Tủa Thàng - "Hạ Long trên núi" giữa lòng Tây Bắc

“Hạ Long trên núi” 

Tủa Thàng nằm ở phía Đông Bắc tỉnh Điện Biên, cách Hà Nội khoảng 500km. Nếu hình ảnh vùng cao Tây Bắc thường gắn với những dãy núi nối tiếp, những cung đường quanh co và ruộng bậc thang, thì Tủa Thàng lại mở ra một không gian rất khác: giữa núi rừng là lòng hồ sông Đà với những hòn đảo nhỏ nổi trên mặt nước mênh mông. Dáng hình ấy được ví như “Hạ Long trên núi”. Từ khi Thủy điện Sơn La đóng đập tích nước vào năm 2010, diện mạo lòng hồ hiện lên rõ nét hơn với hàng chục đảo nhỏ giữa vùng nước rộng. Vào mùa thu, mặt hồ trong xanh, ven bờ điểm những sắc hoa rừng, tạo nên một khung cảnh vừa khoáng đạt vừa yên bình.

Ở khu vực ngã ba sông Đà, nơi giáp ranh Điện Biên với Lai Châu và Sơn La, cầu treo Pa Phông nổi bật với màu đỏ son. Cây cầu bắc qua lòng hồ, nối đôi bờ giữa những dãy núi trùng điệp. Đứng trên cầu, du khách có thể thu trọn vào tầm mắt mặt hồ mênh mông phía dưới và những dãy núi bao quanh. Với những du khách đã vượt qua quãng đường dài để đến đây, vẻ đẹp ấy đủ sức xóa đi cảm giác xa xôi, cách trở. Chị Cao Thương Huyền, du khách đến từ Hưng Yên, từng nghĩ đến việc bỏ cuộc sau hành trình hơn 500km từ Hà Nội về Tủa Chùa rồi tiếp tục đi gần 50km đến Tủa Thàng. Nhưng khi tận mắt nhìn thấy mặt hồ xanh biếc giữa núi rừng, được sống, được hòa mình vào thiên nhiên, dường như những mệt mỏi sau chặng đường dài đã tan biến.

Rời cầu Pa Phông, hành trình về bản Huổi Lóng tiếp tục mở ra những trải nghiệm khác. Bản nằm bên bến thuyền, được bao quanh bởi núi và mặt nước. Quãng đường khoảng 6km từ cầu đến bản đi qua hang Pê Răng Ky, cây xoài cổ và những cung đường uốn lượn theo sườn núi. Trên lòng hồ, những chuyến thuyền chậm rãi len giữa các đảo nhỏ, đưa du khách đến những góc nhìn khác của miền sông nước giữa núi.

Điều đáng chú ý là cảnh quan ở Tủa Thàng không tách rời đời sống cộng đồng. Quanh lòng hồ có người Thái, Dao, Mông sinh sống. Du khách có thể bắt gặp những công việc quen thuộc như dệt bông, kéo sợi, đánh bắt cá; vào tháng 10 còn có thể ngắm những thửa ruộng bậc thang chuyển sang màu vàng khi lúa chín.

Khi lòng hồ trở thành sinh kế

Ở quanh vùng lòng hồ, nhiều gia đình đã chủ động tìm cách biến lợi thế cảnh quan thành sinh kế. Một số hộ vay vốn đầu tư thuyền chở khách, số khác tổ chức nấu ăn phục vụ khách. Gia đình anh Vừ A Só ở thôn Huổi Só đã đầu tư hơn 1 tỷ đồng đóng một chiếc thuyền lớn để chở khách tham quan lòng hồ và vận chuyển hàng hóa. Anh cho biết, nhiều du khách ban đầu chỉ muốn tham quan lòng hồ, nhưng khi đi thuyền và thấy cảnh đẹp lại muốn tiếp tục sang các địa phương giáp ranh của Sơn La để khám phá.

Chính quyền địa phương cũng xác định bảo tồn văn hóa các dân tộc là một trong những nhiệm vụ trọng tâm để phát triển du lịch. Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân xã Tủa Thàng Phạm Quang Long cho biết, ngoài “Hạ Long trên núi”, địa phương còn có rừng ban cổ ở thôn Tà Si Láng, hang Pê Răng Ky và nhiều cảnh quan riêng có. Tủa Thàng đang đẩy mạnh quảng bá, kết nối với các nhà đầu tư, đơn vị du lịch, đồng thời sử dụng nguồn lực từ các Chương trình Mục tiêu quốc gia để đầu tư hạ tầng giao thông, điện, nước và cơ sở lưu trú. Trong giai đoạn 2021-2025, Tủa Thàng đón 2.250 lượt khách, doanh thu từ dịch vụ du lịch ước đạt 350 triệu đồng. Những con số còn khiêm tốn, nhưng với địa phương từng khá xa xôi và ít được biết đến, đây là bước khởi đầu cho một hướng phát triển mới.

Tủa Thàng đang đặt mục tiêu đến năm 2030, trở thành xã phát triển nhanh và bền vững, trong đó bảo tồn bản sắc văn hóa và danh lam, thắng cảnh gắn với phát triển du lịch sinh thái được xác định là hướng quan trọng. Địa phương phấn đấu trong giai đoạn 2026-2030 đón hơn 8.000 lượt khách, doanh thu từ du lịch đạt 1,25 tỷ đồng và đưa du lịch trở thành ngành kinh tế chủ lực, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 9%. Để hiện thực hóa mục tiêu, Tủa Thàng dự kiến xây dựng Đề án phát triển du lịch sinh thái lòng hồ “Hạ Long trên núi”, liên kết với các địa phương trong và ngoài tỉnh, đồng thời phát triển các sản phẩm du lịch có chất lượng, mang dấu ấn văn hóa truyền thống. Trong đó, thôn Huổi Lóng được định hướng trở thành thôn văn hóa - du lịch cộng đồng; thôn Tà Si Láng phát triển du lịch cộng đồng; các tour trải nghiệm lòng hồ sông Đà được xây dựng và bến thuyền Huổi Trẳng được định hướng trở thành bến chính phục vụ khách tham quan.

Điều làm nên sức hút riêng có của Tủa Thàng chính là sự giao hòa trọn vẹn giữa đất trời và con người. Người ta đến để ngắm một khoảng hồ xanh phẳng lặng giữa núi rừng, nán lại để lắng nghe hơi thở của bản làng, chạm tay vào những nét văn hóa nguyên sơ và thưởng trọn hương vị sản vật vùng cao. Một khi cảnh quan được bảo vệ, văn hóa được nâng niu và cộng đồng trở thành chủ thể khai mở du lịch, “Hạ Long trên núi” Tủa Thàng sẽ khẳng định được vị thế là điểm đến khác biệt và đáng nhớ trên hành trình trải nghiệm Điện Biên.