Hơi ấm từ tình bác ái
Khi nhắc đến cộng đồng Công giáo vùng đồng bào dân tộc thiểu số, người ta không chỉ nghĩ đến những ngôi nhà thờ vươn cao giữa đại ngàn hay tiếng chuông chiều trầm lắng. Nơi đó, tinh thần hỗ trợ, chia sẻ và bác ái Ki-tô giáo đã được cụ thể hóa thành những việc làm thiết thực, sát sườn với nhu cầu mưu sinh của người dân.
Không chờ đợi sự hỗ trợ toàn diện từ bên ngoài, chính sự chủ động của các linh mục quản xứ, các hội đoàn như Caritas, hội các bà mẹ Công giáo, huynh đoàn hay các ban bác ái xã hội đã tạo nên một mạng lưới an sinh tự nguyện và bền vững ngay từ cơ sở. Ở những vùng đất mà điều kiện tự nhiên còn khắc nghiệt, đất đai cằn cỗi, giao thông cách trở, cái nghèo và sự thiếu hụt kiến thức sản xuất từng là rào cản lớn. Chính trong bối cảnh ấy, các hội đoàn bác ái đã trở thành cầu nối đưa tri thức, vốn liếng và tinh thần tương thân tương ái đến với từng hộ gia đình, không phân biệt người có tôn giáo với không có tôn giáo.
Giáo dân ở Ia Băng, tỉnh Gia Lai đổi mới tư duy sản xuất nông nghiệp, đời sống khá giảNhững mô hình đồng hành thiết thực cho phát triển kinh tế
Điểm đặc sắc và nổi bật nhất trong hoạt động của các hội đoàn bác ái giáo xứ vùng dân tộc thiểu số là sự chuyển dịch từ cứu trợ mang tính chất tức thời sang đồng hành phát triển kinh tế bền vững. Thay vì chỉ cho "con cá", các hội đoàn đã chọn cách trao "cần câu" và quan trọng hơn là hướng dẫn "cách câu" cho đồng bào.
Thứ nhất là mô hình Quỹ tương trợ và vốn quay vòng không lãi suất. Hiểu rõ khó khăn lớn nhất của đồng bào dân tộc thiểu số khi muốn đầu tư chăn nuôi, trồng trọt là thiếu vốn và dễ rơi vào bẫy tín dụng đen, các giáo xứ đã vận động giáo dân đóng góp xây dựng các quỹ bác ái nhỏ. Nguồn vốn này được luân phiên cho các hộ gia đình nghèo vay để mua cây giống, con giống như bò, dê, heo... không tính lãi hoặc lãi suất tượng trưng bằng không. Nhờ nguồn vốn này, nhiều hộ đồng bào Ba na, Mông, Xơ Đăng hay Jrai đã có cơ hội sở hữu tư liệu sản xuất, từng bước lập nghiệp.
Thứ hai là chuyển giao khoa học kỹ thuật và đổi mới tư duy canh tác. Các hội đoàn bác ái thường phối hợp với các kỹ sư nông nghiệp hoặc những giáo dân có kinh nghiệm lâu năm để tổ chức các buổi tập huấn tại chỗ. Họ hướng dẫn đồng bào cách làm phân hữu cơ, cách phòng chống dịch bệnh cho gia súc trong mùa đông giá rét, hay ứng dụng các giống cây trồng mới có năng suất cao phù hợp với thổ nhưỡng địa phương. Quan trọng hơn, các hội đoàn còn kiên trì vận động đồng bào từ bỏ tập quán canh tác lạc hậu, du canh du cư, chuyển sang thâm canh, xen canh, kết hợp kinh tế vườn - ao - chuồng để tối ưu hóa nguồn thu nhập trên một đơn vị diện tích đất đai.
Thứ ba là tinh thần lao động sáng tạo và liên kết sản xuất. Bác ái không chỉ là sự bố thí, mà theo giáo lý Công giáo, lao động chính là cách con người cộng tác vào công trình sáng tạo của Thiên Chúa. Các hội đoàn đã khơi dậy mạnh mẽ phẩm chất chịu thương, chịu khó trong mỗi người giáo dân. Tại nhiều giáo xứ vùng cao, các nhóm tương trợ lao động kiểu đổi công đã ra đời, nhà này làm nương cho nhà kia, mùa vụ thu hoạch được xoay vòng hỗ trợ nhau giúp tiết kiệm chi phí nhân công, thắt chặt thêm tình đoàn kết gắn bó keo sơn.
Giáo xứ Kim Phát hỗ trợ cho bà H’Ngun, buôn Hra Ea H’Ning, tỉnh Đắk Lắk phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèoKhẳng định vai trò tốt đời, đẹp đạo trong cộng đồng
Nhìn một cách khách quan, sự hiện diện và hoạt động hiệu quả của các hội đoàn bác ái giáo xứ đã mang lại nhiều chuyển biến rõ rệt về mặt kinh tế - xã hội tại nhiều địa phương vùng dân tộc thiểu số. Tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào Công giáo giảm đáng kể qua từng năm; nhiều gia đình vươn lên thành hộ khá, giàu, có của ăn của để, xây dựng được nhà cửa khang trang, con cái được đến trường đầy đủ.
Những kết quả này không chỉ đóng góp trực tiếp vào các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội, Chương trình Mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới của địa phương, mà còn mang giá trị biểu dương to lớn. Chúng minh chứng sinh động cho phương châm sống tốt đời, đẹp đạo, kính Chúa yêu Nước, khẳng định rằng người Công giáo luôn là công dân tích cực, trách nhiệm với sự hưng thịnh của quê hương, đất nước.
Bên cạnh đó, các hội đoàn bác ái còn góp phần giữ vững an ninh trật tự, an toàn xã hội ở cơ sở. Khi đời sống kinh tế khá giả hơn, những tệ nạn xã hội, sự nhẹ dạ cả tin dẫn đến di cư tự do hay truyền đạo trái pháp luật cũng bị đẩy lùi. Sự gắn kết trong các hội đoàn tạo nên một khối đoàn kết cộng đồng vững chắc, nơi mọi mâu thuẫn xóm làng được hòa giải bằng tình người và sự bao dung.
Các linh mục trẻ sẵn sàng đến vùng sâu, vùng xa để gần gũi, chia sẻ, nắm bắt tâm tư nguyện vọng của giáo dânHướng tới tương lai bền vững
Để những mô hình bác ái đồng hành phát triển kinh tế tiếp tục lan tỏa sâu rộng, trong thời gian tới, các hội đoàn giáo xứ vùng dân tộc thiểu số cần tiếp tục nhận được sự đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi từ các cấp chính quyền, mặt trận Tổ quốc và các ban ngành đoàn thể. Sự kết nối giữa các nguồn lực xã hội hóa với mạng lưới bác ái của Giáo hội Công giáo sẽ là chìa khóa để nhân rộng các mô hình sinh kế hiệu quả, ứng dụng công nghệ số vào tiêu thụ nông sản, cũng như đào tạo nghề gắn với nhu cầu thực tế của thị trường lao động địa phương.
Có thể khẳng định rằng, những bước chân thầm lặng của các hội đoàn bác ái giáo xứ đang dệt nên câu chuyện về một sức sống mới tràn đầy hy vọng tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đó là câu chuyện của lòng nhân ái vượt qua mọi rào cản, của tinh thần lao động hăng say và khát vọng vươn lên làm chủ cuộc sống. Chính những bông hoa việc tốt ấy đang làm ngát hương thêm cho đời sống tôn giáo trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc Việt Nam.
