Vườn cam ở Mộc Châu (Sơn La)Những năm gần đây, khi cách thời điểm thu hoạch 1 - 2 tháng, đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Sơn La đã biết đến quy trình bọc quả xoài. Nhờ đó, tỷ lệ xoài đạt tiêu chuẩn loại I đạt tới 70%.
Tùy theo nhu cầu của từng thị trường mà cách bọc quả cũng có sự khác biệt. Ví dụ, thị trường Trung Quốc ưa chuộng xoài có mẫu mã màu xanh đậm thì bà con dùng túi màu trắng để bọc. Thị trường Mỹ thích trái màu vàng, bà con dùng túi giấy 2 lớp để bọc quả. Trên 50 triệu túi bao quả đã được bà con sử dụng trên diện tích hơn 4.000 ha. Giá thành của túi giấy không cao, chỉ từ 700 đồng - 1.000 đồng và có thể tái sử dụng hai lần.
Theo chị Quàng Thị Lả - Giám đốc HTX Nông nghiệp Làng Ngà, việc bọc quả khiến chi phí sản xuất tăng lên, cũng mất công sức hơn nhưng chất lượng, giá trị của quả xoài cao hơn, đồng nghĩa với có thêm thu nhập.
Ở Sơn La, xoài được xác định là cây trồng chủ lực trong cơ cấu cây ăn quả trên những vùng đất dốc. Thực tế cho thấy, xoài mang lại hiệu quả kinh tế cao gấp nhiều lần so với trồng ngô, sắn. Có thời điểm, một ha xoài cho thu nhập tới 120 triệu đồng. Nhiều diện tích cây ăn quả khác cũng có hiệu quả kinh tế rất cao, như: Chanh leo tím và bơ ghép 600 triệu đồng/ ha; xoài ghép 500 triệu đồng/ha; nhãn ghép 360 triệu/ha; na hoàng hậu ghép 1 tỷ đồng/ha.
Hiện nay, Sơn La đã vươn lên trở thành vùng trồng cây ăn quả lớn nhất phía Bắc, lớn thứ hai cả nước, chỉ sau vùng Đồng bằng sông Cửu Long, với diện tích cây ăn quả và cây sơn tra đạt hơn 85.000 ha, so với năm 2016 diện tích tăng 219%, sản lượng tăng 332%. Sản lượng lớn nên về lâu dài, chế biến chính là giải pháp căn cơ để giảm áp lực mùa vụ, đồng thời nâng cao giá trị nông sản.
Trước mắt, tận dụng cơ hội từ chuyển đổi số là giải pháp hữu hiệu hỗ trợ bà con giải quyết bài toán đầu ra cho nông sản ngay tại vùng nguyên liệu mỗi khi bước vào mùa thu hoạch rộ. Thông qua các video trên các nền tảng mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử, bà con có thể dễ dàng quảng bá, giới thiệu sản phẩm tới người tiêu dùng và từ đó, tiêu thụ nông sản được nhiều hơn.
Anh Lò Văn Sao - thành viên HTX Mé Lếch là chủ một vườn na Hoàng hậu. Vào mùa thu hoạch, công việc thường ngày của anh là livestream trên mạng xã hội giúp người tiêu dùng tận mắt chứng kiến sản phẩm từ chính vùng trồng. Việc này giúp anh bán hàng thuận lợi hơn trước kia rất nhiều. Na được thu hái, đóng thùng ngay tại vườn rồi chuyển đi cho khách mua để đảm bảo tươi ngon. Anh Sao cảm thấy rất may mắn vì nhờ có mạng xã hội nên việc tiêu thụ sản phẩm thuận lợi, mang lại hiệu quả gấp 5 - 10 lần so với bán hàng ở chợ và so với cách bán hàng truyền thống trước đây của ông, bà, bố mẹ.
Đồi chè Sơn LaNghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Sơn La nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định mục tiêu xây dựng tỉnh trở thành tỉnh phát triển khá, trung tâm kinh tế-xã hội của tiểu vùng Tây Bắc; trung tâm chế biến sản phẩm nông nghiệp của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
Nhiều chủ trương, cơ chế, chính sách đã được tỉnh ban hành để thực hiện mục tiêu này, nhất là chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, trồng cây ăn quả trên đất dốc thay thế cây lương thực ngắn ngày kém hiệu quả nhằm khai thác tốt tiềm năng, lợi thế, hình thành các vùng cây ăn quả, vùng nguyên liệu nông sản tập trung gắn với công nghiệp chế biến và thị trường tiêu thụ trong nước và xuất khẩu.
Các giống mới và tiến bộ khoa học kỹ thuật được áp dụng vào sản xuất. Toàn tỉnh đã hỗ trợ ghép cải tạo vườn cây ăn quả cho gần 26.000 hộ gia đình, trên diện tích 13.100 ha. Nông dân Sơn La cũng đã biết áp dụng kỹ thuật rải vụ, có thể cho nhãn, xoài thu hoạch dịp Tết Nguyên đán với giá bán gấp 6 lần chính vụ…
Bên cạnh đó là các chính sách như khuyến khích áp dụng quy trình sản xuất tốt, xây dựng thương hiệu, chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu sản phẩm… đã làm gia tăng khả năng tiêu thụ sản phẩm và hiệu quả kinh tế, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, đột phá trong sản xuất nông nghiệp. Đó là con đường đúng đắn đưa Sơn La trở thành một trung tâm nông sản của cả nước, giúp nông dân các dân tộc trong tỉnh được đón nhận nhiều mùa quả ngọt từ mồ hôi, công sức của chính mình.
