Làng du lịch cộng đồng Kon K’Tu

Nhiều năm trước, đời sống của bà con ở Kon K’Tu còn gặp nhiều khó khăn. Từ khi tỉnh Kon Tum (cũ) phê duyệt và triển khai mô hình Làng du lịch cộng đồng vào năm 2020, một “bước nhảy vọt” lớn đã được tạo ra trong việc phát triển kinh tế hộ gia đình, đồng thời bảo tồn được bản sắc văn hóa độc đáo.

Kon K’Tu có nhiều lợi thế về điều kiện tự nhiên với địa hình đa dạng, có sông, ghềnh thác, các bãi cát trải dài dọc theo bờ sông bao bọc quanh làng, một số bãi phù sa màu mỡ được bồi đắp qua các năm, rừng được tái sinh ngày một thêm phát triển và đây là điều kiện thuận lợi để các hoạt động du lịch trải nghiệm, khám phá, camping và treeking…

Ngày nay, du khách khi đặt chân đến Kon K’Tu ngay lập tức cảm nhận được sự khác biệt của ngôi làng. Làng vẫn giữ được nét kiến trúc nguyên bản, với tỷ lệ nhà sàn truyền thống chiếm trên 50%. Trung tâm của làng là nhà Rông sừng sững, được làm từ gỗ, tre và lá. Bao quanh nhà Rông là những ngôi nhà sàn truyền thống, tạo nên một không gian cổ tích, nơi thời gian dường như ngừng trôi. Việc lưu giữ và bảo tồn những ngôi nhà sàn cổ xưa này là yếu tố cốt lõi níu chân du khách. Mô hình du lịch cộng đồng tại Kon K’Tu được xây dựng dựa trên nguyên tắc “Hòa nhập nhưng không hòa tan”, tập trung vào các hoạt động trải nghiệm văn hóa chân thực, do chính người dân địa phương thực hiện và cung cấp, cụ thể:

Trải nghiệm lưu trú (homestay): Nhiều hộ dân đã mạnh dạn đầu tư nâng cấp nhà cửa, xây dựng nhà sàn mới để làm phòng nghỉ, cho phép du khách lưu trú và sống cùng người Ba Na. Qua đó, du khách được hiểu rõ hơn về tập tục, sự mộc mạc và nếp sống sinh hoạt hằng ngày của cộng đồng.

Không gian văn hóa cồng chiêng và múa xoang: Du khách được đắm chìm trong không gian văn hóa cồng chiêng, thưởng thức điệu múa xoang truyền thống của người Ba Na. Đây là hoạt động văn hóa độc đáo mang lại trải nghiệm cảm xúc sâu sắc và mê hoặc.

Trải nghiệm nghề thủ công truyền thống: Phụ nữ Ba Na ở Kon K’Tu miệt mài với nghề dệt. Du khách có thể tham gia các workshop dệt thổ cẩm và đan lát, hiểu về quy trình làm ra những tấm vải mang hoa văn kể chuyện về đời sống của buôn làng.

Du lịch sông Đăk Bla: Vị trí độc đáo bên dòng Đăk Bla thơ mộng cho phép làng phát triển thêm hoạt động thể thao gắn liền với thiên nhiên như chèo SUP hoặc chèo thuyền độc mộc.

Từ khi triển khai mô hình du lịch cộng đồng vào giữa năm 2020, nhiều hộ dân đã đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, tổ chức các tour du lịch trọn gói bao gồm cồng chiêng, ẩm thực (cơm lam, rượu cần) và tham quan các nghề thủ công. Làng Kon K’Tu đã được UBND tỉnh Kon Tum (cũ) công nhận là Làng du lịch cộng đồng vào năm 2020. Sự phát triển này không làm mai một đi nền văn hóa lâu đời, mà trái lại, nhịp sống vốn có của đồng bào vẫn được lưu giữ; người dân vẫn gùi đồ lên nương rẫy, phụ nữ dệt thổ cẩm và hoàng hôn vẫn chứng kiến những chiếc thuyền độc mộc lướt nhẹ trên sông Đăk Bla. Thậm chí, làng còn đẩy mạnh ứng dụng mạng xã hội để quảng bá, giới thiệu văn hóa và thu hút du khách, cho thấy sự chủ động “làm chủ” du lịch của cộng đồng.

Bước chuyển mình của Làng du lịch cộng đồng Kon K’Tu là một minh chứng sống động cho thấy du lịch bền vững không chỉ là phát triển kinh tế mà còn là con đường hiệu quả nhất để tôn vinh và bảo tồn bản sắc văn hóa của dân tộc Ba Na./.