Nhà nguyện giáo họ Tùng Sơn - Vẻ đẹp cổ kính, nhuốm màu thời gian

Nhà nguyện giáo họ Tùng Sơn, còn gọi là Nhà thờ cổ Tùng Sơn, được xây dựng từ trước năm 1904 theo phong cách kiến trúc Pháp. Trải qua hơn 120 năm tồn tại, ngôi nhà thờ vẫn gần như giữ nguyên vẹn vẻ đẹp cổ kính ban đầu, điều hiếm thấy giữa dòng chảy đô thị hóa nhanh chóng. Không chỉ là một công trình tôn giáo, nơi đây còn là chứng nhân lịch sử, ghi dấu hành trình hình thành và phát triển của một cộng đồng tín hữu nơi vùng ven thành phố Đà Nẵng.

Để đến được Nhà nguyện giáo họ Tùng Sơn, du khách thường đi theo tuyến đường Hoàng Văn Thái hướng về khu du lịch Bà Nà - Suối Mơ, rẽ phải tại ngã tư dẫn về hầm Hải Vân, rồi tiếp tục thêm khoảng 6km qua con đường nhỏ uốn lượn. Hành trình ấy như một cuộc “trở về quá khứ”, khi càng tiến gần, không gian hiện đại dần nhường chỗ cho sự yên bình của làng quê, để rồi hiện ra trước mắt là một công trình cổ kính giữa khuôn viên xanh mát rộng hơn 15.000m².

Ấn tượng đầu tiên khi đặt chân đến đây chính là hệ thống cổng vào với ba cánh cổng lớn hình vòm chóp nhọn, đặc trưng của kiến trúc Gothic phương Tây. Ngay phía trên là tháp chuông, vươn cao như một biểu tượng của đức tin, của sự kết nối giữa con người với trời cao. Từng đường nét, chi tiết trên cổng đều mang vẻ đẹp tinh tế, dù đã nhuốm màu thời gian nhưng vẫn giữ được sự uy nghi, trang trọng…

Bước vào bên trong, không gian giáo đường mở ra với sự hài hòa giữa ánh sáng và kiến trúc. Gian cung Thánh được nâng đỡ bởi hệ thống 14 cột gỗ lớn, tạo nên cảm giác vững chãi và linh thiêng. 17 cửa sổ rộng đón ánh sáng tự nhiên, khiến không gian bên trong luôn tràn ngập ánh sáng dịu nhẹ, mang lại cảm giác thanh tịnh cho người đến hành lễ.

Điểm đặc biệt của Nhà nguyện giáo họ Tùng Sơn không chỉ nằm ở hình thức kiến trúc mà còn ở chất liệu xây dựng. Theo linh mục Augustino Trần Như Huynh, nhà thờ được xây dựng bằng đá, kết hợp với vôi bột, nhựa cây bời lời và dây tơ hồng giã nhỏ để tạo thành chất kết dính. Đây là phương pháp xây dựng truyền thống, vừa bền vững vừa mang tính bản địa, thể hiện sự sáng tạo của con người trong điều kiện kỹ thuật còn hạn chế…

Trải qua nhiều lần trùng tu, Nhà nguyện giáo họ Tùng Sơn vẫn giữ được gần như nguyên vẹn những giá trị ban đầu. Từ mái vòm, họa tiết hoa hồng đến những đồ dùng phục vụ nghi lễ, tất cả đều được gìn giữ cẩn trọng. Những vật dụng thờ tự xưa, từ bàn thờ, tượng thánh đến các vật phẩm phụng vụ, không chỉ có giá trị tôn giáo mà còn là những hiện vật quý giá, phản ánh đời sống tinh thần của cộng đồng tín hữu qua nhiều thế hệ.

Không gian Nhà nguyện giáo họ Tùng Sơn không chỉ mang vẻ đẹp kiến trúc mà còn chứa đựng chiều sâu văn hóa. Đây là nơi diễn ra các nghi lễ tôn giáo, là điểm kết nối cộng đồng, nơi các thế hệ người dân cùng nhau giữ gìn đức tin và truyền thống. Trong những ngày lễ lớn, tiếng chuông nhà thờ vang lên giữa không gian núi rừng yên tĩnh, tạo nên một bầu không khí thiêng liêng, ấm áp.

Chính sự kết hợp giữa yếu tố kiến trúc, lịch sử và đời sống tâm linh đã khiến Nhà nguyện giáo họ Tùng Sơn trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách. Nhiều người tìm đến đây không chỉ để tham quan, chụp ảnh mà còn để tìm kiếm sự bình yên, để tạm rời xa nhịp sống ồn ào của đô thị.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, khi tốc độ phát triển đô thị ngày càng nhanh, việc bảo tồn những công trình như Nhà nguyện giáo họ Tùng Sơn đặt ra nhiều thách thức. Không chỉ là giữ gìn kiến trúc, mà còn là bảo tồn không gian văn hóa, giữ cho nơi đây không bị “biến dạng” bởi những tác động bên ngoài.

Việc bảo tồn cần được thực hiện một cách khoa học, kết hợp giữa gìn giữ nguyên trạng và phát huy giá trị. Nhà nguyện giáo họ Tùng Sơn có thể trở thành một điểm nhấn trong hành trình du lịch văn hóa tâm linh của thành phố Đà Nẵng, kết nối với các điểm đến như Bà Nà - Suối Mơ, hầm Hải Vân… để tạo nên những trải nghiệm đa dạng cho du khách.

Quan trọng hơn, việc bảo tồn cần có sự tham gia của cộng đồng. Chính người dân địa phương, những người gắn bó với nhà thờ qua nhiều thế hệ là những “người giữ hồn” cho di sản này. Khi họ nhận thức rõ giá trị của công trình, việc gìn giữ sẽ trở nên bền vững hơn.

Nhà nguyện giáo họ Tùng Sơn không phải là một công trình đồ sộ, cũng không nằm ở vị trí trung tâm, nhưng chính sự giản dị, trầm mặc ấy lại tạo nên sức hút riêng. Đó là vẻ đẹp của thời gian, của ký ức, của những giá trị bền chặt không bị phai mờ.

Giữa một Đà Nẵng đang không ngừng đổi thay, Nhà nguyện giáo họ Tùng Sơn vẫn đứng đó, lặng lẽ nhưng vững vàng, như một lời nhắc về quá khứ, về cội nguồn. Và có lẽ, chính những không gian như vậy đã góp phần làm nên chiều sâu văn hóa cho một thành phố trẻ, nơi hiện đại và truyền thống cùng song hành, tạo nên một bản sắc riêng biệt.

Giữ gìn và phát huy giá trị của Nhà nguyện giáo họ Tùng Sơn không chỉ là bảo tồn một công trình kiến trúc, mà còn là gìn giữ một phần ký ức, một phần tâm hồn của vùng đất Đà Nẵng. Và trong dòng chảy của thời gian, những giá trị ấy sẽ tiếp tục được lan tỏa, trở thành điểm tựa tinh thần cho nhiều thế hệ mai sau…/.