Tòa thánh Vatican - Nơi lưu giữ ngọn lửa bất diệt của đức tin

Trái tim tâm linh bên mộ vị Tông Đồ Trưởng

Ngược thời gian về thế kỷ thứ nhất sau Công nguyên, Vatican ngày nay được xây dựng trên chính khu đất là trường đua của Hoàng đế La Mã Caligula và Nero. Tâm điểm thiêng liêng của toàn bộ dải đất này chính là phần mộ của Thánh Phêrô (St. Peter), vị Tông đồ trưởng được Chúa Giê-su trao chìa khóa Nước Trời và được coi là vị Giáo hoàng đầu tiên.

Nằm ngay trên ngôi mộ cổ ấy là Vương cung thánh đường Thánh Phêrô lớn nhất thế giới. Bước qua cánh cửa lớn, không gian như ngưng đọng. Dưới mái vòm cao vút do chính danh họa Michelangelo thiết kế, ánh sáng mặt trời soi rọi qua các ô cửa kính, tạo nên những luồng sáng huyền ảo như những lối đi vô hình kết nối đất và trời. Đối với người Công giáo, việc được hành hương về đây, chạm tay vào bức tượng Thánh Phêrô bằng đồng hay quỳ cầu nguyện trước bàn thờ chính là một cuộc trở về nguồn cội đức tin, cảm nhận sự kết nối sống động với lịch sử Giáo hội qua hơn hai thiên niên kỷ.

Bảo tàng của những bảo tàng, nơi nghệ thuật tôn vinh thiên chúa

Vatican thường được ví như một bảo tàng sống bởi mật độ các kiệt tác nghệ thuật dày đặc đến mức không một mét vuông nào bị bỏ trống. Qua nhiều thế kỷ, các đời Giáo hoàng đã trở thành những nhà bảo trợ vĩ đại nhất của nghệ thuật Phục hưng và Baroque, biến niềm sùng kính tôn giáo thành những tác phẩm bất tử.

Hệ thống Bảo tàng Vatican, với chiều dài các hành lang trưng bày lên tới hơn 7km, lưu giữ những bộ sưu tập cổ vật La Mã, Hy Lạp và những bức họa vô giá. Điểm dừng chân lấy đi nhiều giọt nước mắt xúc động của du khách nhất chính là nhà nguyện Sistine. Ngước mắt lên trần nhà nguyện, bạn sẽ được chiêm ngưỡng bức bích họa vĩ đại của Michelangelo: “Sự sáng tạo ra Adam”, mô tả khoảnh khắc ngón tay của Thiên Chúa chạm vào ngón tay của con người để truyền đi hơi thở sự sống. Đây cũng chính là nơi diễn ra Mật nghị Hồng y, sự kiện tôn giáo khép kín và huyền bí bậc nhất thế giới để bầu chọn vị Giáo hoàng mới.

Cách đó không xa, tại các căn phòng Raphael, bức tranh “Trường học Athens” lại là một sự dung hòa tuyệt mỹ giữa triết học nhân văn và thần học Ki-tô giáo, minh chứng cho việc Giáo hội luôn trân trọng tri thức và chân lý.

Quảng trường thánh Phêrô, vòng tay ôm trọn nhân loại

Nếu có một hình ảnh nào lột tả được trọn vẹn tinh thần mở rộng và bao dung của Tòa thánh Vatican, thì đó chính là Quảng trường Thánh Phêrô được thiết kế bởi kiến trúc sư thiên tài Gian Lorenzo Bernini vào thế kỷ 17.

Nhìn từ trên cao, hai hàng cột khổng lồ gồm 284 chiếc cột phong cách Doric xếp thành hình elip đại diện cho đôi tay của Giáo hội đang dang rộng để đón nhân loại vào lòng, không phân biệt chủng tộc, màu da hay tôn giáo. Ở trung tâm Quảng trường là ngọn tháp đá Ai Cập cổ đại, như một chứng nhân lịch sử đứng vững qua bao thăng trầm của các đế chế.

Vào những dịp lễ Phục sinh, Giáng sinh, hay các buổi triều kiến chung diễn ra vào thứ Tư hằng tuần, Quảng trường Thánh Phêrô biến thành một biển người. Hàng chục vạn tín hữu từ khắp nơi trên thế giới đổ về đây, tạo nên một bức tranh đa sắc tộc độc đáo. Khi Giáo hoàng xuất hiện trên chiếc xe đặc chủng hoặc từ cửa sổ căn hộ biểu tượng của Cung điện Tông tòa để ban phép lành “Urbi et Orbi”, một bầu không khí xúc động lan tỏa. Những lời cầu nguyện bằng hàng chục ngôn ngữ khác nhau cùng vang lên, xóa nhòa mọi biên giới quốc gia, chỉ còn lại sự hiệp thông và tình huynh đệ.

Giá trị trường tồn vượt thời gian

Dưới sự dẫn dắt của các Giáo hoàng, Tòa thánh Vatican đang ngày càng mở rộng tầm ảnh hưởng như một tiếng nói lương tri mạnh mẽ cho các vấn đề toàn cầu: từ bảo vệ môi trường, chống biến đổi khí hậu, đến việc kêu gọi hòa bình tại các vùng xung đột và bảo vệ những người nghèo khổ, di cư.

Đối với người Công giáo, Vatican là kho báu thiêng liêng không phải vì số vàng bạc hay các tác phẩm nghệ thuật trị giá hàng tỷ USD được lưu giữ. Giá trị thực sự của Vatican nằm ở sức mạnh tinh thần bất diệt: đó là nơi lưu giữ ngọn lửa đức tin, là điểm tựa an lành cho tâm hồn và là biểu tượng của niềm hy vọng hướng thượng của con người. Một lần ghé thăm Vatican là một lần nhận ra rằng: có những không gian nhỏ bé về mặt địa lý, nhưng lại mang tầm vóc vô hạn về mặt tâm linh./.