Người giữ lửa những lò gốm cổ

Làng Bàu Trúc, tỉnh Ninh Thuận cũ, nay là tỉnh Khánh Hòa có 94% cư dân là đồng bào Chăm. Bà con hiện đang sống quây quần, cùng sản xuất nông nghiệp, buôn bán nhỏ và làm nghề gốm truyền thống. Đã có lúc, nghề cổ ông cha để lại từng bị chùng xuống do thị hiếu người tiêu dùng thay đổi, song chính khi đó, bản lĩnh, trí tuệ của người nắm giữ cương vị Trưởng ban quản lý du lịch cộng đồng làng nghề lại được thể hiện. Ông Quyết đứng lên vận động bà con khôi phục các hoa văn cổ, sáng tạo thêm mẫu mã mới, kết nối nghệ nhân, doanh nghiệp, khách du lịch giúp những lò gốm Bàu Trúc đỏ lửa trở lại. Nhờ sự dẫn dắt của ông, hiện nay, mỗi năm, làng sản xuất hơn 12 nghìn sản phẩm, tạo việc làm cho hơn 400 lao động, với thu nhập ổn định từ 4,5- 5 triệu đồng/tháng, góp phần nâng cao thu nhập, mức sống cho bà con.

Năm 2017, khi làng Bàu Trúc được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia và ngày 29/11/2022, nghệ thuật làm gốm truyền thống của người Chăm được UNESCO ghi vào danh mục di sản cần bảo vệ khẩn cấp, ông Quyết lăn lộn cùng 40 thành viên trong làng tích cực quảng bá, giới thiệu với du khách trong và ngoài nước về nghệ thuật truyền thống “làm bằng tay, không bàn xoay”, về kỹ thuật nung gốm lộ thiên; Hướng dẫn du khách trải nghiệm, thưởng thức những lời ca, điệu múa, ẩm thực dân gian của người Chăm. Những nỗ lực bền bỉ đó đã đưa danh tiếng “làng gốm cổ xưa nhất ở khu vực Đông Nam Á còn tồn tại đến ngày nay” ngày càng vang xa, trở thành làng nghề nổi tiếng trong và ngoài nước.

Yêu tha thiết Văn hóa dân tộc, ông Đàng Chí Quyết ra sức giữ gìn và truyền lửa bản sắc Văn hóa Chăm. Dưới sự vận động của ông, các nghệ nhân đã thành lập Câu lạc bộ phụ nữ làm gốm, mở lớp dạy trống Ghi Năng, hát ngâm Ariya thu hút hàng chục học viên trẻ. Ông khuyến khích thanh niên học đàn Kanhi, kèn Saranai, trống Paranưng để những âm thanh của Tổ tiên lại ngân lên trong đêm hội Ka-tê rộn ràng. Nhà sinh hoạt cộng đồng Chăm Bàu Trúc giờ đây không chỉ là nơi tổ chức sự kiện mà còn là “ngôi trường văn hóa” để trẻ em tìm hiểu tiếng mẹ đẻ, đọc sử thi, xem múa cổ truyền, thưởng thức món ăn dân tộc và trải nghiệm nặn gốm bằng tay… thiết thực gắn bảo tồn, gìn giữ di sản với phát triển kinh tế du lịch.

Trong vai trò Trưởng khu phố, ông Quyết là “cầu nối” giữa chính quyền với nhân dân, luôn đi đầu trong mọi phong trào. Tại HTX Nông nghiệp Bàu Trúc, ông được bầu chọn làm Trưởng ban kiểm soát. Ông luôn song hành cùng Hội đồng quản trị và bà con nông dân xây dựng HTX không ngừng phát triển. Ông vận động bà con áp dụng khoa học kỹ thuật vào trồng trọt, nuôi dê, cừu; Mở lớp tập huấn cho hơn 300 nông dân; Hướng dẫn xây dựng mô hình “cánh đồng mẫu lớn” để tăng năng suất, giảm chi phí.

Không chỉ chú trọng kinh tế, ông còn chăm lo phát triển giáo dục và an sinh xã hội. Hằng năm, ông cùng các dòng họ khuyến học gây quỹ giúp học sinh nghèo, tổ chức đêm văn nghệ mừng lễ hội Ka-tê để gây quỹ học bổng, giúp duy trì tỷ lệ học sinh đi học. Tỷ lệ học sinh ra trường, hết cấp và tốt nghiệp ngày càng tăng. Ông vận động dân góp hàng trăm triệu đồng xây tường rào nghĩa trang, mái vòm và tường rào đền Pô klong Chanh - “Ông tổ truyền dạy nghề làm gốm cho dân làng Bàu Trúc”, hệ thống đèn chiếu sáng, trồng cây xanh, chấm dứt tình trạng nuôi heo thả rông trong khu dân cư…

Ông cũng là người có nhiều đóng góp trong việc nâng cao nhận thức của nhân dân về chấp hành Luật Nghĩa vụ quân sự. “Đi từng ngõ, gõ từng nhà”, thông qua các sự kiện đám cưới, đám hỏi, nơi tập trung đông người, ông tuyên truyền để những năm gần đây, tỷ lệ thanh niên ở địa phương trong độ tuổi tham gia khám sức khỏe lên đường nhập ngũ đạt 100% chỉ tiêu trên giao.

Bền bỉ cống hiến cho làng, ông Đàng Chí Quyết đã nhiều lần được các cấp, các ngành khen thưởng là người có uy tín tiêu biểu trong đồng bào dân tộc thiểu số. Ông từng vinh dự là đại biểu dự Hội nghị biểu dương, tôn vinh điển hình tiên tiến là người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số toàn quốc năm 2023 do Ủy ban Dân tộc phối hợp với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức. Giữa cuộc sống hiện đại, ông Đàng Chí Quyết đang thầm lặng giữ cho ngọn lửa văn hóa Chăm luôn tỏa sáng trên quê hương Bàu Trúc./.