Tranh Đông Hồ là di sản văn hóa dân gian quý báu, lưu giữ hồn quê Việt NamTranh dân gian Đông Hồ là sản phẩm của xã hội nông nghiệp cổ truyền, gắn liền với phong tục, tập quán, sinh hoạt, nếp nghĩ, phù hợp với tâm lý cũng như phần nào thỏa mãn nhu cầu thị hiếu thẩm mỹ của người nông dân. Những bức tranh Đông Hồ khắc họa tài tình ước mơ của người lao động về một gia đình ấm no, thuận hoà, hạnh phúc, một xã hội công bằng, tốt đẹp.
Bức tranh quê hương được miêu tả bởi tranh Đông Hồ là di sản văn hóa dân gian quý báu, lưu giữ "hồn quê" Việt Nam qua từng nét vẽ mộc mạc, màu sắc tự nhiên và chủ đề gần gũi. Với các chất liệu như giấy điệp, màu tự nhiên, tranh khắc họa cảnh sinh hoạt, chúc tụng và truyện cổ, thể hiện ước mơ về cuộc sống an hòa, ấm no.
Nhiều bức tranh dân gian Đông Hồ mang ý nghĩa cầu may mắn, ấm no và hạnh phúc trong mỗi dịp Tết, phản ánh cuộc sống mộc mạc và triết lý nhân sinh của người Việt. Với màu sắc tự nhiên và nội dung giáo dục đạo đức, các bức tranh vẽ về chủ đề gà, lợn, vinh hoa - phú quý còn mang ý nghĩa phong thủy tốt lành cho gia đình.
Hồn quê trong nét vẽ tranh Đông Hồ phản ánh sinh động cuộc sống mộc mạc, khát vọng về gia đình hạnh phúc, thịnh vượng, ấm no và triết lý nhân sinh quan của người dân lao động. Tranh Đông Hồ còn là tập hợp các giá trị tinh thần, tình cảm mộc mạc và ký ức tuổi thơ sâu sắc gắn liền với hình ảnh quen thuộc của làng quê Việt Nam, như: lũy tre, dòng sông, con đê, hay tình làng nghĩa xóm, là nơi neo đậu tâm hồn, giúp con người tìm về nguồn cội, nuôi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước.
Tranh Đông Hồ ngày nay không chỉ là sản phẩm mỹ thuật dân gian mà còn là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và đang được bảo vệ khẩn cấp, là nguồn cảm hứng cho nghệ thuật đương đại. Dưới góc nhìn đánh giá của các chuyên gia cao cấp và nghệ nhân, tranh Đông Hồ là đỉnh cao của văn hóa dân gian Việt Nam. Tranh được trân trọng vì tạo hình mộc mạc, màu sắc tự nhiên (từ lá cây, đá, vỏ sò) và chứa đựng sâu sắc hồn cốt, ước vọng về cuộc sống ấm no, hạnh phúc của người Việt xưa và nay.
Từ một dòng tranh dân gian truyền thống, trong đời sống hôm nay, tranh Đông Hồ đã trở thành sản phẩm kinh tế cao cấp, quà tặng ngoại giao và đồ trang trí nội thất sang trọng. Giá trị kinh tế tăng lên nhờ sự chuyên nghiệp hóa sản xuất (có đăng ký kinh doanh, xuất hóa đơn) và việc được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đã góp phần thu hút du khách và thúc đẩy xuất khẩu sản phẩm nổi tiếng này.