Tung Lò Mò (lạp xưởng bò) - món ngon đặc biệt của người Chăm ở An GiangNgười Chăm ở tỉnh An Giang theo đạo Hồi không ăn thịt lợn vì thịt lợn là thực phẩm cấm kỵ, do đó để thưởng thức món lạp xưởng, họ chế biến ra món tung lò mò từ thịt bò có sự khác biệt rõ rệt so với các loại lạp xưởng làm từ thịt lợn ở nhiều vùng khác.
Lạp xưởng bò được người Chăm làm vào những dịp quan trọng, như: Lễ, tết, cưới hỏi. Thịt đùi, bắp hoặc nạc bò được chọn kỹ, ưu tiên phần nạc xen gân vừa phải để khi lên men và phơi khô vẫn giữ được độ dai mềm tự nhiên. Gia vị không nhiều nhưng phải đủ muối, tiêu, tỏi, gừng, ớt, đôi khi thêm chút đường thốt nốt - thứ gia vị đặc trưng của miền nắng để tạo hậu vị dịu ngọt, kết hợp cùng cơm nguội, rượu để khi lên men cho vị chua đặc trưng và hương vị rất khác so với lạp xưởng của người Kinh, người Hoa và người Khmer sinh sống trên cùng địa bàn. Ruột bò lộn mặt trong ra, cạo sạch rồi nhồi chặt thịt bò đã tẩm ướp, thắt từng khúc dài khoảng 3 đốt tay. Sau đó đem phơi dưới nắng gió tự nhiên cho đến khi căng tròn là được. Dạo quanh làng Chăm, cứ cách vài nhà là bạn sẽ thấy một dàn phơi lạp xưởng màu đỏ rất hấp dẫn.
Món lạp xưởng bò được đem chiên hoặc nướng bằng than đước. Giữ lửa vừa phải để lạp xưởng chín đều, tiếng mỡ xèo xèo vui tai, bề mặt sém vàng, hương thơm lan tỏa, cắn một miếng đã cảm nhận rõ vị thịt bò mềm ngọt đậm đà, cay nhẹ nơi đầu lưỡi, hậu ngọt kéo dài. Món lạp xưởng bò nếu đem kho thì đổ nước vừa ngập, đun lửa cháy liu riu đến khi khô nước, lạp xưởng vàng mềm là ngon. Món này có thể ăn kèm với rau sống, chuối chát, chấm muối tiêu chanh hoặc tương ớt thì càng thêm ngon, dùng cùng cơm trắng hay nhâm nhi đều hấp dẫn. Mỗi cách ăn đều gói trọn trong đó sự hài hòa giữa thịt và rau, giữa vị đậm và thanh, giữa nắng gió của miền sông nước với đời sống tinh thần giàu bản lĩnh của cộng đồng cư dân. Không riêng người Chăm mà cả người Việt, người Hoa cũng rất yêu thích món lạp xường bò.
Những năm gần đây, lạp xưởng bò của người Chăm tỉnh An Giang dần bước ra khỏi phạm vi làng xóm, trở thành món quà được nhiều người tiêu dùng lựa chọn. Không chỉ bởi hương vị lạ miệng, mà còn bởi câu chuyện văn hóa phía sau mỗi xâu lạp xưởng. Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc, cách làm và giá trị truyền thống, lạp xưởng bò của người Chăm là một sự lựa chọn vừa mới mẻ, vừa đáng tin cậy.
Từ góc độ ẩm thực, đây là món ăn phù hợp với nhịp sống hiện đại: Dễ chế biến, bảo quản tốt, có thể dùng trong nhiều bữa tiệc nhỏ. Từ góc độ văn hóa, món ăn là lời mời gọi nhẹ nhàng mọi người hãy mở lòng đón nhận văn hóa ẩm thực của dân tộc khác, thay vì chỉ đóng khung trong những món quen thuộc của dân tộc mình. Trong những ngày sum họp, bạn hãy thử làm mới mâm cơm gia đình bằng hương vị được gói trong đó nắng, gió và câu chuyện văn hóa, tín ngưỡng của người Chăm ở tỉnh An Giang, để hiểu thêm về sự giao thoa văn hóa, về cách mỗi vùng đất, mỗi tộc người đóng góp những hương vị độc đáo vào đại tiệc ẩm thực ở Việt Nam./.
