Củng cố niềm tin, khơi dậy tinh thần tự giác và khát vọng vươn lên của người dân

Nhìn lại chặng đường đã qua, Đồng Nai khẳng định một triết lý phát triển nhất quán: không để ai bị bỏ lại phía sau, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc vững chắc làm nền tảng cho sự bứt phá.

Những con số biết nói và hành trình đầy nhân văn

Thành phố Đồng Nai – trung tâm động lực mới của vùng Đông Nam Bộ có diện tích hơn 12.737 km² và quy mô dân số gần 4,5 triệu người. Giữa sự sôi động của quá trình công nghiệp hóa, nơi đây là mái nhà chung của 37 dân tộc thiểu số (DTTS) với hơn 421.000 nhân khẩu, chiếm gần 9,4% dân số toàn thành phố. Từ người Xtiêng, Mnông, Chơ Ro, Mạ sinh sống lâu đời đến đồng bào Tày, Nùng, Mường, Hoa, Khmer, Chăm... tụ hội về lập nghiệp, mỗi dân tộc đều đem đến một sắc màu văn hóa độc đáo, bồi đắp cho sự phong phú của vùng đất Trấn Biên xưa và nay.

Song hành cùng cơ hội lớn từ hạ tầng kết nối, bài toán phát triển bền vững vùng DTTS và miền núi luôn được Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai đặt ở vị trí trọng tâm. Bà Huỳnh Thị Hằng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Đồng Nai cho biết, thành phố luôn đặt nặng tầm quan trọng của việc đưa chủ trương của Đảng thâm nhập sâu rộng vào đời sống. Theo bà, công tác dân tộc không đơn thuần là phân bổ ngân sách hay xây dựng công trình, mà cốt lõi là khơi dậy lòng tin, sự tự giác và tinh thần vươn lên thoát nghèo của chính đồng bào. Trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và Mặt trận Tổ quốc là tạo điểm tựa vững chắc để mỗi chính sách chạm đến đúng nhu cầu và khát vọng của bà con.

Xuyên suốt hơn hai thập kỷ thực hiện Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 12/3/2003 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX và Kết luận số 65-KL/TW của Bộ Chính trị về công tác dân tộc, Thành ủy Đồng Nai đã chỉ đạo cụ thể hóa các mục tiêu bằng chính sách có tính thực tiễn cao. Việc học tập, quán triệt Nghị quyết không dừng ở hội trường mà lan tỏa sâu rộng đến từng già làng, Người có uy tín và người dân tại 207 thôn vùng DTTS. Sự đồng thuận xã hội được củng cố chính là nhịp cầu bền vững nhất nối liền ý Đảng với lòng dân.

Nhìn vào số liệu của Báo cáo số 389-BC/TU, ngày 18/10/2026 của Thành ủy Đồng Nai về Tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 12/3/2003 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX và Kết luận số 65-KL/TW của Bộ Chính trị về công tác dân tộc, cho thấy những bước tiến ngoạn mục trong cải thiện chất lượng sống cho đồng bào DTTS. Đến năm 2026, toàn thành phố chỉ còn 527 hộ nghèo DTTS, đưa tỷ lệ hộ nghèo DTTS xuống mức kỷ lục 0,66% – thấp hơn rất nhiều so với mục tiêu dưới 10% của Trung ương. Tốc độ giảm nghèo bình quân đạt 1,5 - 2%/năm. Đặc biệt, chương trình “Giảm 1.000 hộ nghèo đồng bào DTTS hàng năm” giai đoạn 2019-2023 đã hỗ trợ giúp 6.598 hộ thoát nghèo, đạt 130% kế hoạch.

Sự thay đổi hiện hữu rõ nét trong từng căn nhà, từng con đường. Thực hiện Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, Đồng Nai đã xây mới và sửa chữa 1.344 căn nhà đại đoàn kết, trong đó có 195 hộ đồng bào DTTS nghèo. Tình trạng thiếu đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt dần được giải quyết dứt điểm: hơn 3.290 hộ được hỗ trợ đất ở, 2.869 hộ được hỗ trợ đất sản xuất, hơn 15.200 hộ được tiếp cận nước sinh hoạt hợp vệ sinh và 249 công trình nước tập trung được đầu tư.

Đến nay, 100% đường giao thông đến trung tâm các xã vùng DTTS đã được cứng hóa; 99,7% hộ dùng điện lưới quốc gia và 99% hộ dùng nước sạch. Nhờ dòng vốn tín dụng ưu đãi với doanh số cho vay vượt 1.800 tỷ đồng, hàng chục nghìn lượt hộ DTTS có điều kiện mua sắm nông cụ, chuyển đổi cây trồng vật nuôi, phát triển trang trại. Cây công nghiệp, cây ăn trái và các nghề truyền thống như dệt thổ cẩm, đan lát đã giúp người dân chủ động làm giàu trên chính quê hương.

Phát triển toàn diện Giáo dục, Y tế, Văn hóa và An sinh xã hội

Chính sách dân tộc của thành phố Đồng Nai còn thể hiện chiều sâu nhân văn qua sự chăm lo toàn diện về giáo dục, sức khỏe và đời sống tinh thần. Về giáo dục, thành phố hoàn thành phủ lưới trường lớp kiên cố. Mạng lưới 10 trường phổ thông dân tộc nội trú cùng hệ thống trường liên cấp vùng biên giới được đầu tư bài bản với nguồn kinh phí lớn. Tỷ lệ trẻ em 5 tuổi đến trường đạt 99,5%, tỷ lệ học sinh tiểu học và THCS đúng độ tuổi đạt lần lượt 98,9% và 98,2%. Ngoài chính sách chung, Đồng Nai còn ban hành cơ chế đặc thù hỗ trợ sinh hoạt phí, tiền vé tàu xe, quà Tết cho hàng vạn lượt học sinh, sinh viên DTTS.

Công tác y tế đạt nhiều dấu mốc quan trọng. Tỷ lệ đồng bào DTTS tham gia bảo hiểm y tế đạt trên 61%. Hệ thống y tế cơ sở củng cố với 100% trạm y tế xã có bác sĩ; tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng thể nhẹ cân giảm xuống dưới 4,9%.

Bản sắc văn hóa độc đáo của 37 dân tộc được trân trọng, giữ gìn. Bốn di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cùng các lễ hội truyền thống như Lễ hội Cồng chiêng, Lễ Sa-yang-va... được duy trì. Phát triển du lịch sinh thái – văn hóa tại Khu bảo tồn văn hóa dân tộc S'tiêng sóc Bom Bo, Vườn quốc gia Cát Tiên... vừa bảo tồn nghề truyền thống, vừa tạo sinh kế trực tiếp cho người dân. Đồng thời, 100% đồng bào DTTS được phủ sóng phát thanh và truyền hình, giúp nâng cao mức hưởng thụ thông tin, xóa bỏ hủ tục lạc hậu, tảo hôn.

Báo cáo số 389-BC/TU khẳng định thành tựu chiến lược trong việc củng cố hệ thống chính trị cơ sở và xây dựng đội ngũ cán bộ người DTTS. Toàn thành phố hiện có 2.568 cán bộ, công chức, viên chức là người DTTS. Sự hiện diện của họ tại các cơ quan nhà nước giúp chính sách ban hành sát thực tế, thấu hiểu tâm tư bà con.

Đội ngũ 484 người có uy tín và 98 già làng tiêu biểu là những “cánh tay nối dài” vững chắc. Họ là lực lượng nòng cốt tuyên truyền pháp luật, vận động nhân dân hiến đất làm đường, hòa giải cơ sở và bảo vệ an ninh trật tự vùng biên giới tiếp giáp Campuchia. Nhờ thế trận lòng dân vững chắc kết hợp thế trận quốc phòng toàn dân, tuyến biên giới dài gần 259 km luôn giữ vững ổn định, hòa bình.

Vai trò của phụ nữ DTTS được nâng cao qua chương trình “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương” và Dự án 8. Hàng chục tỷ đồng vốn vay, hàng trăm mái ấm tình thương và mô hình sinh kế đã giúp gần 6.000 hộ phụ nữ DTTS thoát nghèo, khẳng định vị thế bình đẳng trong xã hội.

Khát vọng vươn mình trong giai đoạn mới

Nhìn nhận thẳng thắn, Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai đánh giá đời sống một bộ phận bà con vùng sâu vẫn còn khó khăn; nguy cơ tái nghèo trước thiên tai hay biến động thị trường vẫn hiện hữu; hạ tầng ở một số ấp đặc biệt khó khăn chưa đồng bộ.

Đứng trước giai đoạn phát triển mới (2026-2030, tầm nhìn 2035), Đồng Nai xác định tiếp tục đổi mới công tác dân tộc theo hướng hiện đại, chuyển đổi số và phát triển xanh. Mục tiêu cốt lõi là tập trung nguồn lực phát triển hạ tầng giao thông, hạ tầng số; đẩy mạnh đào tạo nghề gắn với nhu cầu các khu công nghiệp; nhân rộng mô hình nông nghiệp công nghệ cao và chuỗi liên kết giá trị.

Thành phố tiếp tục chú trọng quy hoạch, đào tạo cán bộ trẻ, cán bộ nữ người DTTS; thực hiện đầy đủ chính sách đãi ngộ đặc thù; kiên quyết khắc phục tư tưởng trông chờ, ỷ lại.

Có thể nói, Báo cáo số 389-BC/TU không chỉ là một văn bản tổng kết giai đoạn, mà còn là lời cam kết mạnh mẽ của Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân thành phố Đồng Nai. Sự hòa quyện giữa ý Đảng và lòng dân, giữa quyết tâm chính trị của những người lãnh đạo cùng tinh thần vươn lên không ngừng của 37 dân tộc anh em, sẽ tiếp tục là động lực to lớn đưa Đồng Nai phát triển nhanh, bền vững, xứng đáng là cực tăng trưởng giàu mạnh, nhân văn của vùng Đông Nam Bộ và cả nước.