Rau dớn rừngRau dớn rừng (hay còn gọi là dớn rừng, thái quyết) là một loại rau đặc sản cực kỳ nổi tiếng của vùng núi rừng, đặc biệt là ở các tỉnh miền núi phía Bắc và Tây Nguyên. Ở các tỉnh miền núi phía Bắc, về mùa mưa, thường bắt đầu từ khoảng tháng 4 đến tháng 9 Dương lịch, rau dớn sinh trưởng rất mạnh. Những ngọn dớn mập mạp, non mơn mởn được đồng bào hái về, những cây mầm sẽ được tước bỏ bớt xơ ở phần cuống (giống như tước cọng bí), phần lá được vặt non rồi rửa sạch để chế biến.
Rau dớn có vị chát nhẹ khi còn tươi, nhưng khi chế biến thành món ăn lại có vị ngọt hậu, giòn và bùi. Rau dớn sẽ hơi nhớt nếu chế biến ngay sau khi hái, do đó có người sẽ phơi rau hơi héo để giảm độ nhớt. Theo nhiều tài liệu ghi nhận rằng, rau dớn khi được chế biến hoặc điều chế sẽ là một vị thuốc đông y giúp hỗ trợ điều trị đau đầu, sốt, giảm ho, giảm táo bón, bổ khí huyết cho phụ nữ sau sinh, tẩy giun, giảm viêm...
Đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi có nhiều cách chế biến rau dớn như: nộm rau dớn, rau dớn xào tỏi; rau dớn xào với các loại thịt; rau dớn nấu canh, rau dớn xào mẻ hoặc luộc chấm mẻ chưng... Mỗi món có hương vị rất đặc biệt, ai từng nếm thử, chắc chắn sẽ khó quên hương vị đặc trưng. Món rau dớn xào mẻ và nộm rau dớn được nhiều người miền xuôi ưa thích hơn cả. Khi ghé các quán ăn, nhà hàng ở vùng cao mùa rau dớn, du khách thường ưu tiên gọi hai món này. Khi thưởng thức, du khách cảm nhận từ từng hương vị hòa quyện trong món rau dớn rừng. Dù gia vị có đa dạng đến đâu, hương vị gốc của rau dớn vẫn chiếm ưu thế, đó là vị chát nhẹ, hơi dính dính răng, bùi bùi pha một chút xíu mùi ngai ngái giống như rong rêu mọc trên đá...
Đặc biệt, nếu yêu thích khám phá, du khách có thể trải nghiệm cùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đi hái rau dớn. Hái rau dớn là một sự trải nghiệm rất thú vị. Trải nghiệm này là một kiến thức tuyệt vời trong kỹ năng sinh tồn của con người khi đi rừng. Rau dớn cùng họ với cây dương xỉ, nhưng cây dương xỉ không nên ăn vì nó cứng và có thể gây hại cho con người. Nhìn sơ qua thì hai loại này giống nhau, nhưng nhìn kỹ sẽ có những điểm nhận diện khá rõ. Rau dớn có mầm mập mạp hơn, phần búp cuộn tròn giống vòi voi và phần thân rất ít lông trong khi mầm dương xỉ gầy mảnh hơn, lá cây dương xỉ to bản hơn, các nách lá mọc đối xứng còn lá rau dớn nhỏ hơn và nách lá mọc so le... Cây rau dớn ưa độ ẩm còn dương xỉ có thể mọc được cả ở nơi đất cằn, khô.
Với khả năng chinh phục thực khách ngay từ lần nếm thử đầu tiên, rau dớn đã nhanh chóng “băng rừng” về chợ miền xuôi để chiều lòng những người “bị” gây thương nhớ hương vị của núi rừng. Ở một số địa phương thuộc Lào Cai, Quảng Nam, Lâm Đồng... người dân xây dựng các mô hình trồng rau dớn và xuất bán mang lại nguồn thu nhập khá tốt. Hiện nay, mỗi kg rau dớn có giá dao động khoảng 20 đến khoảng 60 nghìn/kg theo thời điểm. Rau dớn không bảo quản được lâu vì nó thuộc họ thân mềm, nhanh mất nước, dễ héo và úa dập, do vậy khi gửi về miền xuôi, người ăn phải thật sành mới hiểu để chế biến. Rau dớn hái về để vài tiếng sau là bắt đầu có biểu hiện bị úa màu và tỏa ra mùi hôi rất khó chịu, nhưng đừng vì mùi hôi đó mà vội vứt bỏ món rau rừng đặc sản này. Hãy cẩn thận loại bỏ những phần úa, dập rồi nhặt phần non, rửa sạch chế biến là có món rau ngon lành.
Du khách nếu đến các tỉnh miền núi phía Bắc và Tây Nguyên mà chưa thử các món ăn chế biến từ rau dớn là chưa thật sự chạm đến “linh hồn” ẩm thực nơi đây. Rau dớn rừng chứa đựng sự tinh túy của núi rừng, thực khách thưởng thức các món từ rau dớn có sự trải nghiệm vị giác vô cùng đặc biệt về hương vị nguyên bản của tự nhiên
