Một góc khu quần thể đền Kiếp Bạc Nằm trên địa bàn thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương cũ (nay là TP. Hải Phòng), khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của nhiều nhân vật lịch sử lớn, như: Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, Anh hùng dân tộc - Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi cùng nhiều bậc cao tăng của Phật giáo Trúc Lâm… Côn Sơn với chùa cổ, rừng thông bạt ngàn và suối trong xanh là nơi Nguyễn Trãi từng sống và sáng tác nhiều áng thơ bất hủ. Trong khi đó, Kiếp Bạc là vùng đất gắn với những chiến công hiển hách của Trần Hưng Đạo trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông.
Chính vì vậy, lễ hội mùa xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc không chỉ là hoạt động tín ngưỡng mà còn là dịp để tưởng nhớ công lao của các bậc tiền nhân. Trong những ngày lễ hội, các nghi lễ truyền thống, như: dâng hương, rước nước, tế lễ được tổ chức trang nghiêm. Bên cạnh đó là nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc, như: biểu diễn nghệ thuật truyền thống, trò chơi dân gian, thư pháp, triển lãm văn hóa… tạo nên không gian lễ hội vừa linh thiêng vừa sinh động.
Giá trị của lễ hội không chỉ nằm ở các nghi lễ mà còn ở ý nghĩa giáo dục lịch sử và truyền thống. Thông qua những hoạt động tưởng niệm và sinh hoạt văn hóa, du khách, đặc biệt là thế hệ trẻ, có cơ hội hiểu rõ hơn về lịch sử dân tộc, về tinh thần yêu nước và trí tuệ của cha ông. Đây cũng là cách để di sản văn hóa tiếp tục sống động trong đời sống đương đại.
Toàn cảnh chùa Côn SơnNhững năm gần đây, khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc ngày càng trở thành điểm đến thu hút, hấp dẫn của du lịch văn hóa tâm linh. Hàng năm, hàng vạn du khách từ khắp mọi miền đất nước về đây tham quan, vãn cảnh và tìm hiểu lịch sử. Việc tổ chức lễ hội gắn với tuyên truyền, quảng bá du lịch đã góp phần quan trọng trong việc phát huy giá trị di tích, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Rất đông du khách đến tham quan khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc vào dịp đầu xuân mớiChị Nguyễn Thị Hà (46 tuổi), du khách đến từ Hà Nội chia sẻ khi tham quan khu di tích: “Tôi đã nhiều lần đến Côn Sơn - Kiếp Bạc, nhưng mỗi lần trở lại đều có cảm giác rất đặc biệt. Không gian nơi đây vừa linh thiêng vừa thanh bình. Lễ hội mùa xuân giúp tôi hiểu thêm về lịch sử và cảm thấy rất tự hào về truyền thống của dân tộc”.
Trong khi đó, chị Trịnh Hải Yến (41 tuổi), du khách đến từ Thanh Hoá, cho biết: “Điều khiến tôi ấn tượng nhất là cách tổ chức lễ hội vừa trang nghiêm vừa gần gũi. Không chỉ dâng hương tưởng niệm các bậc tiền nhân, du khách còn được tham gia nhiều hoạt động văn hóa thú vị. Đây thực sự là điểm đến ý nghĩa cho mỗi dịp đầu năm”.
Theo đại diện Ban quản lý khu di tích, lễ hội mùa xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026 được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú nhằm vừa bảo tồn giá trị di sản vừa quảng bá hình ảnh địa phương. Công tác tổ chức lễ hội cũng chú trọng yếu tố văn minh, đảm bảo môi trường, giữ gìn cảnh quan và tạo điều kiện thuận lợi cho du khách.
Trong bối cảnh phát triển du lịch hiện nay, việc gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch bền vững là hướng đi quan trọng. Khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc không chỉ là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử quý báu mà còn là điểm nhấn văn hóa của vùng đất Chí Linh xưa. Khi các giá trị ấy được phát huy đúng cách, di sản sẽ tiếp tục lan tỏa và đóng góp tích cực cho đời sống xã hội.
Giữa không gian núi rừng Côn Sơn trầm mặc và dòng sông Kiếp Bạc hiền hòa, lễ hội mùa xuân năm 2026 đã thắp sáng thêm niềm tự hào về truyền thống lịch sử dân tộc. Mỗi bước chân du khách về với nơi đây không chỉ là hành trình du xuân, mà còn là hành trình trở về với cội nguồn văn hóa Việt Nam.
