Sùng A Tủa và giấc mơ đánh thức “bản làng trên mây”

Khát vọng bước ra khỏi khung trời mờ sương

Là con cả trong gia đình ba anh em, từ nhỏ Sùng A Tủa đã quen với những đôi chân trần bấm sâu vào đường đất, vượt qua cái rét cắt da và cái bụng đói meo để đến trường. Ngày cầm tấm bằng Cử nhân Luật trên tay, đứng trước nhiều cơ hội việc làm ở phố thị, Sùng A Tủa lại chọn quay về Phình Hồ, nơi anh thấu hiểu từng nhọc nhằn của đồng bào mình.

Trở thành Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Phình Hồ khi tuổi đời còn rất trẻ, anh Sùng A Tủa có dịp đi nhiều nơi và nhận ra bài toán kinh tế cho quê hương. Anh chia sẻ, thấy người dân Suối Giàng, Tà Xùa khá giả nhờ biết khai thác giá trị cây chè, làm du lịch và giữ gìn bản sắc, tôi lại trăn trở. Phình Hồ cũng có khí hậu tương đồng, cảnh sắc hữu tình, sở hữu những rừng chè Shan tuyết cổ thụ hàng trăm năm tuổi ngấm trọn tinh hoa của đất trời, và đặc biệt là kho tàng văn hóa tín ngưỡng, đời sống tinh thần độc đáo của người Mông. Anh nghĩ, nếu mình không tự hào về văn hóa của dân tộc mình, không biết biến những gì đang có thành giá trị thì làm sao trách được cái đói, cái nghèo cứ bám lấy bản làng. 

Nghĩ là làm, A Tủa bắt tay vào hành trình làm du lịch cộng đồng. Khi bắt đầu, không ít người trong bản hoài nghi, thậm chí coi đó là chuyện viển vông. Người vùng cao vốn quen nhìn thấy hiệu quả thực tế mới tin, còn những khái niệm như "du lịch trải nghiệm", "homestay" hay "quảng bá hình ảnh" vẫn là điều quá xa lạ.

A Tủa làm du lịch thật

Để mở đường cho du lịch địa phương, A Tủa dốc sức gây dựng Lau Camping Phình Hồ, mô hình du lịch sinh thái trải nghiệm đầu tiên tại xã. Ý tưởng làm du lịch của anh Sùng A Tủa từng nhận về không ít ánh mắt hoài nghi. Ngày anh cùng cộng sự thuê người mở đường lên đỉnh Trống Giông, dân bản bảo anh lạ đời. Trong tiếng Mông, Trống Giông nghĩa là đất tốt, nhưng thực tế nơi đây chỉ toàn đá cằn và lau lách, chẳng ai trồng nổi cây gì.

Nhưng rồi, nguồn nước sạch được dẫn về, ánh điện bừng sáng, những căn lều nhỏ mọc lên cùng tấm bảng "Lau Camping" chính thức hiện diện. Lúc ấy, bà con mới gật gù: "A Tủa làm du lịch thật rồi!"

Không dừng lại ở cách làm truyền thống, A Tủa nhạy bén ứng dụng công nghệ và truyền thông số. Kênh TikTok "A Tủa Phình Hồ" ra đời, thu hút hàng trăm nghìn người theo dõi nhờ những thước phim chân thật, mộc mạc do chính anh tự quay và dựng.

Hằng ngày, Sùng A Tủa cầm chiếc điện thoại rong ruổi khắp các sườn đồi. Không qua trường lớp đào tạo, anh tự mày mò học cách quay, dựng clip rồi đăng lên các nền tảng mạng xã hội. Từ vài lượt xem ban đầu, các video tự nhiên, chân thực về cảnh săn mây, văn hóa và ẩm thực Phình Hồ dần thu hút hàng triệu lượt xem.

Anh chủ động kết nối với các nhà sáng tạo nội dung, mời họ về trải nghiệm và lan tỏa hình ảnh quê hương. Phình Hồ nhanh chóng trở thành điểm săn mây ưa thích của du khách. Du khách mang về những bức ảnh đẹp, còn người dân địa phương có thêm công ăn việc làm, tiêu thụ được nông sản và nâng cao thu nhập. Niềm tin vào việc giữ đất, giữ rừng và giữ nét văn hóa dân tộc cũng từ đó mà lớn dần.

Tạo ra giá trị gia tăng cho trà Shan tuyết cổ thụ

Qua những câu chuyện kể của các cụ cao niên, anh Sùng A Tủa thêm tự hào về gốc gác người Mông cùng hương vị danh tiếng của dòng trà Shan tuyết cổ thụ Phình Hồ từ đầu thế kỷ trước. Cơ duyên đến khi anh gặp một người bạn cùng chung đam mê từ vùng trà Văn Chấn. Hợp tác xã trà Shan tuyết Phình Hồ ra đời từ đó. Anh bắt tay cùng bà con quy hoạch, thu hái và chế biến chè Shan Tuyết theo quy chuẩn chỉn chu, xây dựng thương hiệu bài bản thay vì bán thô giá rẻ như trước.

Để Hợp tác xã vận hành, Sùng A Tủa cùng cộng sự không quản ngày đêm đến từng bản Chí Lư, Phình Hồ, Tả Chử, Suối Xuân… thuyết phục từng gia đình. Ban đầu có rất nhiều khó khăn vì bà con quen làm ăn nhỏ lẻ. Nhưng thấy được lợi ích thực tế, từ 10 hộ ban đầu, đến nay đã có hơn 50 hộ gia đình tham gia vào chuỗi liên kết.

Hiện nay, với 3 dòng sản phẩm chủ lực: Lục trà, Hồng trà và Bạch trà, trà Shan tuyết Phình Hồ đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao, chinh phục nhiều thị trường trong và ngoài nước. Chè làm ra đến đâu tiêu thụ hết đến đó với giá trị cao, giúp nhiều hộ gia đình vươn lên làm giàu ngay trên chính quê hương.

Khơi dậy sức sống mới vùng cao

Ước mơ của Sùng A Tủa chưa dừng lại. Anh đang ấp ủ mô hình không gian văn hóa trà kết hợp du lịch trải nghiệm. Hằng ngày, anh Sùng A Tủa kiên trì vận động bà con giữ gìn nếp nhà gỗ Pơ Mu truyền thống, khôi phục nghề dệt vải lanh, vẽ sáp ong, sao chè thủ công; đồng thời thương mại hóa các sản vật bản địa như gà đen, lợn bản, khoai sọ, măng ớt… Anh đến từng nhà, cầm tay chỉ việc, hướng dẫn người dân dùng smartphone quay clip, chụp ảnh, đăng bài bán hàng trực tuyến.

Sự thành công của A Tủa đã truyền cảm hứng mạnh mẽ. Nhiều bạn trẻ Phình Hồ đã cởi bỏ sự e ngại, tự tin đứng trước ống kính và trở thành những kênh quảng bá du lịch thu hút như “Mẩy Linh Yên Bái” hay “Giàng Thị Xá - Cuộc sống Vùng cao Tây Bắc”. Nhiều mô hình nghỉ dưỡng như May Village Phình Hồ cũng nối tiếp ra đời, biến nơi đây thành điểm dừng chân ấm cúng cho du khách.

Từ một thanh niên vùng cao chưa biết đến Internet, anh trở thành hình mẫu cho sự đổi mới, sáng tạo của thanh niên nông thôn. Tại Chương trình hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia 2024 ở tỉnh Yên Bái (cũ), anh được chọn là công dân tiêu biểu phát biểu, chia sẻ mô hình ứng dụng nền tảng số để quảng bá du lịch và phát triển kinh tế địa phương.

Đánh giá về chặng đường này, chính quyền xã Phình Hồ nhận định: Sùng A Tủa là một thanh niên năng động, đi đầu trong việc đánh thức tiềm năng địa phương. Những nỗ lực của Tủa không chỉ góp phần định hình thương hiệu Phình Hồ, mở rộng đầu ra cho nông sản và du lịch, mà quan trọng nhất là trực tiếp mang lại cuộc sống ấm no, bền vững cho đồng bào nơi đây.

Sùng A Tủa và câu chuyện khởi nghiệp, lập nghiệp trên chính quê hương mình, không chỉ là hành trình cá nhân anh, mà còn là ngọn lửa truyền cảm hứng cho bao thanh niên nông thôn khác. Anh từng chia sẻ, thanh niên chúng ta cần dám nghĩ, dám làm. Cuộc sống ở đâu cũng có khó khăn, nhưng nếu không thay đổi, chúng ta sẽ mãi giậm chân tại chỗ. Công nghệ không phải điều xa lạ, mà chính là cơ hội cho những ai biết nắm bắt. Những nỗ lực bền bỉ ấy đã mang về cho Sùng A Tủa nhiều danh hiệu cao quý, tiêu biểu là giải thưởng "Thanh niên sống đẹp" năm 2025 do Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam vinh danh.

Chuyện ở Phình Hồ hôm nay là minh chứng sinh động cho thấy: khi tri thức của người trẻ hòa quyện với tình yêu bản sắc dân tộc, những vùng đất nghèo khó nhất cũng có thể cất cánh. Sùng A Tủa không chỉ đánh thức rừng chè Shan tuyết hay biến biển mây thành mỏ vàng du lịch, mà quan trọng hơn, anh đã gieo vào lòng đồng bào Mông một niềm tin mãnh liệt vào tương lai do chính tay mình dựng xây.