên kết với doanh nghiệp được đặt ngay từ khâu đầu vào. Công ty TNHH Highlands Gia Lai cung cấp giống, hướng dẫn kỹ thuật và thực hiện bao tiêu sản phẩm. Theo kế hoạch, chanh leo có thể cho thu hoạch sau khoảng 6 - 8 tháng; từ năm thứ hai, năng suất dự kiến khoảng 39 tấn/ha trong chu kỳ 2 năm, lợi nhuận sau chi phí ước trên 80 triệu đồng/ha/năm.

Với tổng kinh phí hơn 4,13 tỷ đồng, dự án không chỉ hướng tới một vụ thu hoạch mà còn tạo điều kiện để các hộ từng bước làm quen với quy trình sản xuất hàng hóa, liên kết thị trường và nâng cao khả năng chủ động về sinh kế.

Cùng với chanh leo, Bắc Hà duy trì đàn lợn đen bản địa trên 1.600 con, phát triển đàn ngựa hơn 500 con và tiếp tục khuyến khích mở rộng các loại cây trồng có giá trị kinh tế. Việc đa dạng hóa mô hình giúp địa phương hạn chế sự phụ thuộc vào một sản phẩm, đồng thời tạo thêm lựa chọn cho người dân trong tổ chức sản xuất.

Mở rộng thị trường

Khi sản xuất hàng hóa được mở rộng, bài toán thị trường ngày càng trở nên quan trọng. Bắc Hà đang gắn phát triển nông nghiệp với chương trình OCOP, du lịch cộng đồng và xây dựng thương hiệu sản phẩm địa phương.

Toàn xã hiện có 16 sản phẩm OCOP đạt hạng 3 sao của 9 chủ thể. Trong năm 2026, địa phương dự kiến hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ đánh giá mới 10 sản phẩm và đánh giá lại 7 sản phẩm hết thời hạn công nhận. Đây là bước đi nhằm duy trì chất lượng, chuẩn hóa sản phẩm và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường.

Lợi thế của Bắc Hà không chỉ nằm ở sản phẩm nông nghiệp mà còn ở cảnh quan, văn hóa và sức hút du lịch. Khi đặc sản địa phương được kết nối với các điểm du lịch, cơ sở lưu trú và hoạt động trải nghiệm, giá trị sản phẩm có thể được gia tăng ngay tại nơi sản xuất. Đây cũng là hướng mở để tạo thêm việc làm và nguồn thu ngoài sản xuất nông nghiệp thuần túy.

Song hành với sản xuất và thị trường là yêu cầu hoàn thiện hạ tầng. Tuyến tỉnh lộ 153 từ Bắc Hà đến trung tâm xã Bản Liền dài gần 24km đang được sửa chữa, nâng cấp, mở rộng theo tiêu chuẩn đường cấp V miền núi, với mặt đường rộng 6,5m. Dự án đã giải ngân 192,016 tỷ đồng, đạt 87,9% kế hoạch vốn được giao.

Một tuyến đường được cải thiện không chỉ giúp việc đi lại thuận lợi hơn mà còn rút ngắn khoảng cách giữa vùng sản xuất với nơi tiêu thụ. Chi phí vận chuyển nông sản, vật tư giảm; khả năng kết nối của người dân với các dịch vụ thiết yếu cũng được nâng lên. Đây là điều kiện quan trọng để các mô hình sản xuất hàng hóa phát huy hiệu quả lâu dài.

Thời gian tới, Bắc Hà đặt mục tiêu thu nhập bình quân đầu người đạt 53 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 76%. Để đạt được những chỉ tiêu này, địa phương tiếp tục tập trung vào các mô hình có khả năng tạo việc làm, nâng thu nhập; đồng thời chú trọng đào tạo nghề, chuyển giao kỹ thuật và mở rộng thị trường.

Điểm cốt lõi trong cách làm của Bắc Hà là đưa nguồn lực đến đúng nhu cầu và gắn từng khoản đầu tư với khả năng tạo ra giá trị thực tế. Khi người dân có sinh kế phù hợp, sản phẩm có thị trường và hạ tầng được cải thiện, các Chương trình Mục tiêu quốc gia sẽ không chỉ tạo tác động trước mắt mà còn góp phần hình thành nền tảng phát triển kinh tế - xã hội bền vững cho địa phương./.