Từ gieo hạt đến gieo ước mơ làm chủ

Chị Bùi Thị Lợi, dân tộc Mường, ở xã Quyết Thắng, tỉnh Phú Thọ chia sẻ, ở quê chị, chuyện phụ nữ làm kinh tế thường không nhận được sự ủng hộ của gia đình và xã hội, bởi định kiến giới luôn cho rằng đó là công việc của đàn ông. Đàn bà chỉ nên quanh quẩn bếp núc, con cái ruộng vườn… Chồng chị Lợi cũng kịch liệt phản đối chị kinh doanh và tuyên bố không có trách nhiệm với các khoản nợ nếu chị làm ăn thua lỗ.

Song, khát vọng vươn lên làm chủ đã giúp chị Lợi có dũng khí đối mặt với khó khăn. Chị tự “cắm sổ” lương vay vốn ngân hàng, thuyết phục bố chồng cho mượn sổ đỏ để thế chấp vay vốn. Có trong tay hơn 500 triệu đồng, cộng với tiền vay anh em, bạn bè, chị mở hai sân bóng đá mini với tổng mức đầu tư gần 01 tỷ đồng và một quán bia hơi phục vụ tại chỗ. Sau 02 năm, thu lại toàn bộ vốn đầu tư, “mừng nhất là khởi sự không vỡ nợ” - chị Lợi phấn khởi nói.

Đang làm ăn tốt, bỗng dịch COVID-19 ập đến, sân bóng của chị Lợi phải đóng cửa. Không có nguồn thu, chị Lợi xoay ra trồng cây dổi lấy hạt làm gia vị. Chị rủ 10 chị em khác ươm, ghép cây giống, làm muối gia vị và họ đã thành công. Riêng muối gia vị, các chị có những đơn đặt hàng lên tới hàng trăm, hàng nghìn lọ. Công việc phát đạt, các chị bắt tay nhau thành lập Hợp tác xã Nông nghiệp và cây dược liệu, chiết xuất tinh dầu và các sản phẩm từ cây dược liệu và cây công nghiệp. “Phải dài thế mới đủ khái quát các ngành nghề mà Hợp tác xã đang thực hiện” - chị Lợi giải thích.

Bà Nguyễn Thị Bình, dân tộc Mường, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Bản Dao Thống Nhất ở phường Thống Nhất, tỉnh Phú Thọ cũng đã gặt hái nhiều thành công trên con đường khởi nghiệp của mình. “Phụ nữ dân tộc thiểu số (DTTS) hãy bước qua định kiến giới, mạnh dạn kinh doanh để cuộc sống gia đình và bản thân ngày càng cải thiện”, bà Bình chia sẻ. Mặc dù năm nay đã ngoài 70 tuổi, nhưng bà vẫn tiếp tục làm việc và cống hiến. Hợp tác xã có 100% thành viên là người DTTS. Ngành nghề hoạt động chính là trồng cam, bưởi và chế biến tinh dầu sả, chanh, quế từ vùng nguyên liệu tại chỗ.

Thực tế cho thấy, phụ nữ DTTS với bản chất cần cù, chịu khó, họ đã biết tận dụng thế mạnh của mình, đó là gắn sản xuất với bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Do đó, các sản phẩm làm ra đều mang dấu ấn, nét văn hóa đặc trưng riêng, chất lượng tốt, có khả năng mang lại giá trị cao.

Tại cửa hàng lưu niệm “Hoa đất Mường” của bà Hoàng Việt Hà, dân tộc Nùng, tỉnh Phú Thọ, chúng tôi thấy cửa hàng bày bán khoảng 100 mặt hàng lưu niệm, quà tặng có nguồn gốc địa phương, trong đó có khoảng 40% sản phẩm do phụ nữ DTTS trực tiếp sản xuất.

Mặc dù doanh thu của cửa hàng đã đem lại cuộc sống ổn định cho gia đình bà Hà, nhưng theo bà, nhược điểm lớn nhất đối với các sản phẩm do chị em DTTS sản xuất ra, đó là mẫu mã chưa đẹp, hình thức chưa phong phú, các chị em chỉ biết sản xuất, chưa biết marketing… nên giá trị sản phẩm chưa cao, chưa cạnh tranh được nhiều so với các mặt hàng cùng chủng loại. Vì vậy, chị em DTTS cần phải nhanh nhạy trong việc nắm bắt xu thế thị trường, luôn đổi mới tư duy, sáng tạo trong sản xuất để tạo nên những sản phẩm đẹp và chất lượng. Có như thế khởi nghiệp mới bền vững, phát triển.

Có thể thấy, mô hình kinh doanh của phụ nữ người DTTS ở các địa phương đã góp phần giải quyết nhiều vấn đề xã hội: tạo ra được giá trị kinh tế cho gia đình, đóng góp vào phát triển kinh tế địa phương, nâng cao dân trí, khẳng định giá trị của người phụ nữ trong gia đình, ngoài xã hội, đồng thời góp phần xoá bỏ những rào cản lâu đời về định kiến giới... Họ chính là một phần quan trọng trong hệ sinh thái khởi nghiệp, kinh doanh của người phụ nữ Việt Nam trong thời đại mới./.