Analytic
Thứ hai, ngày 02/01/2026

Lũng Trăng - Điểm hẹn văn hóa Mường

Thương Lê - 19:37, 15/11/2026

(DTTG) - Không gian sinh thái và sáng tạo văn hóa Mường Lũng Trăng thuộc xã Yên Xuân (Hà Nội) là điểm đến giàu bản sắc, nơi những giá trị di sản truyền thống của đồng bào Mường được giới thiệu, trải nghiệm và lan tỏa bằng nhiều hình thức sáng tạo. Không chỉ góp phần gìn giữ ký ức văn hóa cộng đồng, nơi đây còn mở ra hướng kết nối di sản với đời sống đương đại và phát triển du lịch bền vững.

Không gian văn hóa của Lũng Trăng kết hợp bảo tồn văn hóa với phát triển sinh kế cho người Mường
Không gian văn hóa của Lũng Trăng kết hợp bảo tồn văn hóa với phát triển sinh kế cho người Mường

Đánh thức giá trị văn hóa xứ Mường

Tại thôn Yên Bình 1, xã Yên Xuân, Lũng Trăng hiện lên như một điểm hẹn văn hóa mang đậm dấu ấn xứ Mường. Trên diện tích khoảng 4ha, cảnh quan thiên nhiên hòa quyện với những không gian trưng bày, trải nghiệm, tạo điều kiện để du khách tìm hiểu đời sống văn hóa, phong tục và tập quán của cộng đồng người Mường.

Ngày 8/11/2026, Lũng Trăng chính thức ra mắt Không gian sinh thái và sáng tạo văn hóa Mường, với nhiều hoạt động giới thiệu di sản đặc sắc. Điểm nhấn là chương trình trưng bày “Chuyện kể xứ Mường”, đưa công chúng đến gần hơn với không gian văn hóa được hình thành, gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Trong kho tàng văn hóa Mường, Mo Mường là một di sản đặc biệt, phản ánh thế giới quan, nhân sinh quan và những quan niệm về vũ trụ, con người của cộng đồng. Thông qua những cuộc gặp gỡ, giao lưu với nghệ nhân Mo Mường, du khách có cơ hội tìm hiểu các câu chuyện, nghi lễ và tri thức dân gian gắn với đời sống tinh thần của đồng bào. Đặc biệt, sử thi “Đẻ đất - Đẻ nước” được giới thiệu như một di sản văn học dân gian tiêu biểu, lưu giữ những quan niệm của người Mường về sự hình thành trời đất, con người và cộng đồng.

Diễu hành chiêng Mường tại Không gian sinh thái và sáng tạo văn hóa Mường Lũng Trăng, kết hợp các hoạt động trải nghiệm phong tục, tập quán và sinh hoạt văn hóa truyền thống, giúp du khách trực tiếp hòa mình vào không khí lễ hội, cảm nhận những nét đặc sắc trong đời sống tinh thần và bản sắc văn hóa của đồng bào Mường
Diễu hành chiêng Mường tại Không gian sinh thái và sáng tạo văn hóa Mường Lũng Trăng, kết hợp các hoạt động trải nghiệm phong tục, tập quán và sinh hoạt văn hóa truyền thống, giúp du khách trực tiếp hòa mình vào không khí lễ hội, cảm nhận những nét đặc sắc trong đời sống tinh thần và bản sắc văn hóa của đồng bào Mường

Bên cạnh Mo Mường và sử thi “Đẻ đất - Đẻ nước”, lịch Đoi, tiếng chiêng, hoa văn cổ, trang phục và các phong tục truyền thống cũng được lựa chọn để giới thiệu. Mỗi di sản mang một câu chuyện riêng, góp phần phản ánh chiều sâu văn hóa và bản sắc của người Mường. Nếu lịch Đoi thể hiện tri thức dân gian trong việc quan sát tự nhiên, tính toán thời gian và mùa vụ thì chiêng Mường lại gắn bó mật thiết với sinh hoạt cộng đồng, lễ hội và đời sống tâm linh.

Không gian văn hóa tại Lũng Trăng càng thêm sinh động qua các hoạt động diễu hành chiêng Mường, trò chơi dân gian, trải nghiệm trang phục truyền thống và chương trình âm nhạc “Âm vang xứ Mường”. Những thanh âm của chiêng, sắc màu trang phục và không khí giao lưu cộng đồng giúp du khách cảm nhận rõ hơn nét đẹp trong đời sống văn hóa của đồng bào.

Đặc biệt, hoạt động trải chiếu trông trăng, thưởng thức ẩm thực Mường tạo nên không gian gặp gỡ gần gũi, ấm áp. Qua những món ăn truyền thống, phong tục tiếp đãi khách và cách sinh hoạt cộng đồng, du khách có thêm cơ hội khám phá nét văn hóa ứng xử mộc mạc, chân tình, trọng tình nghĩa của người Mường.

Trình diễn di sản chiêng Mường tại Không gian sinh thái và sáng tạo văn hóa Mường Lũng Trăng, góp phần giới thiệu những thanh âm truyền thống gắn bó với đời sống tinh thần, sinh hoạt cộng đồng và các nghi lễ của đồng bào Mường, đồng thời lan tỏa giá trị di sản đến du khách và thế hệ trẻ
Trình diễn di sản chiêng Mường tại Không gian sinh thái và sáng tạo văn hóa Mường Lũng Trăng

Để di sản sống trong đời sống đương đại

Đứng sau ý tưởng xây dựng Lũng Trăng là chị Thân Thị Xuân. Từ tình yêu thiên nhiên, sự gắn bó với con người và vùng đất Mường Yên Xuân, chị Xuân dần nhận ra những giá trị văn hóa quý báu đang được các thế hệ người dân lưu giữ. Những câu chuyện về sử thi “Đẻ đất - Đẻ nước”, lịch Đoi, tiếng chiêng, hoa văn cổ và phong tục truyền thống đã thôi thúc chị xây dựng một không gian kết nối thiên nhiên, nghệ thuật với văn hóa địa phương.

Theo chị Thân Thị Xuân, bảo tồn văn hóa không chỉ dừng lại ở việc lưu giữ hiện vật hay tái hiện phong tục xưa, mà quan trọng hơn là tạo điều kiện để di sản tiếp tục được thực hành, trao truyền và có sức sống trong xã hội hôm nay.

Chị Thân Thị Xuân, người sáng lập Không gian văn hóa Lũng Trăng
Chị Thân Thị Xuân, người sáng lập Không gian văn hóa Lũng Trăng

Từ quan niệm đó, Lũng Trăng lựa chọn cách tiếp cận di sản thông qua các hoạt động sáng tạo đương đại. Những chất liệu văn hóa truyền thống được chuyển tải bằng hội họa, nghệ thuật sắp đặt, trưng bày trực quan và các hình thức trải nghiệm. Lịch Đoi có thể trở thành chất liệu nghệ thuật giúp thế hệ trẻ tìm hiểu tri thức của cha ông; hoa văn cổ được khai thác trong thiết kế sáng tạo; tiếng chiêng Mường vang lên trong không gian giao lưu nghệ thuật. Qua đó, di sản không chỉ được giới thiệu mà còn trở thành nguồn cảm hứng cho những sáng tạo mới.

Một điểm đáng chú ý là mô hình coi trọng vai trò của cộng đồng trong quá trình kiến tạo và vận hành không gian văn hóa. Nghệ nhân, người am hiểu phong tục và người dân địa phương chính là những chủ thể nắm giữ, thực hành và trao truyền di sản. Trong hơn một năm xây dựng Lũng Trăng, hơn 20 người dân địa phương đã tham gia chăm sóc, cải tạo cảnh quan, góp sức tạo nên diện mạo của không gian hôm nay.

Không dừng lại ở hoạt động giới thiệu văn hóa, Lũng Trăng còn hướng tới kết hợp bảo tồn di sản với phát triển sinh kế. Những sản phẩm từ nông nghiệp địa phương, trà lá, ẩm thực, nghề thủ công và ý tưởng khôi phục nghề dệt thổ cẩm của người Mường được định hướng trở thành các sản phẩm phục vụ du khách. Qua đó, những giá trị văn hóa và tri thức bản địa có thêm cơ hội được phát huy, đồng thời tạo thêm nguồn thu nhập cho người dân.

Ẩm thực truyền thống của người Mường được giới thiệu tại Lũng Trăng, mang đến cho du khách cơ hội thưởng thức những món ăn dân dã, đậm hương vị núi rừng và khám phá nét văn hóa ẩm thực đặc trưng trong đời sống sinh hoạt của đồng bào
Ẩm thực truyền thống của người Mường được giới thiệu tại Lũng Trăng, mang đến cho du khách cơ hội thưởng thức những món ăn dân dã, đậm hương vị núi rừng và khám phá nét văn hóa ẩm thực đặc trưng trong đời sống sinh hoạt của đồng bào

Sự ra đời của Lũng Trăng cũng góp phần mở rộng mạng lưới Không gian Văn hóa Sáng tạo Hà Nội. Dịp ra mắt, Lũng Trăng cùng 45 cơ sở khác được trao quyết định công nhận Không gian Văn hóa Sáng tạo Hà Nội năm 2026.

Với những giá trị văn hóa Mường được giới thiệu và phát huy bằng cách làm mới, Lũng Trăng không đơn thuần là một điểm đến sinh thái mà còn là nơi kết nối di sản với cộng đồng và công chúng. Từ những câu chuyện Mo Mường, sử thi “Đẻ đất - Đẻ nước” đến tiếng chiêng, lịch Đoi và phong tục truyền thống, không gian này góp phần đánh thức niềm tự hào về bản sắc dân tộc, khơi dậy ý thức gìn giữ di sản trong các thế hệ. Đây cũng là hướng đi thiết thực để văn hóa Mường tiếp tục được trao truyền, lan tỏa và trở thành nguồn lực cho phát triển du lịch bền vững./.