Analytic
Thứ hai, ngày 02/01/2026

Nghề cây cảnh dòng họ Bùi

Bùi Quang Vi - Trần Quốc Hoàn - 11:19, 06/02/2026

Ninh Bình – vùng đất không chỉ nổi tiếng với cảnh sắc thiên nhiên kỳ vĩ mà còn là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống, trong đó nghề sinh vật cảnh, đặc biệt là cây cảnh, đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của người dân nơi đây. Nổi bật trong số những gia đình làm nghề này là dòng họ Bùi, với truyền thống lâu đời và những tác phẩm sinh vật cảnh đầy tính nghệ thuật, vừa giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương, vừa sáng tạo những giá trị mới. Nghệ nhân sinh vật cảnh dòng họ Bùi không chỉ tạo ra những tác phẩm nghệ thuật cây cảnh tuyệt mỹ, mà còn là những nghệ sĩ cảm hứng sáng tạo cho cả cộng đồng.

Nghề cây cảnh dòng họ Bùi

Ông Bùi Quang Vi - Nghệ nhân sinh vật cảnh Việt Nam bên cây cảnh cổ thụ có tuổi đời hàng trăm năm tuổi
Ông Bùi Quang Vi - Nghệ nhân sinh vật cảnh Việt Nam bên cây cảnh cổ thụ có tuổi đời hàng trăm năm tuổi


Câu chuyện về nghề sinh vật cảnh của dòng họ Bùi bắt đầu từ những ngày đầu thế kỷ 20, khi tổ tiên của các nghệ nhân dòng họ Bùi, là người đầu tiên làm quen với nghề trồng và tạo dáng cây cảnh. Ban đầu, nghề cây cảnh chỉ là những công việc tay chân của những người nông dân, như việc trồng cây cảnh trong vườn, làm cây cảnh trang trí cho gia đình. Tuy nhiên, nhờ sự khéo léo và tình yêu với cây cối, nghề cây cảnh dần được nâng lên thành một nghệ thuật và dòng họ Bùi đã trở thành một trong những gia đình nổi tiếng trong lĩnh vực này ở Ninh Bình.

Đặc biệt, dòng Họ Bùi ở xã Lai Thành (tỉnh Ninh Bình) - gia đình truyền thống nhiều đời làm nghề sinh vật cảnh, tiêu biểu gia đình ông Bùi Đình Hài đã có ba đời là nghệ nhân cấp tỉnh và cấp quốc gia.

Một trong người con trai theo nghề là ông Bùi Quang Vi - nghệ nhân sinh vật cảnh cấp quốc gia, bằng tâm huyết, đam mê, hiểu biết sâu rộng về cây sinh vật cảnh nên ông đã gặt hái nhiều thành công. Bên cạnh đó, ông Vi còn tham gia công tác an sinh xã hội không những ở địa phương mà còn ở nhiều tỉnh khác nhau và với dòng máu chảy sẵn trong người đến nay nhiều cháu nội đến nay vẫn tiếp tục nối nghề của ông Hài.

Theo nghệ nhân Bùi Quang Vi, thế hệ thứ ba của dòng họ Bùi, nghề sinh vật cảnh đã được truyền từ đời này sang đời khác. “Ông nội tôi là người đầu tiên có sự sáng tạo trong việc tạo dáng cây cảnh. Thời ấy, cây cảnh chỉ đơn giản là những cây trong vườn, nhưng ông đã bắt đầu tạo hình cho chúng. Đến thế hệ chúng tôi, nghề đã trở thành một nghệ thuật”, ông Vi chia sẻ.

Đến nay, vườn cây cảnh của nghệ nhân Bùi Quang Vi đa dạng nhiều loại cây, gồm 4 thế cổ xưa như: dáng long, dáng trực, dáng huyền, dáng hoành. Bên cạnh đó, còn nhiều cây bonsai do chính bàn tay khéo léo của nghệ nhân này tạo nên.

Nghề cây cảnh dòng họ Bùi 1

Không ngừng sáng tạo

Điểm đặc biệt của nghệ nhân sinh vật cảnh dòng họ Bùi chính là sự kết hợp giữa kỹ thuật chăm sóc cây và nghệ thuật tạo dáng. Mỗi cây cảnh của họ không chỉ đơn giản là những cây bonsai đẹp mà là những tác phẩm nghệ thuật, mỗi cây đều mang một dấu ấn riêng biệt. Để tạo ra một cây cảnh hoàn hảo, các nghệ nhân của dòng họ Bùi phải trải qua một quá trình dài và vô cùng tỉ mỉ.

Theo nghệ nhân Bùi Đình Hài (PV, năm nay 95 tuổi), việc tạo dáng cây cảnh đòi hỏi sự kiên nhẫn vô cùng. “Một cây bonsai có thể mất từ 3 đến 5 năm để hoàn thiện. Chúng tôi phải chăm sóc từng nhánh cây, uốn nắn sao cho đạt được thế đẹp nhất mà không làm hại đến sự phát triển tự nhiên của cây”, ông Hài chia sẻ. Mỗi cây cảnh không chỉ cần đẹp mà còn phải có linh hồn, phản ánh cái tâm của người tạo ra nó. Những cây tùng, si, hay bạch đàn được dòng họ Bùi chăm sóc, uốn nắn với những thế cây độc đáo, mang ý nghĩa sâu sắc về sức mạnh, sự kiên cường hay sự mềm mại, uyển chuyển của thiên nhiên.

Trồng cây xanh trong nhà mang lại tính thẩm mỹ cao cho ngôi nhà, cây xanh còn mang ý nghĩa rất lớn về mặt phong thủy. Trong phong thủy, cây xanh có thể hóa giải được những bất lợi trong nhà. Chính vì vậy, cây xanh nếu được chọn lựa kỹ càng hợp với phong thủy của gia chủ và đặt đúng vị trí trong nhà sẽ giúp loại bỏ những điều xấu cho ngôi nhà, góp phần đem lại tài vận và may mắn cho gia chủ, ông Hài chia sẻ thêm./.