Ý nghĩa của lời dạy: Mùng Một tết Cha, mùng Hai tết Mẹ, mùng Ba tết Thầy

Cha mẹ, thầy cô là những người có công sinh thành và dưỡng dục trong cuộc đời mỗi người. Dịp lễ, tết quan trọng trong năm là cơ hội để con cháu bày tỏ đạo hiếu với ông bà, cha mẹ và đạo thầy - trò. Ba ngày Tết Nguyên đán đầu tiên được coi là ngày khởi đầu của một năm mới, sau một năm tất bật với công việc và các mối quan hệ xã hội, đây là thời điểm mỗi người hướng trọn tâm tình về gia đình, nguồn cội. Tục tết cha ngày mùng Một là truyền thống của người phương Đông, ý muốn nói tới việc nhớ ơn về dòng, giống đã tạo nên hình hài mỗi người. Bởi vậy, theo tục lệ, ngày mùng Một, các thế hệ con cháu sẽ hướng về nhà nội, phụ nữ lấy chồng cũng theo lệ mà đồng hành cùng chồng chúc tết, thăm hỏi gia đình nhà chồng trước tiên. Sang ngày mùng Hai, các con cháu sẽ hướng về nhà ngoại (bên mẹ). Ngày nay, quy ước về tục chúc tết nội ngoại linh hoạt hơn, các gia đình sắp xếp hài hòa để đôi bên đều cảm thấy sum vầy, ấm cúng, hạnh phúc trong ngày đầu năm mới. Điều quan trọng hơn cả là tâm tưởng con cháu luôn hướng về cội nguồn và đều cố gắng để được sum họp chúc tụng ông bà, cha mẹ.

Xã hội càng phát triển, mô hình gia đình quây quần cùng chung sống kiểu truyền thống nhiều thế hệ ít còn tồn tại. Một bộ phận thế hệ trẻ thích dành những ngày tết để đi du lịch thay vì về ăn tết cùng ông bà, cha mẹ. Không phải vì người trẻ không yêu thương ông bà cha mẹ mà ở một độ tuổi nhất định, con người có những khát vọng riêng về hạnh phúc. Với một bộ phận người trẻ mới lập gia đình, đa phần họ bị cuộc sống cơm áo, gạo tiền và những trải nghiệm cuộc sống áp lực làm cho mệt mỏi, căng thẳng nên họ mong muốn có những ngày tết được nghỉ ngơi, khám phá những điều mới mẻ cùng gia đình nhỏ. Song, khi họ lớn tuổi hơn, những chuyến du ngoạn không còn hấp dẫn, thì gia đình lớn chính là nơi mà họ nghĩ về đầu tiên. Hiểu được điều đó, các bậc ông bà, cha mẹ có sự cảm thông, ủng hộ con cháu có khoảng thời gian sống cho bản thân. Nhờ sự cảm thông và ủng hộ của các bậc cao niên mà truyền thống văn hóa gia đình thực sự được duy trì, phát triển bền vững. Thứ tạo nên một gia đình gắn bó chính là tình yêu thương, cảm thông, chia sẻ và sự chuẩn mực của các bậc cao niên.

“Mùng Ba tết Thầy” là truyền thống tôn sư trọng đạo của người Việt. Sau cha mẹ, thầy cô như người cha, người mẹ thứ hai của mỗi người. Mỗi người đều được dạy dỗ bởi nhiều người thầy giáo, cô giáo trong suốt cuộc đời. Một ngày mùng Ba tết sẽ không thể đủ thời gian để thăm hỏi và chúc tết tất cả các thầy cô nên đa số học trò thường dành thời gian để thăm hỏi những thầy cô lớn tuổi, hoặc những thầy cô có ảnh hưởng mạnh mẽ đến mỗi cá nhân. Đây là nét đẹp văn hóa cần được lan tỏa trong cuộc sống hiện đại để các thế hệ trẻ biết trân trọng và tiếp nối. Với người làm thầy giáo, cô giáo, sự trưởng thành và hạnh phúc của mỗi học trò là niềm tự hào và là món quà lớn. Đó là thành quả mà thầy cô đã góp phần tạo nên trong sự nghiệp trồng người. Gặp lại thầy cô giáo cũ giống như mỗi người được phát một tấm vé lên hành trình trở lại thời học trò. Trong chuyến hành trình này, những câu chuyện cười ra nước mắt thời “nhất quỷ, nhì ma, thứ ba học trò” được khơi gợi lại khiến mỗi người như được trở lại thời trẻ thơ, đó là nguồn năng lượng vô giá mà chúng ta nhận được để bắt đầu một năm mới.

Dù cuộc sống ngày càng hiện đại hơn, có những việc làm được giản lược hoặc không còn tồn tại, song truyền thống tốt đẹp “Uống nước nhớ nguồn”, “Tôn sư trọng đạo” vẫn cần được duy trì và phát huy. Mỗi người cần thấy rằng, phong tục tốt đẹp “mùng Một tết cha, mùng Hai tết mẹ, mùng Ba tết thầy” là cơ hội để mỗi người được yêu thương, được bày tỏ yêu thương, được lĩnh hội những nguồn năng lượng tích cực vô giá mà không có tiền bạc nào mua lại được. Con người giàu có nhất là con người giàu về sức khỏe và tình yêu thương!