Giáo dân, doanh nhân Phạm Đăng Khuyến - Người làm sống lại nghề cói truyền thống

Khát vọng làm giàu cho quê hương

Với ông Khuyến, lao động không chỉ là phương kế sinh nhai mà còn là một cách để thực hành đức tin. Ông luôn tâm niệm rằng, người Công giáo tốt trước hết phải là một công dân có ích, biết dùng trí tuệ và đôi bàn tay để tạo ra giá trị cho cộng đồng. Sinh ra và lớn ra tại vùng đất Kim Sơn xưa, nơi được mệnh danh là thủ phủ của cây cói, ông đã chứng kiến những thăng trầm của làng nghề. Có những thời điểm, sợi cói rẻ mạt, người dân bỏ nghề đi làm thuê nơi xứ người, cánh đồng cói bị bỏ hoang hóa.

Nỗi trăn trở về một làng nghề cha ông để lại bị lãng quên đã thôi thúc ông Khuyến dấn thân vào con đường kinh doanh đầy chông gai. Ông không bắt đầu bằng những lý thuyết xa vời, mà bằng chính sự thấu hiểu sâu sắc về đặc tính của cây cói: bền bỉ, dẻo dai và mang hơi thở của đất mẹ. Ông hiểu rằng, để nghề cói sống lại, không thể mãi giữ cách làm cũ mà phải đưa vào đó luồng gió mới của sự sáng tạo và quy trình sản xuất chuyên nghiệp.

Cuộc cách mạng cho sợi cói truyền thống

Điểm đặc sắc nhất trong mô hình kinh tế của ông Phạm Đăng Khuyến chính là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa giá trị truyền thống và thị hiếu hiện đại. Ông nhận ra rằng, khách hàng quốc tế, đặc biệt là thị trường châu Âu và Nhật Bản, rất ưa chuộng các sản phẩm thân thiện với môi trường nhưng phải có tính thẩm mỹ cao. Ông bắt đầu thay đổi từ khâu thiết kế, thay vì chỉ sản xuất những chiếc chiếu đơn thuần, doanh nghiệp của ông đã cho ra đời hàng nghìn mẫu mã đa dạng từ túi xách thời trang, thảm trang trí nội thất, hộp đựng đồ tinh xảo đến những bức tranh nghệ thuật được dệt bằng cói.

Ông mạnh dạn đầu tư hệ thống sấy khô hiện đại để giải quyết bài toán ẩm mốc, kẻ thù số một của sợi cói trong khí hậu nhiệt đới. Mọi sản phẩm đều phải trải qua quy trình kiểm soát nghiêm ngặt, đảm bảo không sử dụng hóa chất độc hại, giữ trọn màu sắc tự nhiên và mùi thơm dịu nhẹ đặc trưng của cói. Nhờ đó, thương hiệu cói của người giáo dân Phạm Đăng Khuyến đã có mặt tại những thị trường khó tính nhất thế giới, mang lại doanh thu hàng tỷ đồng mỗi năm.

Trách nhiệm với cộng đồng

Một trong những dấu ấn đậm nét nhất khi nhắc đến ông Phạm Đăng Khuyến chính là vai trò của ông trong việc tạo công ăn việc làm cho bà con giáo dân và người dân địa phương. Tại  Công ty TNHH Xuất khẩu và Đầu tư Thành Hóa của ông, hàng trăm lao động thường xuyên và hàng nghìn lao động thời vụ đã có thu nhập ổn định. Ông luôn ưu tiên giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn, những người khuyết tật nhưng vẫn còn khả năng lao động. Với ông, tạo ra một công việc cho họ là giúp họ có thu nhập, có sự tự tin trong cuộc sống. Đây chính là cách ông hiện thực hóa tinh thần bác ái của người Ki-tô hữu: “Yêu thương không chỉ bằng lời nói, mà bằng hành động và trong sự thật”.

Hơn thế nữa, ông Khuyến còn đi đầu trong các hoạt động khuyến học và xây dựng cơ sở hạ tầng tại giáo xứ. Những con đường bê tông sạch đẹp, những lớp học tình thương hay quỹ hỗ trợ người nghèo đều mang đậm dấu ấn đóng góp của người doanh nhân giáo dân Phạm Đăng Khuyến. Không phô trương, không hình thức, sự tử tế của ông thấm đẫm trong từng cử chỉ, trong cách ông đối đãi với công nhân và bà con lối xóm.

Giữ gìn nghề cho mai sau

Nhìn lại hành trình của ông Phạm Đăng Khuyến không chỉ là câu chuyện về một người làm kinh tế giỏi. Việc ông khôi phục nghề cói đã giúp giữ chân những người trẻ ở lại quê hương, khiến họ thêm tự hào về bản sắc của mảnh đất quê. Ông thường xuyên tổ chức các buổi đào tạo, truyền dạy kỹ thuật đan lát cho thế hệ trẻ, vì cái hồn của sản phẩm vẫn nằm ở đôi tay khéo léo và sự kiên nhẫn của con người. Những sợi cói dài, mảnh, qua bàn tay của những người thợ được ông đào tạo, đan quyện vào nhau như sự gắn kết bền chặt giữa đạo và đời, giữa cá nhân và cộng đồng.

Ông Phạm Đăng Khuyến không chỉ dệt nên những chiếc chiếu, những chiếc túi, mà ông đang dệt nên một bài ca đẹp về tình yêu quê hương và lòng mến Chúa yêu người. Ông là tấm gương sáng của sự thành công thực sự chỉ đến khi biết cho đi và biết giữ gìn những giá trị cội nguồn./.