Bộ Dân tộc và Tôn giáo tổ chức Hội nghị góp ý, hoàn thiện hồ sơ dự thảo Nghị định về công tác dân tộc

Hội nghị có sự tham dự của đại diện lãnh đạo, chuyên viên Vụ Pháp chế, Bộ Dân tộc và Tôn giáo; các thành viên Tổ soạn thảo theo Quyết định số 117/QĐ-BDTTG ngày 11/3/2026 của Bộ; cùng đại diện lãnh đạo các Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nội vụ của các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc. Đây là lực lượng trực tiếp làm công tác tham mưu và tổ chức triển khai chính sách dân tộc tại địa phương.

Trước đó, tại cuộc họp ngày 30/9/2026, do Thứ trưởng Thường trực Nguyễn Hoài Anh chủ trì, Bộ đã tiến hành rà soát toàn bộ tiến độ và nội dung hồ sơ. Thứ trưởng Thường trực đã chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục tiếp thu tối đa các ý kiến góp ý, hoàn thiện bố cục, nội dung và kỹ thuật lập quy của dự thảo; đồng thời yêu cầu làm rõ hơn trách nhiệm của từng bộ, ngành, cơ quan và địa phương, bảo đảm các quy định khi ban hành có tính khả thi cao, thuận lợi trong triển khai thực hiện.

Những điểm mới nổi bật trong dự thảo Nghị định

Theo thông tin từ Vụ Pháp chế, hồ sơ dự thảo Nghị định được xây dựng trên cơ sở tổng kết thực tiễn thi hành Nghị định số 05/2011/NĐ-CP về công tác dân tộc, rà soát các chủ trương, đường lối của Đảng cùng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật có liên quan. Trong quá trình xây dựng, cơ quan soạn thảo đã tổng hợp và tiếp thu 132 ý kiến đóng góp từ các bộ, ngành, địa phương và các đơn vị trực thuộc Bộ.

Dự thảo được thiết kế theo hướng kế thừa những quy định còn phù hợp; sửa đổi, bổ sung hoặc lược bỏ những nội dung không còn tương thích hoặc đã được pháp luật chuyên ngành điều chỉnh. Điểm đột phá đáng chú ý là dự thảo đã chuyển dịch phương thức quy định: thay vì quy định trực tiếp các chính sách dân tộc cụ thể, dự thảo tập trung quy định 11 nhóm biện pháp tổ chức thực hiện chính sách dân tộc. Thay đổi này làm rõ hơn trách nhiệm quản lý của Bộ Dân tộc và Tôn giáo, các bộ, ngành liên quan, đồng thời bổ sung quy định cụ thể về trách nhiệm của UBND cấp xã nhằm đáp ứng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Việc tổ chức Hội nghị lần này nhằm tiếp tục lắng nghe ý kiến của các thành viên Tổ soạn thảo và cán bộ thực thi ở cơ sở, từ đó đánh giá toàn diện tính khả thi, sự đồng bộ của các quy định trước khi gửi Bộ Tư pháp thẩm định.

Thảo luận sôi nổi và nhiều góp ý chuyên sâu

Tại Hội nghị, các đại biểu cơ bản đánh giá cao công tác chuẩn bị chu đáo và tinh thần cầu thị của cơ quan chủ trì soạn thảo trong việc tiếp thu các ý kiến trước đó. Tuy nhiên, để Nghị định khi ban hành đạt chất lượng cao nhất, các đại biểu đã tập trung thảo luận, góp ý vào nhiều nhóm vấn đề trọng tâm:

Về lĩnh vực quản lý nhà nước, đa số đại biểu cho rằng cần làm rõ hơn vị trí, vai trò của Bộ Dân tộc và Tôn giáo với tư cách là cơ quan tham mưu, giúp Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về công tác dân tộc; xác định rõ cơ chế và trách nhiệm phối hợp giữa Bộ với các bộ, ngành và chính quyền địa phương. Các khái niệm như "công tác dân tộc" hay "quản lý nhà nước về công tác dân tộc" cần tiếp tục được chuẩn hóa nội hàm để bảo đảm sự thống nhất xuyên suốt văn bản.

Về quốc phòng, an ninh và biên giới, các ý kiến đề nghị phân định rõ cơ chế phối hợp giữa các cơ quan nhà nước, lực lượng vũ trang và chính quyền địa phương, gắn liền với việc phát huy vai trò của đồng bào các dân tộc trong bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia, giữ gìn an ninh trật tự và an toàn xã hội.

Về văn hóa, giáo dục, y tế, đại diện các cơ quan chuyên môn đề nghị thống nhất cách dùng thuật ngữ liên quan đến văn hóa dân tộc, xác định rõ việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số để tránh trùng lặp với pháp luật chuyên ngành. Lĩnh vực giáo dục cần rà soát các quy định về dạy và học tiếng dân tộc thiểu số, dự bị đại học và chế độ cử tuyển. Lĩnh vực y tế đề nghị làm rõ đối tượng, mức hỗ trợ và cơ chế chuyển tiếp về bảo hiểm y tế, bảo đảm quyền lợi của người thụ hưởng không bị gián đoạn khi địa bàn có sự thay đổi về phân loại.

Về phía địa phương và điều khoản chuyển tiếp, các đại biểu đề nghị hoàn thiện quy định trách nhiệm của UBND cấp xã phù hợp với mô hình mới, làm rõ đầu mối tham mưu, chế độ báo cáo và cập nhật dữ liệu. Bên cạnh đó, cần chi tiết hóa điều khoản chuyển tiếp đối với các hồ sơ đang giải quyết, đối tượng đã phê duyệt hưởng chính sách, hoặc các chương trình, dự án đã bố trí vốn nhằm bảo đảm tính liên tục của chính sách và hạn chế vướng mắc phát sinh.

Quyết tâm hoàn thiện dự thảo đúng tiến độ

Phát biểu tại Hội nghị, Vụ trưởng Vụ Pháp chế Phí Mạnh Thắng được sự ủy quyền của Lãnh đạo Bộ trân trọng cảm ơn các đại biểu đã dành thời gian đóng góp nhiều ý kiến thẳng thắn, trách nhiệm và sát thực tiễn. Ông nhấn mạnh, xây dựng Nghị định về công tác dân tộc là một nhiệm vụ phức tạp do lĩnh vực này liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp và là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Các ý kiến trao đổi trực tiếp tại Hội nghị đã mở ra nhiều góc nhìn thực tế mà quá trình lấy ý kiến bằng văn bản chưa thể hiện hết. Bộ Dân tộc và Tôn giáo sẽ nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu tối đa các đóng góp hợp lý; rà soát lại bố cục, thuật ngữ, trách nhiệm của các cơ quan để bảo đảm tính thống nhất của dự thảo với hệ thống pháp luật hiện hành.

Vụ trưởng Vụ Pháp chế khẳng định, việc hoàn thiện Nghị định vừa phải bảo đảm đúng thẩm quyền của Chính phủ, vừa phải thể hiện được tính đặc thù của công tác dân tộc. Tới đây, Vụ Pháp chế cùng Tổ soạn thảo sẽ khẩn trương chỉnh lý, hoàn thiện hồ sơ dự thảo Nghị định để gửi Bộ Tư pháp thẩm định, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ theo đúng tiến độ Chính phủ giao./.