Nhận diện thủ đoạn, ngăn chặn mua bán người, bảo vệ phụ nữ và trẻ em ở vùng DTTS Tây Nguyên

Giăng bẫy từ những lời hứa hẹn hấp dẫn

Thay vì chỉ tiếp cận nạn nhân trực tiếp, các đối tượng mua bán người ngày càng sử dụng không gian mạng để tìm kiếm, làm quen và tạo dựng lòng tin. Những lời mời gọi như “việc nhẹ, lương cao”, không cần bằng cấp, được bao ăn ở, đưa đón miễn phí thường được sử dụng để đánh vào tâm lý muốn cải thiện cuộc sống của người dân.

Ngày 15/10/2026, nhận tin báo của người dân về việc 2 em nhỏ bị dụ dỗ đi làm ăn xa, Công an xã Kon Đào, tỉnh Quảng Ngãi đã phối hợp với Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh và nhà xe Việt Tiến kịp thời ngăn chặn, đưa các em trở về gia đình an toàn.

Qua xác minh, 2 em đang đi xe khách từ xã Đăk Tô đến tỉnh Hưng Yên. Lực lượng chức năng đã phối hợp tiếp cận xe tại khu vực đèo Lò Xo, xã Đăk Plô, kịp thời hỗ trợ các em trở về địa phương.

Sau đó, Công an xã Kon Đào làm việc với gia đình, nắm bắt thông tin, đồng thời tuyên truyền, nhắc nhở các em cảnh giác trước những lời dụ dỗ đi làm ăn xa chưa được kiểm chứng. Phụ huynh cũng được khuyến cáo tăng cường quan tâm, quản lý, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của con em để chủ động phòng ngừa các nguy cơ mất an toàn.

Còn tại tỉnh Gia Lai, ngày 21/9, TAND tỉnh Gia Lai xét xử sơ thẩm 10 bị cáo về các tội “Mua bán người dưới 16 tuổi” và “Giữ người trái pháp luật”.

Theo cáo trạng, các bị cáo đã tham gia dụ dỗ, tiếp nhận, chuyển giao nhiều người dưới 16 tuổi để phục vụ hoạt động tại các cơ sở karaoke. Trong đó, Huỳnh Ngọc Anh nhận chuyển giao 3 người với số tiền 34,5 triệu đồng. Phan Đình Cảnh được xác định giữ vai trò tích cực, thuộc trường hợp tái phạm nguy hiểm.

Tại phiên tòa, dù các bị cáo không thừa nhận hoặc chỉ thừa nhận một phần hành vi, Hội đồng xét xử vẫn xác định đủ căn cứ kết tội.

Hội đồng xét xử tuyên phạt các bị cáo từ 2 -18 năm tù về tội “Mua bán người dưới 16 tuổi” và “Giữ người trái pháp luật”.

Theo cảnh báo của Công an tỉnh Gia Lai, các đối tượng còn lợi dụng nhu cầu tìm việc làm, xuất khẩu lao động và mong muốn đổi đời để dụ dỗ người dân. Khi nạn nhân tin tưởng, chúng có thể tìm cách đưa họ đến địa điểm xa nơi cư trú, kiểm soát việc đi lại, giữ giấy tờ tùy thân, đe dọa hoặc ép buộc lao động. Những thủ đoạn này khiến người bị hại khó tìm kiếm sự giúp đỡ, thậm chí bị đẩy vào các đường dây mua bán người.

Đáng lo ngại, phụ nữ và trẻ em là những đối tượng cần được quan tâm bảo vệ. Trẻ em thiếu sự giám sát của gia đình, thanh thiếu niên sớm nghỉ học, người có hoàn cảnh khó khăn hoặc thiếu kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn có thể trở thành mục tiêu của các đối tượng phạm tội. Việc làm quen qua mạng, hứa hẹn tình cảm, tặng quà, giới thiệu công việc hoặc rủ rê đi làm ăn xa đều có thể bị lợi dụng để tiếp cận, lôi kéo nạn nhân.

Tội phạm mua bán người không chỉ diễn ra qua hoạt động đưa người ra nước ngoài mà còn có thể xảy ra ngay trong nội địa, núp bóng môi giới việc làm hoặc hoạt động tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ. Vì vậy, người dân không nên chủ quan chỉ vì người giới thiệu là người quen hoặc địa điểm làm việc nằm trong nước.

Chủ động phòng ngừa từ gia đình và cộng đồng

Ngày 17/3/2026, UBND tỉnh Gia Lai ban hành Kế hoạch số 101/KH-UBND triển khai Chương trình phòng, chống mua bán người giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035, nhằm huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và toàn dân trong phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, xử lý tội phạm, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Tương tự, ngày 16/7/2026, UBND tỉnh Quảng Ngãi triển khai công tác tuyên truyền phòng, chống tội phạm mua bán người, tập trung phổ biến pháp luật, thông tin về phương thức, thủ đoạn mới, nhất là hành vi dụ dỗ, lừa đảo trên không gian mạng dưới hình thức tuyển dụng lao động, du học, môi giới hôn nhân và đưa người ra nước ngoài trái pháp luật.

Công tác tuyên truyền chú trọng địa bàn biên giới, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS; trang bị kỹ năng nhận diện, phòng tránh tội phạm, hướng dẫn người dân tìm kiếm thông tin chính thống và kịp thời tố giác hành vi nghi vấn. Đồng thời, tăng cường tuần tra, kiểm soát, đấu tranh với tội phạm, hỗ trợ nạn nhân và nâng cao trách nhiệm của gia đình, cộng đồng trong bảo vệ phụ nữ, trẻ em và người có nguy cơ bị mua bán.

Tại vùng đồng bào DTTS, già làng, trưởng thôn, Người có uy tín, thanh niên, hội viên và các tổ chức đoàn thể có thể trở thành những tuyên truyền viên tích cực, giúp người dân nhận diện thủ đoạn của tội phạm. Thông qua những cuộc trò chuyện gần gũi, các buổi phổ biến pháp luật và việc chia sẻ thông tin chính thống, người dân được hướng dẫn cách bảo vệ bản thân, gia đình trước những lời dụ dỗ trên mạng xã hội.

Đặc biệt, gia đình cần quan tâm, nắm bắt tâm tư, các mối quan hệ và hoạt động trên mạng của con; hướng dẫn trẻ bảo vệ thông tin cá nhân, cảnh giác với người lạ. Khi phát hiện dấu hiệu dụ dỗ, lôi kéo trẻ đi xa hoặc hứa hẹn việc làm, phụ huynh cần kịp thời phối hợp với nhà trường và chính quyền địa phương để ngăn ngừa nguy cơ.

Dựng “lá chắn” ngăn chặn từ cơ sở

Ở khu vực biên giới, tội phạm mua bán người thường lợi dụng địa hình phức tạp, đời sống còn khó khăn và nhu cầu tìm kiếm việc làm của người dân để dụ dỗ, lừa gạt, đưa nạn nhân vào các đường dây bóc lột. Trước những thủ đoạn ngày càng tinh vi của tội phạm mua bán người, các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ tại Gia Lai đang phát huy vai trò trong tuyên truyền, vận động hội viên và người dân nâng cao cảnh giác, chủ động phòng ngừa từ gia đình, thôn, làng. Bằng những hoạt động thiết thực, gần gũi, phụ nữ góp phần xây dựng “lá chắn” từ cơ sở, bảo vệ bản thân, con em và cộng đồng trước nguy cơ bị lừa gạt, mua bán.

Điển hình Câu lạc bộ (CLB) phụ nữ phòng, chống mua bán người xã Ia Púch được thành lập năm 2010 với 40 thành viên. CLB trở thành lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, vận động người dân nâng cao cảnh giác đối với loại tội phạm này.

Hàng năm, CLB phối hợp tổ chức 3 buổi tuyên truyền tập trung, thu hút hơn 500 lượt người tham gia. Nội dung tập trung vào các quy định pháp luật, phương thức và thủ đoạn của tội phạm mua bán người, giúp hội viên chủ động nhận diện nguy cơ để bảo vệ bản thân và gia đình.

Chị Siu Pin - Chủ nhiệm CLB, cho biết các đối tượng xấu thường lợi dụng mạng xã hội, đưa ra lời mời đi làm ăn xa với mức lương hấp dẫn, môi giới hôn nhân bất hợp pháp hoặc đánh vào hoàn cảnh khó khăn để lừa gạt.

Vì vậy, các thành viên CLB chú trọng hướng dẫn chị em thận trọng khi tiếp xúc với người lạ, không tùy tiện cung cấp thông tin cá nhân hoặc nhận lời đi làm xa khi chưa xác minh rõ. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, chị em cần chủ động thông báo cho gia đình và cơ quan chức năng để kịp thời ngăn chặn.

Cùng với đó, CLB phối hợp với Bộ đội Biên phòng (BĐBP), già làng, Người có uy tín đến từng hộ gia đình, tranh thủ những buổi gặp gỡ, sinh hoạt cộng đồng để phổ biến kiến thức. Cách tuyên truyền gần gũi, dễ hiểu, gắn với tình huống thực tế giúp người dân dễ tiếp thu, từng bước hình thành ý thức tự phòng ngừa và chủ động nhắc nhở người thân.

Thượng úy Phan Đình Duy - Đội trưởng Đội vận động quần chúng, Đồn Biên phòng Ia Púch, BĐBP Gia Lai, thông tin: Ở các làng đồng bào DTTS, nhận thức và kỹ năng phòng ngừa về nạn mua bán người còn hạn chế, nhất là phụ nữ, trẻ em thường dễ bị các đối tượng mua bán người lợi dụng, dụ dỗ.

"Thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa CLB và lực lượng Biên phòng, người dân được trang bị kiến thức, kỹ năng nhận diện và chủ động phòng tránh các thủ đoạn lừa gạt. Khi phụ nữ nắm rõ thủ đoạn, biết cách tự bảo vệ bản thân, họ còn trở thành hạt nhân tuyên truyền trong gia đình, "lá chắn" trong cộng đồng góp phần phát hiện, ngăn chặn nguy cơ mua bán người ngay từ mỗi thôn làng", Thượng úy Phan Đình Duy cho hay.

Để tự bảo vệ mình, người dân cần kiểm tra kỹ thông tin về doanh nghiệp tuyển dụng, địa chỉ làm việc, mức lương và điều kiện lao động trước khi nhận lời đi làm xa. Không giao giấy tờ tùy thân cho người không rõ lai lịch, không chuyển tiền đặt cọc theo yêu cầu đáng ngờ và không tự ý đi theo người lạ đến địa điểm chưa được xác minh. Đối với việc làm ở nước ngoài, cần tìm hiểu kỹ đơn vị tuyển dụng và thực hiện đúng quy định pháp luật.

Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, người dân cần lưu giữ thông tin liên quan nếu bảo đảm an toàn, đồng thời thông báo ngay cho cơ quan công an hoặc chính quyền địa phương để được hỗ trợ.

Phòng, chống mua bán người không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà còn là trách nhiệm của mỗi gia đình và toàn xã hội. Sự chủ động cảnh giác của người dân, sự đồng hành của cộng đồng và việc xử lý kịp thời của cơ quan chức năng sẽ góp phần thu hẹp địa bàn hoạt động của tội phạm, bảo vệ phụ nữ, trẻ em và những người có nguy cơ trở thành nạn nhân. Chủ động nhận diện thủ đoạn, kịp thời chia sẻ thông tin cảnh báo và mạnh dạn tố giác hành vi nghi vấn chính là những việc làm thiết thực để chung tay xây dựng Tây Nguyên an toàn, bình yên.